Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytið svarar ekki af hverju þáver­andi skrif­stofu­stjóri á skrif­stofu sjáv­ar­út­vegs- og fisk­eldis, Jóhann Guð­munds­son, var sendur í „ótíma­bundið leyfi“ frá störfum í júlí í sumar. Þá komst ráðu­neytið að því að Jóhann hafði haft afskipti af birt­ingu nýrra laga um fisk­eldi í Stjórn­ar­tíð­indum í júlí í fyrra. Jóhann hringdi í Stjórn­ar­tíð­indi og bað um að birt­ingu lag­anna yrði frestað um þrjá daga og vís­aði til hags­muna lax­eld­is­fyr­ir­tækja sem áttu að skila inn gögnum til Skipu­lags­stofn­unar degi áður en Jóhann bað um að Stjórn­ar­tíð­indi birtu lögin. 

„Um er að ræða óskráða heim­ild vinnu­veit­anda til að afþakka vinnu­fram­lag tíma­bundið.“

Stundin hefur fjallað um mál Jóhanns síð­ast­liðna viku og hefur stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd ákveðið að taka það til skoð­unar. 

Svar ráðuneytisins er ekki svar við spurningunni

Ráðu­neytið segir í svari til Stund­ar­innar við spurn­ing­unni „af hverju“ Jóhann var sendur í leyfi að um sé ræða heim­ild vinnu­veit­anda til afþakka vinnu­fram­lag starfs­manns: „Um er að ræða óskráða heim­ild vinnu­veit­anda til að afþakka vinnu­fram­lag tíma­bundið. Hér má til hlið­sjónar benda á 17. gr. laga um rétt­indi og skyldur opin­berra starfs­manna þar sem segir að for­stöðu­maður ákveði vinnu­tíma að því marki sem lög og kjara­samn­ingar leyfa.“ 

Stundin hafði spurt ráðu­neytið: „Af hverju var við­kom­andi starfs­maður sendur í leyfi þegar upp komst um málið? Fólk er yfir­leitt ekki sent í leyfi nema ef það brýtur af sér, sið­ferði­lega eða að lögum.“

Líkt og sést á svari ráðu­neyt­is­ins þá svarar það ekki spurn­ing­unni „af hverju“ Jóhann var sendur í leyfi frá störfum eftir að upp komst að hann hafði haft afskipti af umræddri laga­birt­ingu. Ráðu­neytið rök­styður hins vegar að hafa sent Jóhann í leyfi með til­vísun til „óskráðrar heim­ildar vinnu­veit­anda“. Þessi rök­stuðn­ingur er hins vegar ekki svar við spurn­ing­unni af hverju Jóhann var sendur í leyfi. 

Ráðu­neytið svar­aði því mjög skýrt í síð­ustu viku að Jóhann hefði verið sendur í leyfi út af þessum afskiptum en getur ekki útskýrt af hverju. „Starfs­mað­ur­inn átti sjálfur frum­kvæði að því að setja umrædda beiðni fram í júlí 2019 og fékk engin fyr­ir­mæli um slíkt. Yfir­stjórn ráðu­neyt­is­ins fékk fyrst upp­lýs­ingar um sam­skipti starfs­manns­ins við Stjórn­ar­tíð­indi að kvöldi 7. júlí 2020. Þá þegar hófst athugun á mál­inu og var starfs­mað­ur­inn sendur í ótíma­bundið leyfi með bréfi dags. 14. júlí. Eins og að framan greinir þá er við­kom­andi ekki lengur starfs­maður ráðu­neyt­is­ins,“ sagði ráðu­neytið í síð­ustu viku. 

Spurn­ing­unni um af hverju Jóhann var sendur sam­stundis í leyfi frá störfum er því ósvarað. 

Af hverju ráðu­neytið kýs að svara ekki spurn­ing­unni liggur ekki fyrir. Út frá svar­inu að dæma er hins vegar ekki ljóst að Jóhann hafi brotið gegn starfs- eða vinnu­reglum ráðu­neyt­is­ins með þessum afskiptum af birt­ingu lag­anna. Ef svo var þá segir ráðu­neytið það ekki. 

Jóhann lét af störfum í ráðu­neyt­inu þegar hann fór í umrætt frí þar sem skipu­lags­breyt­ingar í ráðu­neyt­inu gerðu það að verkum að starf hans sem skrif­stofu­stjóra fisk­eldis var aug­lýst og sjáv­ar­út­vegs­málin fór til ann­ars skrif­stofu­stjóra.

Við starfi skrif­stofu­stjóra fisk­eldis og mat­væla­ör­yggis tók Kolbeinn Árnason, lög­fræð­ingur og fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri SFS.

Ráðuneytið veit ekki af hverju Jóhann hringdi

Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytið segir sömu­leiðis í svörum sínum að ekki liggi fyrir vit­neskja um af hverju Jóhann hringdi umrætt sím­tal til Stjórn­ar­tíð­inda og lét fresta birt­ingu lag­anna. Stjórn­ar­tíð­indi urðu samt við beiðni Jóhanns vegna þess að um var að ræða beiðni frá ráðu­neyt­inu sem er stýrt af ráð­herr­anum, Krist­jáni Þór Júl­í­us­syni, sem lagði umrætt laga­frum­varp fram. 

Stundin spurði:  „Af hverju gerði við­kom­andi starfs­maður þetta, hringdi umrætt sím­tal í Stjórn­ar­tíð­indi? Hvað veit ráðu­neytið um það?“

Svar ráðu­neyt­is­ins við þessar spurn­ingu er: „Eins og áður hefur komið fram átti starfs­mað­ur­inn sjálfur frum­kvæði að því að setja umrædda beiðni fram og fékk ekki fyr­ir­mæli um slíkt.“

Miðað við svör ráðu­neyt­is­ins þá hefur ráðu­neytið ekki áhuga á að vita hvort Jóhann gekk erinda ein­hvers, til dæmis stjórn­enda þeirra þriggja lax­eld­is­fyr­ir­tækja - Arnarlax, Fiskeldi Aust­fjarða og Arctic Fish - sem höfðu hags­muni af því að birt­ingu nýju lag­anna yrði seinkað, þegar hann hringdi umrætt sím­tal. Ráðu­neytið veit því ekki, sam­kvæmt þessu, og vill heldur ekki vita hvort ráðu­neytið var með þessu inn­gripi starfs­manns þess mis­notað í þágu ein­hverra aðila eða ekki.

Þó ómögu­legt sé að full­yrða nokkuð um það þá verður að telj­ast ólík­legt að Jóhann hafi tekið það upp hjá sjálfum sér, og án þess að vera umbeið­inn eða beittur þrýst­ingi, að láta fresta birt­ingu umræddra laga. Af þessu hafði Jóhann enga beina per­sónu­lega hags­muni.