Hátt í 16.000 manns hafa sótt um atvinnuleysisbætur fyrir minnkað starfshlutfall hjá Vinnumálastofnun á þeim tveimur dögum sem liðnir eru síðan opnað var fyrir umsóknir. Þetta eru um 8% alls vinnandi fólks hér á landi. Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar segir að um 60% umsóknanna séu frá fólki sem fer niður í 25% starfshlutfall sem þýðir að ríkið greiðir 75% launa þeirra úr Atvinnutryggingasjóði. Engin skilyrði eru sett þeim fyrirtækjum sem lækka starfshlutfall starfsmanna sinna tímabundið önnur en þau að samdráttur sé í rekstri þeirra.

„Í raun gætu því nánast allir Íslendingar á vinnumarkaði átt rétt á því, þar sem samdráttur er á nánast öllum sviðum atvinnulífsins, og allflest fyrirtæki nýtt sér þetta úrræði,“ segir Unnur.

Umsóknir úr ýmsum starfsgreinum

Síðdegis í dag höfðu stofnuninni borist 15.777  umsóknir um þessar bætur frá því að opnað var fyrir umsóknir á miðvikudagsmorguninn. Unnur segir að flestar umsóknirnar komi frá fólki sem starfar í ferðaþjónustu og samgöngum. „En það hafa líka komið umsóknir frá tannlæknastofum og bílasölum, til að nefna dæmi,“ segir Unnur. „Það er samdráttur alls staðar, það er heila málið og við áttum alltaf von á að fá umsóknir víða að.“

„Í raun gætu því nánast allir Íslendingar á vinnumarkaði átt rétt á því, þar sem samdráttur er á nánast öllum sviðum atvinnulífsins“

Hún segir að meðalskerðing á starfshlutfalli sé 63%, en í flestum tilfellum nemi skerðingin 75%. Spurð hvort eitthvað hafi komið henni á óvart varðandi viðbrögðin þessa fyrstu daga segir Unnur að hún hafi átt von á ívið færri umsóknum.

„Þetta er mjög opið úrræði“

Fram hefur komið að nokkur stór fyrirtæki hyggist nýta sér þetta úrræði, meðal annars Icelandair. Í gær var greint frá því að Bláa lónið hefði sagt upp 164 starfsmönnum og að 400 hefðu verið beðnir um að nýta sér hlutabótaleiðina. Rekstur Bláa lónsins hefur gengið vel undanfarin ár og í fyrra fengu eigendur þess greiddan samtals 4,3 milljarða króna arð.  Spurð hvort fyrirtæki þurfi að uppfylla einhver skilyrði um fjárhagsstöðu eða eiga í rekstrarerfiðleikum af einhverju tagi  til að eiga rétt á að ríkið greiði allt að þrjá fjórðu hluta af launum starfsmanna þeirra, segir Unnur svo ekki vera.

„Skilyrðið er að það sé samdráttur í rekstri núna vegna aðstæðna. Þetta er mjög opið úrræði eins og það er skilgreint í lögum. En hugsanlega verður þetta endurskoðað þegar rykið fer að setjast.“

Stéttarfélög segja úrræðið misnotað

Í yfirlýsingu sem BHM og BSRM sendu frá sér fyrr í dag segir að félögunum hafi borist ábendingar um að atvinnurekendur hafi lækkað hlutfall starfsmanna en krefjist síðast vinnuframlags umfram þetta hlutfall. Unnur segir að Vinnumálastofnun hafi ekki borist tilkynningar af þessu tagi, en stofnunin hafi samkvæmt lögum fulla heimild til að óska eftir gögnum og rannsaka mál, sé talin þörf á.