Greining

Hörmulegar farsóttir sem gengu yfir Íslendinga

Ís­lend­ing­ar hafa oft­ar en einu sinni geng­ið í gegn­um hörm­ung­ar vegna far­sótta. Heimdild­ir lýsa því að ung stúlka bjó vik­um sam­an á af­skekkt­um bónda­bæ með föð­ur sín­um látn­um úr Stóru bólu.

Hörmulegar farsóttir sem gengu yfir Íslendinga
Kýlaveiki Svartidauði olli kýlum. Mynd úr þýskri Biblíu frá árinu 1411. Mynd: Toggenburg-Biblían
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 6 árum.

Faraldur er varla nema hóflega ógnvekjandi orð. Farsótt er strax hættulegri. Að við tölum ekki um drepsótt eða hreinlega plágu.

Öllum þessum hafa Íslendingar þó kynnzt og fleiru til. Hér er örstutt söguleg upprifjun um pestir og læknavísindi.

Plágan

Fyrsta sæmilega skráða tilvik farsóttar á Íslandi er Plágan mikla, sem barst til Íslands árið 1402.

Þetta var hálfri öld eftir að sama plága hafði herjað á Norður-Evrópu og drepið þar tugþúsundir að lágmarki. Þetta var reyndar lífseig pest, því að hennar varð vart reglulega í margar aldir upp frá því.

En þótt Plágan hafi borizt hingað fyrst árið 1402 kom hún aftur nokkrum áratugum síðar, og þá var farið að tala um Pláguna fyrri og síðari, en löngu seinna komst sá siður á að kalla þessa drepsótt Svartadauða.

Því að drepsótt var hún sannarlega. Plágan var sennilega bráðsmitandi lungnapest, sem dró fólk til dauða á örfáum dögum. Svo segir …

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Stjórnmálafræðingur: Augljóst að miðjan sé að gefa eftir
4
Stjórnmál

Stjórn­mála­fræð­ing­ur: Aug­ljóst að miðj­an sé að gefa eft­ir

Stjórn­mála­fræð­ing­ur seg­ir miðj­una í ís­lensk­um stjórn­mál­um vera að gefa eft­ir. Mun­ar þar mestu um veik­ari stöðu Fram­sókn­ar­flokks­ins, sem sýn­ir þó hraust­leika­merki í ný­af­stöðn­um sveit­ar­stjórn­ars­kosn­ing­um. Lilja Dögg Al­freðs­dótt­ir, formað­ur flokks­ins, seg­ir nið­ur­stöð­una eina þá bestu sem flokk­ur­inn hef­ur feng­ið á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
2
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Stjórnmálafræðingur: Augljóst að miðjan sé að gefa eftir
Stjórnmál

Stjórn­mála­fræð­ing­ur: Aug­ljóst að miðj­an sé að gefa eft­ir

Stjórn­mála­fræð­ing­ur seg­ir miðj­una í ís­lensk­um stjórn­mál­um vera að gefa eft­ir. Mun­ar þar mestu um veik­ari stöðu Fram­sókn­ar­flokks­ins, sem sýn­ir þó hraust­leika­merki í ný­af­stöðn­um sveit­ar­stjórn­ars­kosn­ing­um. Lilja Dögg Al­freðs­dótt­ir, formað­ur flokks­ins, seg­ir nið­ur­stöð­una eina þá bestu sem flokk­ur­inn hef­ur feng­ið á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.

Mest lesið undanfarið ár