UNESCO kallar eftir auknum stuðningi við listafólk

Rík­is­stjórnir um allan heim ættu að bæta félags­legt örygg­is­net lista­fólks, þar sem meiri óvissa hefur ríkt um fjár­hags­stöðu þess á síð­ustu árum. Þetta segir mennta-, vís­inda- og menn­ing­ar­mála­stofnun Sam­ein­uðu þjóð­anna (UNESCO) í nýbirtri skýrslu sinni um stöðu menn­ing­ar­geirans.

Fleiri neytendur en meiri óvissa

Samkvæmt UNESCO hefur vægi staf­rænnar listar auk­ist hratt á síð­ustu árum, sér­stak­lega eftir að heims­far­ald­ur­inn hófst. Á sama tíma hafa tekjur lista­fólks af lista­við­burðum minnkað og stærri hluti þeirra komið frá alþjóð­legum streym­isveitum.

Samtökin segja þessa staf­ræna umbreyt­ingu menn­ing­ar­af­urða hafa leitt til fjölda vanda­mála fyrir lista­fólk. Þeirra á meðal eru deilur um einka­rétt,, harðn­andi sam­keppni og tekju­kerfi sem skila ekki nægum tekjum til þeirra sem skapa afurð­irnar sjálfar.

Þar að auki nefnir UNESCO að fjár­fest­ingar hins opin­bera í list­greinum, sem 6,2 pró­sent starf­andi fólks vinnur við og stuðli að 3,1 pró­sentum af fram­leiðslu heims­byggð­ar­innar, hafi minnkað á síð­ustu tíu árum.

Ernesto Ottone, aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri menn­ingar fyrir UNESCO, sagði í við­tali við Guardian að ákveðin þver­sögn hafi sprottið upp úr ástand­inu, þar sem fleiri neyta nú menn­ing­ar­af­urða um allan heim á meðan erf­ið­ara sé fyrir lista­fólk að finna sér vinnu.

Stuðningur við verktaka nauðsynlegur

Þrátt fyrir að rík­is­stjórnir víða um heim reyndu að bregð­ast við tekju­falli lista­manna vegna far­ald­urs­ins og sótt­varn­ar­að­gerð­anna sem honum fylgdi dróg­ust heild­ar­tekjur skap­andi greina saman um 750 millj­arða Banda­ríkja­dali árið 2020.

Þá segir UNESCO að nauð­syn­legt sé að tryggja lista­fólki fjár­hags­legt stuðn­ings­net, en að stór hluti þess sé annað hvort verk­takar eða sjálf­stætt starf­andi og falli því utan vel­ferð­ar­kerf­is­ins í mörgum ríkjum. Samtökin nefna ekki hvernig stjórn­völd ættu að gera það, en bæta þó við að ákall eftir borg­ara­launum og lág­marks­launum fyrir alla á vinnu­mark­aði hafi auk­ist í kjöl­far far­ald­urs­ins.