Stjórn á Airbnb, innleiðing kílómetragjalds, breyting veiðigjalda og jólabónusar til örorku- og ellilífeyrisþega eru meðal þeirra aðgerða sem ríkisstjórnin hyggst hrinda í framkvæmd á vorþingi.
Þetta kom fram á blaðamannafundi ríkisstjórnarinnar fyrr í dag þar sem hún tilkynnti sín fyrstu verk – þingmálaskrá og verkefnalista á vorþingi. Öll málin sem kynnt voru á fundinum verða lögð fyrir þingið í febrúar eða mars.
Farið verður yfir það helsta sem ríkisstjórnin kynnti á fundi sínum í dag, en hér má finna þingmálaskrána í heild sinni.
Heimagisting takmörkuð við lögheimili
Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra sagði að lykilatriði væri að ráðast í bráðaaðgerðir í húsnæðismálum og tryggja efnahagslegan stöðugleika. Hún lagði áherslu á að stofnað yrði ekki til viðbótarútgjalda nema hagræðing eða tekjuöflun kæmi þar á móti til að styðja við lækkun vaxta.
Meðal bráðaaðgerða í húsnæðismálum væri að ná stjórn á Airbnb – takmarka heimagistingu við lögheimili eða frístundahús auk þess að tryggja það að íbúðir í heilsársútleigu væru skráðar sem atvinnuhúsnæði. Þá ætti að liðka fyrir uppbyggingu einingarhúsa og innleiða skráningaskyldu leigusamninga til að fá heildstæða mynd af þróun leigumarkaðarins.
Kristrún segir bráðabirgðamat benda til þess að með aðgerðunum sé hægt að auka framboð íbúða um tvö þúsund á ári.
Jólabónusar fyrir tvo milljarða
Inga Sæland, félags- og húsnæðismálaráðherra, kynnti að ríkisstjórnin hygðist lögfesta samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks og koma í veg fyrir það að meðferðarrúrræðum yrðu lokað yfir sumarið. Þá stendur til að breyta lögum um fæðingar- og foreldraorlof til að bæta hag fjölburaforeldra og foreldra sem veikjast á meðgöngu.
Lagt verður fram frumvarp sem kveður á um það að aldursviðbót falli ekki niður þegar örorkulífeyrisþegi nær ellílífeyrisaldri. Aldursviðbótin fylgi þeim sem eiga engin eða takmörkuð atvinnutengd réttindi til ellilífeyris. „Einnig er með frumvarpinu lögð til sú breyting að örorku- og ellilífeyrir hækki árlega til samræmis við hækkun launavísitölu en þó aldrei minna en verðlag samkvæmt vísitölu neysluverðs,“ segir í þingmálaskránni.
Enn fremur verði jólabónus til tekjulægri öryrkja og eldra fólks tryggður. Áætlaður kostnaður þessa er 2 milljarðar króna árið 2025 en þetta er stærsti útgjaldaliður fjáraukalaga. Inga boðar auk þess lög sem koma í veg fyrir kjaragliðnun launa. Lífeyrisgreiðslur munu því hækka á hverju ári í samræmi við hækkun launavísitölu – en þó aldrei minna en verðlag.
Bókun 35, búvörulög dregin til baka og sala Íslandsbanka
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, talaði um það að setja orkuþörf almennings og smærri fyrirtækja í forgang með frumvarpi í þessum mánuði. Þá ætti að einfalda, sameina og hraða málsmeðferð í leyfisveitingum virkjana.
Farið verður í það að vinda ofan af ólöglegum veitingum á búvörulögum strax á fyrstu dögum þingsins. Þau lög voru samþykkt á vorþingi 2024 og urðu strax mjög umdeild. En Þorgerður Katrín segir að unnið verði að nýju frumvarpi á forsendum almennra laga um samkeppni.
Breytingar verða gerðar á sjávarútvegi sem munu auka gegnsæi og réttlæti í greininni. Breytingar verða gerðar á veiðigjaldi, þannig að það endurspegli betur raunveruleg verðmæti í greininni og frumvarp þess efnis verður lagt fram í síðasta lagi í mars. Aðspurð sagði Kristrún að breytt veiðigjald ætti að skila nokkrum milljörðum til viðbótar í ríkissjóð en það gerir núna – en endanleg tala muni liggja fyrir þegar frumvarpið er tilbúið.
Þá stendur til að klára bókun 35 sem Þorgerður Katrín segir stórt neytendamál. Einnig stendur til að ljúka við sölu Íslandsbanka með gagnsæju söluferli þar sem almenningur mun fá forgang.
Óperustarfsemi, breytingar á námslánum og lægri fjölmiðlastyrkir
Forsætisráðherra tilkynnti að vinna væri þegar hafin við endurskoðun á styrkjum til einkarekinna fjölmiðla en þak styrkjanna verði lækkað strax í vor. Nýtt fyrirkomulag muni verða tekið upp að ári.
Hvað varðar menntamálin mun nýju fyrirkomulagi við námsmat komið á í grunnskólum og námsgögn í leik-, grunn-, og framhaldsskólum gerð gjaldfrjáls í áföngum. Þá verður ráðist í frekari breytingar á lögum um Menntasjóð námsmanna sem snúa meðal annars að styrkjum.
Til stendur að breyta lögum um sviðslistir sem mun hafa í för með sér að starfsemi óperunnar verði flutt inn í Þjóðleikhúsið og ráðast í heildarendurskoðun á Jöfnunarsjóði sveitarfélagana.
Í ljósi þess að skortur hefur verið á leiguhúsnæði var það ótrúlega óforskammað að láta leigjendur víkja fyrir ferðamönnum með stórauknum skorti á leiguhúsnæði og hækkun á leiguverði.
Gisting ferðamanna í íbúðum ætti að einskorðast við eigin heimili vegna fjarveru og einstök herbergi á heimilum eigenda.