Hátt í 16.000 manns hafa sótt um atvinnu­leys­is­bætur fyrir minnkað starfs­hlut­fall hjá Vinnu­mála­stofnun á þeim tveimur dögum sem liðnir eru síðan opnað var fyrir umsóknir. Þetta eru um 8% alls vinn­andi fólks hér á landi. Unnur Sverr­is­dóttir, for­stjóri Vinnu­mála­stofn­unar segir að um 60% umsókn­anna séu frá fólki sem fer niður í 25% starfs­hlut­fall sem þýðir að ríkið greiðir 75% launa þeirra úr Atvinnu­trygg­inga­sjóði. Engin skil­yrði eru sett þeim fyr­ir­tækjum sem lækka starfs­hlut­fall starfs­manna sinna tíma­bundið önnur en þau að sam­dráttur sé í rekstri þeirra.

„Í raun gætu því nán­ast allir Íslend­ingar á vinnu­mark­aði átt rétt á því, þar sem sam­dráttur er á nán­ast öllum sviðum atvinnu­lífs­ins, og all­flest fyr­ir­tæki nýtt sér þetta úrræði,“ segir Unnur.

Umsóknir úr ýmsum starfsgreinum

Síðdegis í dag höfðu stofn­un­inni borist 15.777  umsóknir um þessar bætur frá því að opnað var fyrir umsóknir á mið­viku­dags­morg­un­inn. Unnur segir að flestar umsókn­irnar komi frá fólki sem starfar í ferða­þjón­ustu og sam­göngum. „En það hafa líka komið umsóknir frá tann­lækna­stofum og bíla­sölum, til að nefna dæmi,“ segir Unnur. „Það er sam­dráttur alls staðar, það er heila málið og við áttum alltaf von á að fá umsóknir víða að.“

„Í raun gætu því nán­ast allir Íslend­ingar á vinnu­mark­aði átt rétt á því, þar sem sam­dráttur er á nán­ast öllum sviðum atvinnu­lífs­ins“

Hún segir að með­al­skerð­ing á starfs­hlut­falli sé 63%, en í flestum til­fellum nemi skerð­ingin 75%. Spurð hvort eitt­hvað hafi komið henni á óvart varð­andi við­brögðin þessa fyrstu daga segir Unnur að hún hafi átt von á ívið færri umsóknum.

„Þetta er mjög opið úrræði“

Fram hefur komið að nokkur stór fyr­ir­tæki hygg­ist nýta sér þetta úrræði, meðal ann­ars Icelandair. Í gær var greint frá því að Bláa lónið hefði sagt upp 164 starfs­mönnum og að 400 hefðu verið beðnir um að nýta sér hluta­bóta­leið­ina. Rekstur Bláa lóns­ins hefur gengið vel und­an­farin ár og í fyrra fengu eig­endur þess greiddan sam­tals 4,3 millj­arða króna arð.  Spurð hvort fyr­ir­tæki þurfi að upp­fylla ein­hver skil­yrði um fjár­hags­stöðu eða eiga í rekstr­ar­erf­ið­leikum af ein­hverju tagi  til að eiga rétt á að ríkið greiði allt að þrjá fjórðu hluta af launum starfs­manna þeirra, segir Unnur svo ekki vera.

„Skil­yrðið er að það sé sam­dráttur í rekstri núna vegna aðstæðna. Þetta er mjög opið úrræði eins og það er skil­greint í lögum. En hugs­an­lega verður þetta end­ur­skoðað þegar rykið fer að setj­ast.“

Stéttarfélög segja úrræðið misnotað

Í yfir­lýs­ingu sem BHM og BSRM sendu frá sér fyrr í dag segir að félög­unum hafi borist ábend­ingar um að atvinnu­rek­endur hafi lækkað hlut­fall starfs­manna en krefj­ist síð­ast vinnu­fram­lags umfram þetta hlut­fall. Unnur segir að Vinnu­mála­stofnun hafi ekki borist til­kynn­ingar af þessu tagi, en stofn­unin hafi sam­kvæmt lögum fulla heim­ild til að óska eftir gögnum og rann­saka mál, sé talin þörf á.