Eftir rifr­ildi við Donald Trump Banda­ríkja­for­seta og JD Vance vara­for­seta yfir­gaf Volody­myr Zelensky Hvíta húsið fyrir skemmstu án þess að skrifa undir samn­ing um að veita Banda­ríkja­mönnum aðgang að auð­lindum Úkraínu, eins og Trump hafði boðað. 

For­set­inn og vara­for­set­inn gerðu lítið úr Úkra­ínu­for­seta á fundi fyrir framan frétta­menn. Sam­skiptin sjást á með­fylgj­andi mynd­bandi, en orða­skiptin koma í kjöl­far þess að Zelensky segir Trump að stríðið varði alla og að Banda­ríkin muni finna fyrir því í fram­tíð­inni, þótt hafið aðskilji þau.

„Þú ert í engri aðstöðu til að stýra því hvernig okkur mun líða. Okkur mun líða mjög vel og finn­ast við sterk. Þú ert ekki í góðri stöðu. Þú hefur leyft þér að vera í slæmri stöðu,“ segir Trump og bætir síðan við: „Þú ert ekki með góð spil á hendi.“

„Ég er ekki að spila á spil,“ svarar Zelensky. „Ég er for­seti í stríði.“

„Þú ert í veð­máli með líf millj­óna. Þú ert í veð­máli um þriðju heims­styrj­öld­ina og það sem þú ert að gera er van­virð­ing við þetta land,“ segir Trump síðar.

Vara­for­set­inn JD Vance grípur þá inn í og segir: „Hefur þú sagt „takk fyrir“ einu sinni á öllum þessum fundi?“

Zelensky gerir þá til­raun til að svara fyrir sig með orð­unum: „Vin­sam­leg­ast. Þið haldið að ef þið talið mjög hátt um þetta stríð getið þið bjargað…“ En Trump grípur inn í og full­yrðir: „Þið eruð ekki að vinna þetta. Þið hafið fjandi gott tæki­færi til að sleppa ágæt­lega frá þessu vegna okkar.“

Rússar fagna

Sam­skiptin áttu sér stað fyrir framan hóp frétta­manna. Frétta­mönnum alþjóð­legu frétta­veit­anna AP og Reuters var ekki gef­inn aðgangur, en Hvíta húsið hefur meinað AP aðgang eftir að frétta­veitan ákvað að taka ekki upp nýtt nafn á Mexík­óflóa í alþjóð­legum fréttum, en sam­kvæmt for­seta­til­skipun Trumps á hann að heita Amer­íku­flói. Engu að síður var full­trúa rúss­nesks rík­is­fjöl­mið­ils veittur aðgangur. Fyrr­ver­andi for­seti Rúss­lands, Dmitri Medvedev, fagn­aði orða­skipt­unum á X með þeim orðum að Zelensky væri ósvífið svín sem hefði loks­ins fengið skell í Hvíta hús­inu. Þá sagði hann rétt hjá Trump að Zelensky væri að hætta á þriðju heim­styrj­öld­ina.

Gagnrýndur fyrir klæðaburð

Snemma fundar hafði Zelensky verið gagn­rýndur fyrir að mæta ekki í jakka­fötum í Hvíta húsið, en hann hefur ákveðið að klæð­ast aðeins jakka­fötum eftir að stríð­inu er lokið.

„Ég mun klæð­ast jakka­fötum þegar stríð­inu er lokið, já,“ svar­aði Zelensky frétta­manni á ensku. „Kannsk ein­hverjum eins og þínum, já, kannski ein­hverjum betri. Ég veit það ekki, við munum sjá til. Kannski ein­hver ódýr­ari, takk fyrir.“

„Frábært sjónvarp“

Undir lokin bað Trump Zelensky um að koma aftur þegar hann væri „til­bú­inn fyrir frið“.

Þegar frétta­maður spurði Donald Trump hvað myndi ger­ast ef Rússar brytu gegn hugs­an­legu vopna­hléi svar­aði for­set­inn: „Hvað ef hvað sem er? Hvað ef sprengja fellur á haus­inn á þér einmitt núna? Þeir brutu þetta með Biden, af því að þeir bera ekki virð­ingu fyrir Biden. Þeir báru ekki virð­ingu fyrir Obama. Þeir bera virð­ingu fyrir mér.“

Eftir lok sam­tals­ins kom Trump að máli við frétta­menn með orð­unum: „Þetta verður frá­bært sjón­varp. Það get ég sagt.“

Zelensky þakk­aði Banda­ríkja­mönnum, for­set­anum og þing­inu á sam­fé­lags­miðl­inum X fyrir stuðn­ing­inn og mót­tök­urnar. Hann sagði Úkraínu þarfn­ast var­an­legs friðar og vera að vinna að því.

Í kvöld hafa margir stjórn­mála­menn lýst stuðn­ingi við Úkraínu. Á meðal þeirra er Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir utan­rík­is­ráð­herra, sem segir á sam­fé­lags­miðl­inum X:

„Ísland stendur með Úkraínu. Þið eruð ekki ein. Við styðjum Úkraínu af öllu hjarta í við­leitni fyrir rétt­látum og var­an­legum friði and­spænis til­efn­is­lausum og ólög­legum árásum Rússa.“