Samanburður á sparnaðarleiðum bankanna

Við­skipta­bank­arnir og Spari­sjóð­irnir bjóða upp á fjöl­marga, mis­mun­andi sparn­að­ar­reikn­inga, sam­tals yfir fimm­tíu tals­ins. Þegar kemur að vali á sparn­að­ar­reikn­ingi er spurn­ingin ein­föld: Hvaða reikn­ingur hentar mínum sparn­aði best?

Svarið er aðeins flókn­ara, en ekki svo. Hér eru nokkur atriði sem hafa ber í huga þegar við veljum reikn­ing fyrir sparnað. Sum atrið­anna eru vafa­laust aug­ljós­ari en önnur. Í töfl­unni fyrir neðan má síðan bera saman og skoða hvaða vaxta­kjör og bindi­tíma reikn­ing­arnir bera. Taflan mið­ast við upp­lýs­ingar fengnar af vef­síðum bank­anna í byrjun febr­úar 2015.

Allar leiðir hentar ekki öllum

Margir inn­láns­reikn­ing­anna eru sér­sniðnir að ákveðnum sparn­aði eða að ákveðnum ald­urs­hópi. Nöfn reikn­ing­anna gefa oft til kynna hvað um ræðir, en þó ekki alltaf. Sem dæmi eru Fram­tíð­ar­reikn­ingar Íslands­banka og Arion banka og Fram­tíð­ar­grunnur Lands­bank­ans handa börnum til 18 ára ald­urs. Það má síðan ímynda sér hvers konar sparn­aður á sér stað á reikn­ing­unum Hús­næð­is­sparn­aður hjá Íslands­banka og Fast­eigna­grunnur hjá Lands­bank­anum. Báðir reikn­ing­arnir eru auð­vitað handa þeim sem eru að safna fyrir íbúð.

Tími og upphæð hefur áhrif

Bindi­tími: Eftir því sem þú bindur pen­ing­anna lengur inn á banka­bók, því betri vextir fást hjá bank­anum. Bindi­tími getur verið allt frá engum eða örfáum dögum til 60 mán­aða, eða fimm ár.

Fjárhæð inn­láns: Flestar sparn­að­ar­leiðir krefj­ast engrar lág­marks­fjár­hæðar. Á því eru þó und­an­tekn­ingar og sumar sparn­að­ar­leiðir bank­anna eru aðeins fyrir fjár­hæðir hærri en til dæmis hund­rað þús­und krónur, fimm hund­ruð þús­und krónur eða ein milljón króna. Því hærri fjár­hæð sem þú sparar, því hærri vexti ber inn­láns­reikn­ing­ur­inn.

Þum­al­putta­reglan er því sú að vaxta­kjör batna eftir því sem bindi­tími leng­ist og fjár­hæð sparn­aðar hækkar.

Verðtryggt eða óverðtryggt?

Bindi­tími verð­tryggðs sparn­aðar er jafnan lengri en óverð­tryggðs. Lang­tíma­sparn­aður á borð við fram­tíð­ar­reikn­inga bank­anna er þannig verð­tryggður. Vilji maður verð­tryggja sparn­að­inn þá þarf að binda hann til að minnsta kosti 36 mán­aða.

Uppgefin vaxta­kjör á verð­tryggðum reikn­ingum eru lægri en á sam­bæri­legum, óverð­tryggðum reikn­ingum. Til þess að gera vaxta­kjör þess­ara ólíku sparn­að­ar­leiða sam­an­burð­ar­hæf er hægt að draga verð­bólg­una frá vaxta­kjörum óverð­tryggðra lána. Verð­bólgan er í dag 0,8% en rétt eins og fyrri dag­inn þá er ómögu­legt að spá fyrir um með fullri vissu hver verð­bólgan verður eftir nokkra mán­uði eða ár. Með því að binda sparifé sitt á verð­tryggðum reikn­ingum er það tryggt að verð­bólgan rýri ekki sparn­að­inn.

Samanburður á reikningum

Það er ýmis­legt sem þarf að hafa í huga þegar valin er sparn­að­ar­leið. Oft spörum við fyrir ein­hverju ákveðnu og bank­arnir bjóða leiðir ætl­aðar slíkum sparn­aði. Þá er til dæmis lík­legt að langur bindi­tími henti ein­fald­lega ekki. Sparn­aður til efri áranna gæti aftur á móti hentað vel til þess að binda til langs tíma, með verð­trygg­ingu og sem hæstum vöxtum.

Taka ber að taflan sýnir kjörin eins og þau birt­ast á vef­síðum bank­anna. Vaxta­kjör eru breyti­leg og upp­færa bank­arnir kjörin mán­að­ar­lega. Til þess að kynna sér þessar leiðir nánar eru frek­ari upp­lýs­ingar að finna á vef­síðum bank­anna og spari­sjóð­anna.

Kjarninn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir verða á RÚV næstu vikur. Mark­miðið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönnum! Næsti þáttur er á dag­skrá fimmtu­dag­inn 12. febr­úar. Fylgstu með á Facebook-síðu Ferðar til fjár.