Fyr­ir­tæki sem fá styrk frá rík­inu vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti munu geta greitt hlut­höfum út arð strax á næsta ári sam­kvæmt frum­varpi Bjarna Bene­dikts­sonar fjár­mála­ráð­herra.

Þetta er á meðal þess sem emb­ætti rík­is­skatt­stjóra bendir á í umsögn sinni um frum­varpið. „Vert er að benda á að ákvæði þessa frum­varps um bann við arð­greiðslum eru ekki sam­bæri­leg við ákvæði í lögum nr. 25/2020 að því er tekur til stuðn­ings­lána, en þar er m.a. gert ráð fyrir því að arður verði ekki greiddur að lág­marki í 30 mán­uði, þ.e. á láns­tím­anum. Í því úrræði sem hér er til umfjöll­unar getur komið til arð­greiðslu strax á næsta ári,“ segir í umsögn­inni.

Skilyrði lag­anna um bann við arð­greiðslum og kaupum á eigin hlutafé gilda allt þar til fjár­stuðn­ingur hefur að fullu verið tekju­færður. Ber atvinnu­rek­enda að telja fjár­stuðn­ing vegna launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti til tekna í skatt­skilum sínum fyrir það rekstr­arár þegar stuðn­ing­ur­inn er veittur og allt þar til tap þess árs og yfir­fær­an­legt tap frá fyrri árum hefur að fullu verið jafnað. Hér er um að ræða skuld­bind­ingu sem getur mest varað í mest sjö ár, en einnig geta fyr­ir­tæki losað sig undan skuld­bind­ing­unni með því að end­ur­greiða rík­is­sjóði þann hluta fjár­stuðn­ings sem hefur ekki verið tekju­færður. 

Bent er á það í grein­ar­gerð frum­varps­ins að íslenska leiðin, að nið­ur­greiða upp­sagn­ar­kostnað fyr­ir­tækja, sé frá­brugðin þeim aðgerðum sem ráð­ist hefur verið í á hinum Norð­ur­lönd­unum. „Annars staðar á Norð­ur­lönd­unum er annarri útfærslu beitt til þess að gera fyr­ir­tækjum kleift að draga úr starf­semi sinni ef til­efni er til, án þess að það hafi áhrif á gjald­færni þeirra og ráðn­ing­ar­sam­band við starfs­fólk en lögð er til hér,“ segir í grein­ar­gerð­inni. „Sem dæmi má nefna að í kjara­samn­ingum, t.d. í Noregi og Danmörku, hafa fyr­ir­tæki heim­ild til þess að setja starfs­fólk í tíma­bundið, launa­laust leyfi og fær það starfs­fólk atvinnu­leys­is­bætur á meðan leyfið varir. Starfs­fólk sem fer í launa­laust leyfi á þessum for­sendum heldur ráðn­ing­ar­sam­bandi við fyr­ir­tækið og á rétt til áfram­hald­andi starfa að leyf­inu loknu.“