Þessi grein birtist fyrir rúmlega 8 mánuðum.

Rekstri fjarvarmaveitna „sjálfhætt“ ef kaupa þarf forgangsorku

Á síð­asta ári var orku­skort­ur „far­inn að bíta svo hressi­lega“ að Lands­virkj­un gat ekki selt meiri for­gangs­orku. „Sú staða er óbreytt,“ seg­ir upp­lýs­inga­full­trúi fyr­ir­tæk­is­ins. Í sum­ar var sam­ið við gagna­ver um 5 MW af for­gangs­orku.

Rekstri fjarvarmaveitna „sjálfhætt“ ef kaupa þarf forgangsorku
Heitt vatn Víða á Vestfjörðum er að finna heitt vatn sem í áratugi hefur verið notað svæðisbundið, til dæmis í sundlaugum og náttúrulegum laugum. Mynd: Markaðsstofa Vestfjarða

Ástæðan fyrir því að tvær milljónir lítra af olíu voru brenndar í varaaflsstöðvum á Vestfjörðum í fyrra, tíu sinnum meira en árið áður, er sú að Orkubú Vestfjarða er með raforkusamninga við Landsvirkjun um það sem kallast skerðanleg orka. Ef illa árar í vatnsbúskapnum, og ekki er næg orka í kerfinu, hefur Landsvirkjun heimild til að skerða afhendingu til kaupenda skerðanlegrar orku. Það varð og raunin í fyrra með fyrrgreindum afleiðingum. Þessi mikla olíunotkun var því að langmestu leyti ekki vegna bilana eða viðhalds í raforkukerfinu og var hún nýtt til kyndingar á hitaveitum.

En hvers vegna hefur Orkubúið ekki samið við Landsvirkjun um kaup á forgangsorku?

„Af því að það er mun dýrara,“ svarar Elías Jónatansson Orkubússtjóri. Grundvöllur fyrir rekstri rafkyntra fjarvarmaveitna sé lágt raforkuverð. Hækki raforkukostnaður veitunnar, til dæmis ef keypt er forgangsorka, hækki kyndikostnaður heimilanna. „Ef Orkubúið þyrfti að greiða forgangsorkuverð fyrir orkuna á fjarvarmaveiturnar yrði rekstrinum sjálfhætt,“ fullyrðir hann.

OrkubússtjóriElías Jónatansson.

Hversu mikið dýrara vill Landsvirkjun, sem Heimildin leitaði svara hjá, ekki upplýsa, að öðru leyti en því að skerðanlega orkan sé „mun ódýrari“ en forgangsorkan. Lengi vel hafi sárasjaldan þurft að grípa til skerðinga á afhendingu. Því hafi slíkir samningar verið hagstæðir. „Sjálfsagt hefði Orkubú Vestfjarða getað samið um forgangsorku áður fyrr,“ segir Ragnhildur Sverrisdóttir, upplýsingafulltrúi Landsvirkjunar. „Á síðasta ári var orkuskortur farinn að bíta svo hressilega að við gátum ekki selt meiri forgangsorku. Sú staða er óbreytt. Eins og margoft hefur komið fram er mikil eftirspurn eftir raforku og svigrúm til sölu á skerðanlegri raforku enn takmarkaðra en áður.“

Fjarvarmaveitur virka á nokkuð svipaðan hátt og tvinnbíll, þær geta bæði nýtt raforku og eldsneyti. „Með rafvæðingunni var tekið stórt skref í átt að umhverfisvænni húshitun,“ rifjar Ragnhildur upp. Allar veitur vinni nú af krafti að því að stíga skrefið til fulls og nýta einungis endurnýjanlega orkugjafa. „Við erum vongóð að með þeirri miklu þekkingu sem veiturnar búa yfir og framþróun í bortækni og varmadælum muni mikill árangur nást á næstu árum.“

UpphafiðBygging fjarvarmaveitna á Vestfjörðum stórbættu kjör og öryggi fólks á svæðinu. Um þetta átak var fjallað í Morgunblaðinu árið 1979.

Ein þeirra leiða sem þegar er unnið að til að draga úr hættunni á því að grípa þurfi til olíubrennslu til húshitunar á Vestfjörðum er að bora eftir heitu vatni. Sem dæmi standa vonir til að íbúar bæði Patreksfjarðar og Ísafjarðar muni senn njóta góðs af. Með þessum aðgerðum, sem áætlað er að taki 2 til 4 ár, yrði dregið úr rafkyndingu hitaveitna á Vestfjörðum um ¾. Samtímis yrðu spöruð um 10 MW af orku. 

Ekki næg orka til „allra góðra verkefna“

Landsvirkjun hefur ítrekað bent á að mikil eftirspurn sé eftir raforku hjá fyrirtækinu og að ekki sé næg orka til „allra góðra verkefna“. Að eftirspurnin geti farið yfir aflgetu kerfisins og að grípa þurfi til skerðinga á sveigjanlegum raforkusamningum. „Það er ekki ólíklegt að það gerist einnig á komandi vetri,“ stóð í tilkynningu á vef fyrirtækisins í byrjun júlí þar sem góð staða í uppistöðulónum virkjana var tíunduð.

SamningarLandsvirkjun og atNorth gerðu með sér raforkusamning í sumar vegna nýs gagnavers á Akureyri. Samið var um 15 MW af orku, þar af 5 MW af forgangsorku. Á myndinni eru, frá vinstri: Geir Arnar Marelsson, Tinna Traustadóttir, Valur Ægisson, Benedikt Gröndal og Sigurbjörg Ýr Guðmundsdóttir. Fremstir á myndinni eru Hörður Arnarson og Eyjólfur Magnús Kristinsson.

Nokkrum dögum fyrr hafði Landsvirkjun birt á vef sínum tilkynningu um gerð raforkusamnings við gagnaverið atNorth á Akureyri. Með honum er gagnaverinu tryggð 5 MW af raforku auk 10 MW af skerðanlegri orku. Landsvirkjun hafði áður samið við fyrirtækið um raforku til tveggja annarra gagnavera þess. Á Linkedin síðu atNorth segir að fyrirtækið sérhæfi sig í gagnaþjónustu og ráðgjöf á ýmsum sviðum, meðal annars í rafmynt. Forstjóri Landsvirkjunar staðfesti í sumarbyrjun að gagnaver á Íslandi nýti í kringum 120 MW til þess eins að grafa eftir rafmynt. Það jafnast á við uppsett afl Sultartangavirkjunar og er töluvert meira en afl áformaðrar Hvammsvirkjunar (95 MW).

Uppsett afl rafkyntra hitaveitna Orkubús Vestfjarða er 21 MW en hæsti afltoppur er um 16 MW.

Segir gagnaver atNorth bæta nýtingu

Ragnhildur segir að miðlunarlónum Landsvirkjunar sé stýrt með þeim hætti að ekki þurfi að skerða forgangsorku þrátt fyrir að vatnafar sé með versta móti. Aldrei hafi þurft að skerða forgangsorku vegna vatnsstöðu. 

UpplýsingafulltrúiRagnhildur Sverrisdóttir.

„Þeir notendur sem kaupa forgangsorku fá hana afhenta,“ segir hún. Hins vegar kveði orkusamningar við stórnotendur og aðra á um að hluti þeirrar orku sem keypt er sé skerðanlegur. „Í skerðingum síðustu ára hafa stórnotendur þurft að sæta því að afhending orku til þeirra sé skert, í samræmi við þau samningsákvæði, þótt ávallt hafi tekist að afhenda umsamda forgangsorku.“

Um samning Landvirkjunar við atNorth á Akureyri segir Ragnhildur að gagnaverið sé mjög vel staðsett með tilliti til afhendingar á raforku. Um nokkurra ára skeið hafi sú staða verið uppi í flutningskerfinu að ekki hafi tekist að flytja alla þá orku sem þörf er á frá Norður- og Austurlandi til Suður- og Vesturlands. „Með samningum eykst álag á Norðurlandi sem dregur úr þörf fyrir orkuflutninga suður sem stuðlar svo aftur að betri nýtingu Þeistareykja, Kröflu og Fljótsdalsstöðvar.“

Lónin að fyllast en samt hætta á aflskerðingu

Tíðarfar í vor og fyrri hluta sumars hefur verið mjög hagfellt á vatnasviðum Landsvirkjunar. Leysingar hófust snemma, strax í byrjun apríl, og innrennsli í miðlunarlón hefur verið vel yfir meðallagi.Ef öll lón fyllast í haust þá er ólíklegt að grípa þurfi til orkuskerðinga næsta vetur vegna slæmrar stöðu miðlunarlóna.“

Hins vegar, bendir Ragnhildur á, sé mikil eftirspurn eftir raforku frá Landsvirkjun og reynslan frá síðasta vetri sýni að suma daga geti eftirspurn farið yfir aflgetu kerfisins.Við slíkar aðstæður þarf að grípa til aflskerðinga á sveigjanlegum raforkusamningum til að vernda afhendingu á raforku til almennings. Það er ekki ólíklegt að það gerist einnig á komandi vetri.“

Kjósa
7
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Virkjanir

Leggja Zephyr skýrar línur varðandi áform um risavaxið vindorkuver
FréttirVirkjanir

Leggja Zep­hyr skýr­ar lín­ur varð­andi áform um risa­vax­ið vindorku­ver

Vindorku­ver sem áform­að er á Fljóts­dals­heiði yrði líkt og aðr­ar slík­ar virkj­an­ir án for­dæma á Ís­landi en sker sig að auki úr að því leyti að upp­sett afl þess yrði tvö­falt meira en í öðr­um fyr­ir­hug­uð­um vindorku­ver­um. „Hér er því um að ræða mjög um­fangs­mikla fram­kvæmd sem krefst mik­ils fjölda vind­mylla og get­ur haft mik­il um­hverf­isáhrif í för með sér,“ seg­ir í áliti Skipu­lags­stofn­un­ar á verk­efn­inu.
Vörðufell: Vatnsból sveitar eða rafhlaða vindorkuvera?
ÚttektVirkjanir

Vörðu­fell: Vatns­ból sveit­ar eða raf­hlaða vindorku­vera?

Orku­veita Reykja­vík­ur hætti við kynn­ing­ar­fund á áform­aðri virkj­un uppi á Vörðu­felli vegna and­stöðu land­eig­enda. „Við höf­um ekki áhuga á að gera þetta öðru­vísi en í sátt og góðri sam­vinnu við sam­fé­lag­ið,“ seg­ir Hera Gríms­dótt­ir, fram­kvæmda­stýra hjá OR. „Fyr­ir okk­ur er vatn­ið mik­il­væg­ara en ódýrt raf­magn sem færi jafn­vel í raf­mynta­gröft eða stór­iðju,“ seg­ir land­eig­andi.
„Dísilknúnu rafbílarnir“ sennilega um ellefu talsins
ÚttektVirkjanir

„Dísil­knúnu raf­bíl­arn­ir“ senni­lega um ell­efu tals­ins

Í sum­ar hef­ur því ver­ið hald­ið fram, m.a. af ráð­herra, að „góð­ar lík­ur“ séu á því að raf­magns­bíl­ar á Vest­fjörð­um séu hlaðn­ir með raf­magni fram­leiddu úr olíu. Orku­stofn­un reikn­aði út fyr­ir Heim­ild­ina að dísil­knúnu raf­bíl­arn­ir hafi ver­ið mjög fá­ir enda fór lang­mest af þeirri olíu sem not­uð var á vara­afls­stöðv­ar til hús­hit­un­ar.

Mest lesið

„Ég hef að góðu að hverfa aftur“
7
Allt af létta

„Ég hef að góðu að hverfa aft­ur“

Guð­mund­ur Karl Brynj­ars­son, sókn­ar­prest­ur í Linda­kirkju, laut í lægra haldi í bisk­ups­kjöri sem fram fór síðaslið­inn þriðju­dag. Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist Guð­mund­ur ganga sátt­ur frá borði. Bisk­ups­kjör­ið hafi ver­ið ánægju­leg og lær­dóms­rík reynsla sem hann sé þakk­lát­ur fyr­ir. Hann seg­ist nú snúa sér aft­ur að sókn­ar­starf­inu í Linda­kirkju. Þar bíði hans mörg verk­efni.
Samsæriskenningasmiðir byrjaðir að smíða
10
FréttirForsetakosningar 2024

Sam­særis­kenn­inga­smið­ir byrj­að­ir að smíða

Sam­særis­kenn­ing­ar um fram­bjóð­end­ur til for­seta Ís­lands hafa lát­ið á sér kræla, sér­stak­lega hvað varð­ar tengsl við Al­þjóða­efna­hags­ráð­ið og meint­ar fyr­ir­ætlan­ir þess um heims­yf­ir­ráð. Stjórn­mála­sál­fræð­ing­ur seg­ir kenn­ing­arn­ar ekki eiga við rök að styðj­ast þótt vissu­lega sitji valda­mik­ið fólk í ráð­inu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Skólastjórinn hættir eftir áralanga óánægju foreldra
1
Fréttir

Skóla­stjór­inn hætt­ir eft­ir ára­langa óánægju for­eldra

Móð­ir á Kirkju­bæj­arklaustri ætl­ar að flytja með börn­in sín úr bæn­um þar sem hún tel­ur ástand­ið í Kirkju­bæj­ar­skóla óvið­un­andi. Son­ur henn­ar hef­ur lít­ið mætt í skól­ann í á ann­að ár eft­ir at­vik í skól­an­um sem for­eldr­arn­ir kærðu til lög­reglu. Mál­ið var lát­ið nið­ur falla. Skóla­stjór­inn er nú á för­um en sveit­ar­stjór­inn seg­ir það „eng­um ein­um að kenna þeg­ar tveir deila“.
Katrín telur sig ekki þurfa að svara spurningum um laxeldisfrumvarp
4
FréttirLaxeldi

Katrín tel­ur sig ekki þurfa að svara spurn­ing­um um lax­eld­is­frum­varp

Katrín Jak­obs­dótt­ir, for­setafram­bjóð­andi og fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra þar til fyr­ir tæp­um mán­uði síð­an, tel­ur sig ekki þurfa að svara spurn­ing­um um mál sem hún kom að á Al­þingi sem enn eru í vinnslu þar. Í fyrsta skipti er for­setafram­bjóð­andi í þeirri stöðu að þurfa mögu­lega að sam­þykkja eða synja lög­um sem við­kom­andi kom að á þingi sem ráð­herra.
Steinunn Ólína segist ekki bjóða sig fram gegn Katrínu vegna persónulegrar óvildar
6
Fréttir

Stein­unn Ólína seg­ist ekki bjóða sig fram gegn Katrínu vegna per­sónu­legr­ar óvild­ar

Stein­unn Ólína Þor­steins­dótt­ir sagð­ist í Pressu fara fram fyr­ir hönd þeirra sem upp­lifa valda­leysi gagn­vart stjórn­völd­um. Taldi hún for­seta­kosn­ing­arn­ar vera af­ar póli­tísk­ar að þessu sinni. Þrátt fyr­ir gagn­rýni sína á rík­is­stjórn Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur, ít­rek­aði Stein­unn að fram­boð henn­ar væri ekki vegna per­sónu­legra óvild­ar henn­ar í garð Katrínu.

Mest lesið í mánuðinum

Skólastjórinn hættir eftir áralanga óánægju foreldra
1
Fréttir

Skóla­stjór­inn hætt­ir eft­ir ára­langa óánægju for­eldra

Móð­ir á Kirkju­bæj­arklaustri ætl­ar að flytja með börn­in sín úr bæn­um þar sem hún tel­ur ástand­ið í Kirkju­bæj­ar­skóla óvið­un­andi. Son­ur henn­ar hef­ur lít­ið mætt í skól­ann í á ann­að ár eft­ir at­vik í skól­an­um sem for­eldr­arn­ir kærðu til lög­reglu. Mál­ið var lát­ið nið­ur falla. Skóla­stjór­inn er nú á för­um en sveit­ar­stjór­inn seg­ir það „eng­um ein­um að kenna þeg­ar tveir deila“.
Rúlletta Róberts og vitnisburðir starfsfólks: „Þetta er bara rosalega mikið álag“
2
ÚttektRóbert Wessman, Alvogen og Alvotech

Rúll­etta Ró­berts og vitn­is­burð­ir starfs­fólks: „Þetta er bara rosa­lega mik­ið álag“

Starfs­menn Al­votech lýsa vinnu­álag­inu sem ómann­eskju­legu og hafa leit­að til stétt­ar­fé­laga út af ógreiddri yf­ir­vinnu og fleiri mál­um. Vinnu­að­stæð­urn­ar hafa ver­ið svona út af því að Al­votech hef­ur unn­ið að því að fá mark­aðs­leyfi fyr­ir sam­heita­lyf Humira í Banda­ríkj­un­um. Fyr­ir­tæk­ið hef­ur veðj­að öllu á þetta lyf en sala á því hef­ur dreg­ist sam­an og sam­heita­lyfj­um þess hef­ur alls ekki geng­ið eins vel í Banda­ríkj­un­um og reikn­að var með.
Ákveðið að saksækja þrjá í Lindsor-málinu rúmum 15 árum síðar
7
Skýring

Ákveð­ið að sak­sækja þrjá í Lindsor-mál­inu rúm­um 15 ár­um síð­ar

Sama dag og Geir H. Haar­de flutti ræðu til þjóð­ar­inn­ar þar sem hann bað guð um að blessa Ís­land veitti Kaupþing af­l­ands­fé­lagi lán sem not­að var til að kaupa verð­lít­il skulda­bréf af starfs­mönn­um og vild­ar­við­skipta­vini bank­ans. Nú, 15 og hálfu ári eft­ir að lán­ið var veitt, stend­ur til að sak­sækja þrjá ein­stak­linga í Lúx­em­borg vegna þess.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár