Leggur til viðbótarfæðingarorlof fyrir þá sem búa fjarri fæðingarþjónustu

Byggða­stofnun telur að í nýjum frum­varps­drögum til laga um fæð­ing­ar­or­lof skorti upp á að tekið sé til­lit til fæð­andi kvenna og fjöl­skyldna þeirra sem búa fjarri fæð­ing­ar­þjón­ustu og þurfa að dvelj­ast utan heim­ilis og bíða eftir fæð­ingu, til dæmis þegar veður hamlar sam­göngum.

Ein leið til að bregð­ast við þessu, að mati stofn­un­ar­innar, væri að að bæta við sér­stöku við­bót­ar­fæð­ing­ar­or­lofi fyrir þá for­eldra á meðan á bið stendur, sem myndi í engu skerða almennt fæð­ing­ar­or­lof. Þetta kemur fram í umsögn stofn­un­ar­innar um frum­varps­drögin.

Byggða­stofnun segir að gera megi ráð fyrir að allt að 10 pró­sent mæðra á Íslandi búi í meira en klukku­stund­ar­fjar­lægð frá fæð­ing­ar­þjón­ustu, en að víða sé fjar­lægðin enn meiri, til dæmis á sunn­an­verðum Vest­fjörðum, Norð­ur­landi vestra, Norð­aust­ur­landi og Suð­aust­ur­landi. Stofn­unin telur afar brýnt að tekið verði til­lit til for­eldra sem búa á þessum svæðum og seg­ist til­búin að koma að vinnu við skil­grein­ingu á því hvaða svæði ættu að falla undir slíkar reglur.

Byggða­stofnun er eina opin­bera stofn­unin sem hefur skilað inn frum­varpi um frum­varps­drögin, sem hafa verið til umsagnar í sam­ráðs­gátt­inni frá 23. sept­em­ber og verða þar áfram til 7. októ­ber.

Kvenréttindafélagið tekur jafnri skiptingu fagnandi

Hátt í 130 umsagnir um frum­varpið hafa borist til þessa. Þær eru lang­flestar frá ein­stak­lingum, for­eldrum eða verð­andi for­eldrum, sem flest eru að gagn­rýna áform um jafna skipt­ingu fæð­ing­ar­or­lofs­ins á milli for­eldra. Ljóst er að skiptar skoð­anir eru um ágæti þeirra breyt­inga sem stefnt er að.[links]

Kven­rétt­inda­fé­lag Íslands hefur sent inn um umsögn um frum­varps­drögin, þar sem þeim er fagnað, enda hefur Kven­rétt­inda­fé­lagið talað fyrir því að fæð­ing­ar­or­lof­inu verði alveg jafnt skipt á milli for­eldra. Félagið segir um að ræða „rétt­ar­bót sem mun stuðla að bættri stöðu kvenna og auknu kynja­jafn­rétti hér á landi.“

Félagið hefur fram­leitt mynd­skeið og birt á YouTube þar sem farið er yfir þær rök­semdir sem liggja að baki afstöðu félags­ins. „Ísland er eitt þeirra landa í heim­inum þar sem hvað mest jafn­rétti ríkir. Þrátt fyrir það bera konur enn þá meiri ábyrgð á heim­ili og börnum. Það leiðir til þess að konur fá lægri laun, síður stöðu­hækkun, vinna frekar hluta­störf og fá lægri eft­ir­laun. Allt þetta hefst með fæð­ing­ar­or­lof­inu. Deilum fæð­ing­ar­or­lof­inu jafnt!“ segir í lýs­ingu mynd­bands­ins.

Kven­rétt­inda­fé­lagið er þó ekki hlynnt þeirri breyt­ingu sem lögð er til í frum­varps­drög­unum og varðar stytt­ingu þessa tíma­bils sem for­eldrar hafa til þess að taka fæð­ing­ar­or­lof eftir fæð­ingu barns, en til stendur að stytta það úr 24 mán­uðum niður í 18.

„Í skýrslu BSRB um dag­vist­un­ar­úr­ræði frá árinu 2017 kemur í ljós að rúm­lega helm­ingur lands­manna býr í sveit­ar­fé­lögum þar sem inn­töku­aldur barna á leik­skóla er 24 mán­aða. Nauð­syn­legt er að for­eldrar hafi svig­rúm til að taka fæð­ing­ar­or­lof á þessum 24 mán­uðum á meðan öllum börnum er ekki tryggð dag­vistun,“ segir í umsögn Kven­rétt­inda­fé­lags­ins, sem telur áríð­andi að tryggja rétt íslenskra barna til dag­vist­unar með lögum, eins og hin Norð­ur­löndin hafi þegar gert.