Verðbólgan étur kaupmáttinn

Hækkun verð­lags í mars­mán­uði varð til þess að kaup­máttur launa dróst saman um 0,8 pró­sent. Kaup­máttur launa, eins og hann mælist sam­kvæmt vísi­tölu Hag­stof­unnar, hafði hækkað nán­ast stans­laust í tólf mán­uði en dróst núna saman. Árs­hækkun kaup­máttar launa mælist engu að síður um 4 pró­sent, en árs­hækkun mæld­ist 5,6 pró­sent í febr­úar.

Hag­stofan birti í dag upp­færða vísi­tölu launa í mars­mán­uði sem hækk­aði um 0,3 pró­sent frá fyrri mán­uði. Samhliða er vísi­tala kaup­máttar birt en þar er tekið til­lit til verð­bólgu­þró­unar. Þrátt fyrir að vísi­tala neyslu­verðs hafi aðeins hækkað um 1,6 pró­sent síð­ustu tólf mán­uði, þá hefur hún hækkað nokkuð snarpt síð­ustu tvo mán­uð­ina, í febr­úar og mars. Vísitala neyslu­verðs, sem mælir almenna hækkun verð­lags, hefur því hækkað umfram launa­vísi­töl­una og dregið þannig úr kaup­mætti launa.

Breyting launa­vísi­töl­unnar, verð­bólgu og kaup­máttar í mars

|

Create infographics

Myndin hér að ofan sýnir hvernig launa­vísi­talan hækk­aði um 0,3 pró­sent í mars frá febr­úar. Vísitala neyslu­verðs hækk­aði um eitt pró­sent milli þess­ara mán­aða og leiðir til þess að kaup­máttur dróst saman um 0,8 pró­sent.*

Síðustu tólf mán­uði, eða frá því í apríl 2014 til mars 2015, þá hefur verð­lag hækkað um 1,6 pró­sent. Á sama tíma hefur launa­vísi­talan hækkað um 5,6 pró­sent og kaup­máttur launa þannig um 4 pró­sent. Til marks um mikil áhrif verð­bólg­unnar á kaup­mátt launa þá nam tólf mán­aða hækkun kaup­máttar um 5,5 pró­sentum á tíma­bil­inu frá nóv­em­ber síð­ast­liðnum til febr­úar. Árs­hækkun fellur nú niður í 4 pró­sent, sam­hliða verð­lags­hækk­unum milli mán­aða.

*Ef til vill sjá margir að sé 1 dregin frá 0,3 þá ætti að fást -0,7 en ekki -0,8. Munurinn getur legið í auka­stöfum við útreikn­ing Hag­stof­unnar.