Í júlí árið 64 braust út eldur í Rómaborg. Það var eng­inn sér­stakur við­burður því eldar kvikn­uðu oft í borg­inni og oft varð mikið tjón. Í þetta sinn varð eld­ur­inn hins vegar meiri en oft­ast áður og brann sam­tals í níu sól­ar­hringa sam­fleytt. Þegar upp var staðið höfðu tveir þriðju hlutar borg­ar­innar brunnið til ösku.

Hinn 27 ára gamli Nero var þá keis­ari í Róm og honum þótti ljóst að mikil reiði myndi bein­ast að honum vegna þess gíf­ur­lega tjóns sem þarna varð. Hann var hins vegar snöggur til og náði að varpa ábyrgð­inni á brun­anum á nýjan og enn frekar lít­inn hóp Gyðinga, sem aðhyllt­ust sér­staka trú.

Kristni.

Jesúa frá Nasaret var senni­lega kross­festur í Jer­úsalem árið 31 en læri­sveinar hans og -meyjar gáfust ekki upp og á aðeins rúmum þrem ára­tugum voru þau kristnu komin alla leið til Rómar og orðin svo fjöl­menn þar að þau voru farin að vekja athygli fyrir „nýja og einkar skað­lega hjá­trú“, eins og sagna­rit­ar­inn Sueton­ius komst að orði.

Þau voru samt ekki fjöl­menn­ari en svo að Nero taldi sér óhætt að kenna þeim um brun­ann og draga þannig athygl­ina frá sjálfum sér. Þau voru nefni­lega til sem sök­uðu Nero sjálfan um að hafa látið kveikja í svo hann fengi tæki­færi til að hefja umfangs­miklar nýjar bygg­inga­fram­kvæmdir í Rómaborg.

„Hatur hinna kristnu á öllu mannkyni“

Nú lét Nero refsa hinum kristnu fyrir brun­ann og reyndar líka fyrir „hatur sitt á öllu mann­kyni“, eins og sagna­rit­ar­inn Tacitus komst nokkrum ára­tugum síðar að orði í Annálum sínum.

Aftökur þeirra voru hafðar sem háðu­leg­astar. Sumir voru klæddir í skinn og rifnir í tætlur af hundum, aðrir negldir á kross og því næst brenndir til að lýsa upp kvöld­him­in­inn eftir að dimma tók.

Ekki er því hægt að segja að kristið fólk hafi fengið góðar við­tökur í Rómaborg sjálfri.

En krist­in­dóm­ur­inn varð þó ekki kveð­inn í kút­inn og sagnir sem síðan urðu lífseigar í kirkj­unni hermdu að meðal þeirra sem létu lífið í þessum fyrstu ofsóknum Rómverja hefði verið eng­inn annar en Símon Pétur, hinn helsti meðal post­ul­anna tólf sem Jesúa var sagður hafa skipað áður en hann var hand­tek­inn og líf­lát­inn.

Í Post­ula­sög­unni segir frá því að Pétur hafi fyrsta kastið eftir dauða Jesúa verið leið­togi krist­ins fólks í Jer­úsalem og verið heldur andsnú­inn hug­myndum fólks á borð við Pál — sem einnig kall­aði sig post­ula — um að boða skyldi hinar nýju hug­myndir og trú víðar en bara meðal Gyðinga.

Pétur var fyrsti páfinn

Það þarf ekki að stang­ast á við að hann hafi verið kom­inn til Rómar árið 64 til að boða trú, því í Rómaborg bjó fjöldi Gyðinga og Pétur gæti sem hæg­ast hafa ætlað sér að boða trúna fyrst og fremst meðal þeirra. Í raun­inni er ekk­ert vitað með vissu um örlög Péturs en kirkju­feður ákváðu seinna að telja skyldi Pétur fyrsta biskup krist­ins fólks í Róm en í því fólst að hann var þannig hinn fyrsti páfi, því opin­ber emb­ætt­is­tit­ill páfa er ein­fald­lega biskup í Róm.

Ljóst virð­ist að þegar í frum­kirkj­unni hafa menn trúað því að Pétur hafi verið kross­festur fyrir trú sína. Í Jóhann­es­ar­guð­spjalli — sem var skrifað um það bil á árunu 90-110 — er svo­lítið ein­kenni­legur eft­ir­máli (21. kap­ít­uli) þar sem segir frá sam­skiptum Jesúa og post­ul­anna í Galíleu eftir upp­ris­una frá dauðum.

Þar segir Jesúa við Pétur: „„Sannlega, sann­lega segi ég þér: Þegar þú varst ungur bjóstu þig sjálfur og fórst hvert sem þú vildir en þegar þú ert orð­inn gam­all munt þú rétta út hend­urnar og annar býr þig og leiðir þig þangað sem þú vilt ekki.“ Þetta sagði Jesús til að kynna með hví­líkum dauð­daga Pétur mundi veg­sama Guð.“ (19.-20. vers)

Lýsingin á því hvernig Pétur mun „rétta út hend­urnar“ þykir gefa til kynna að höf­undur Jóhann­es­ar­guð­spjalls hafi trúað því að Pétur hafi verið kross­festur.

Og þar reis kirkja Péturs

Og þótt höf­und­ur­inn segi það ekki berum orðum, þá komst sem sé á sá trú að Pétur hafi verið kross­festur í Róm árið 64 þegar Nero keis­ari ákvað að kenna kristnum mönnum um brun­ann mikla í borg­inni.

Sagt var að Pétur hafi sjálfur farið fram á að vera lagður öfugur á kross­inn því honum hafi ekki þótt hann verð­ugur þess að vera líf­lát­inn í sömu stell­ingu og stöðu og meist­ari hans.

Og kirkj­unnar menn urðu brátt sam­mála um hvar Pétur hefði verið kross­festur.

Á völl­unum handan Tíber­fljóts, séð frá mið­borg Rómar.

Þar urðu seinna aðal­bæki­stöðvar krist­innar kirkju í borg­inni og sjálf dóm­kirkjan þar sem bisk­upinn í Róm pré­dikar sitt guðs­orð.

Pét­urs­kirkjan.

Þannig var nú það. Eða kannski, að minnsta kosti. Og kannski ég segi á næst­unni með óreglu­legu milli­bili sögur af Róm­ar­bisk­upum, páf­unum, sögur sem hófust með brun­anum ægi­lega og gömlum manni sem var „leiddur þangað sem hann vildi ekki“.

Hérna er svo sagt frá næstu páfum!

„Pétur kross­festur“ eftir Caravaggio,málað 1601