„Þótt ég gæti sagt eitt og annað um aðgerðir stjórn­valda á und­an­förnum dögum þá hafa þær í heild­ina verið ágætar. Það er alltaf hægt að segja að það þurfi að gera meira, en þess háttar gagn­rýni er nákvæm­lega sú skemmd­ar­verka­stjórn­ar­and­stöðu­fræði sem Davíð Oddsson stund­aði.“ Þetta skrifar Björn Leví Gunn­ars­son, þing­maður Pírata, í grein í dag í Morg­un­blað­inu, sem Davíð rit­stýrir.

Björn Leví segir „skemmd­ar­verkapóli­tík“ grafa undan almennu trausti í sam­fé­lag­inu og fría vald­hafa frá ábyrgð í alvar­legum málum. Ekki sé skyn­sam­legt að stjórn­ar­and­staðan, sem Björn Leví til­heyrir, reyni að gera öll mál tor­tryggi­leg í neyð­ar­á­standi. „Nú er því rétti tím­inn til þess að segja að aðgerðir stjórn­valda hingað til hafa verið góðar og ég veit að það verður meira gert á næst­unni,“ skrifar hann. „Ég skil þó óþol­in­mæði ýmissa hópa að hafa ekki fengið að vera með í ráðum þegar til­kynnt var um fyrstu aðgerðir stjórn­valda. Það þýðir ekki að þau hafi gleymst né séu neðar í for­gangs­röð­un­inni. Ég bið því fólk að fylgj­ast vel með vald­höfum, og líka með stjórn­ar­and­stöðu. Pössum upp á að póli­tíkin geri slæmt skárra og gott betra. Ekki öfugt.“

Björn Leví útskýrir nánar hvað hann á við með „skemmd­ar­verkapóli­tík“ og vísar í frægt við­tal við Davíð Oddsson, sem þá var for­sæt­is­ráð­herra. „Fræðin um stjórn­ar­and­stöðu segja: „Ég gerði öll mál tor­tryggi­leg og fylgdi þeirri reglu veiði­manns­ins að maður má ekki ein­ungis kasta flugu sem manni finnst fal­leg því að maður veit aldrei hvaða flugu lax­inn tekur. Ég tók því upp öll mál, jafn­vel þó að ég væri í hjarta mínu sam­þykkur þeim, og hjólaði í þau því að ég leit á stjórn­ar­and­stöðu sem stjórn­ar­and­stöðu.“ Svo var vitnað í Davíð Oddsson í Morg­un­blað­inu hinn 3. jan­úar 2001,“ skrifar Björn Leví.

Davíð OddssonDavíð starf­aði í minni­hluta í Reykja­vík­ur­borg áður en hann varð borg­ar­stjóri, en var aldrei í stjórn­ar­and­stöðu á þingi eftir að hann varð for­sæt­is­ráð­herra.

Mynd: Sig­tryggur Ari

„Fræðin um stjórn­ar­and­stöðu eru rugl. Þessi stjórn­ar­and­stöðu­fræði sem núver­andi rit­stjóri Morg­un­blaðs­ins beitti eru ekk­ert annað en aðvör­unin sem strák­ur­inn fékk sem kall­aði úlfur, úlfur. Það verður eng­inn munur á stjórn­ar­and­stöðu vegna máls sem er gott eða slæmt. Utan frá lítur út fyrir að galað sé úlfur, úlfur í öllum málum sem gerir það að verkum að lokum að eng­inn tekur mark á stjórn­ar­and­stöðu. Það er auð­vitað heppi­leg­ast fyrir vald­hafa þegar allt kemur til alls. Gagn­rýnin verður að bak­grunns­suði og það verður alltaf að kalla hærra og hærra til þess að láta í sér heyra. Afleið­ingin er að eng­inn heyrir og mál sem eru virki­lega gagn­rýni­verð raun­ger­ast og kosta okkur for­múu fjár eða brjóta á mann­rétt­indum, eins og skipun dóm­ara í Lands­rétt og aft­ur­virk skerð­ing líf­eyris,“ bætir hann við.

„Mesta freist­ingin til þess að mis­nota vald er nefni­lega í neyð­ar­á­standi“

Björn Leví segir eft­ir­litið með aðgerðum stjórn­valda hins vegar mik­il­væg­ara í neyð­ar­á­standi og stjórn­ar­and­staða með þessum hætti enn alvar­legri. „Mesta freist­ingin til þess að mis­nota vald er nefni­lega í neyð­ar­á­standi,“ skrifar hann. „Þá er mjög auð­velt að rétt­læta allt, hvort sem rétt­læt­ingin stenst skoðun eða ekki. Neyðin gerir ábyrgð stjórn­valda vegna aðgerða mun meiri sem og gagn­rýni stjórn­ar­and­stöðu. Að beita aðferða­fræð­inni „að hjóla í öll mál“, sama hvað, er því sér­stak­lega óheið­ar­leg póli­tík þegar um neyð­ar­á­stand er að ræða.“