Formaður Heimssýnar útskýrir ranga fullyrðingu

Jón Bjarna­son, for­maður Heims­sýnar, sem berst gegn aðild Íslands að Evr­ópu­sam­band­inu, hélt því fram í fréttum Rík­is­út­varps­ins um helg­ina að mis­skipt­ing auðs væri „hvergi meiri en í Evr­ópu­sam­band­inu“. Full­yrð­ingin stenst ekki skoðun, þar sem opin­berar tölur sýna að ójöfn­uður er einna minnstur í heimi í ríkjum Evr­ópu­sam­bands­ins.

Jón seg­ist í sam­tali við Stundina vísa til fyr­ir­lest­urs hag­fræði­pró­fess­ors frá Háskól­anum í Texas.

Meiri ójöfnuður í 114 ríkjum

Evr­ópu­sam­bandið svar­aði Jóni með Facebook-færslu á síðu sam­bands­ins á Íslandi: „Fullyrt var í hádeg­is­fréttum RÚV eitt­hvað á þá leið að hvergi í heimi væri meiri ójöfn­uður en í Evr­ópu­sam­band­inu. Samkvæmt Wikipedia (CIA-Gini stuð­ull) er meiri ójöfn­uður í 114 löndum heims. Ójöfn­uður í ESB mun heilt yfir vera 2,6 pró­sentu­stigum meiri en á Íslandi. Raunar mælist meiri ójöfn­uður á Íslandi en í 13 ESB ríkjum.“

Ójöfn­uður innan ríkja heims­ins Kortið byggir á tölum Alþjóða­bank­ans frá árinu 2014 yfir ójöfnuð tekna milli þegna hvers lands. Það byggir á GINI-stuðl­inum, þar sem 0 er full­kom­inn jöfn­uður tekna, en 1 er alger ójöfn­uður, þar sem einn á allt.

Mynd: Wikipedia

„Það er hvergi meiri mis­skipt­ing auðs heldur en í Evr­ópu­sam­band­inu“

Jón hafði full­yrt að meg­in­mark­mið ESB hefði mis­tek­ist vegna ójöfn­uðar. „Evr­ópu­sam­bandið er að lið­ast í sundur. Meg­in­mark­mið þess var jöfn­uður þegn­anna. Það er hvergi meiri mis­skipt­ing auðs heldur en í Evr­ópu­sam­band­inu og það er alveg klárt að Evr­ópu­sam­bandið sem slíkt eins og það er núna, hlýtur að lið­ast í sundur og end­ur­skipu­leggja sig.“

Óhefðbundin ójafnaðartölfræði

Opin­berar tölur um ójöfnuð ríkja heims­ins snúa almennt að ójöfn­uði innan hvers ríkis fyrir sig, þar sem staða borg­ara við­kom­andi ríkis er borin saman með svoköll­uðum Gini-stuðli sem sýnir hlut­falls­legan mis­mun á tekjum. Jón seg­ist hins vegar í sam­tali við Stundina vísa til ann­ars sjón­ar­hóls. 

Þegar Jón talar um að mis­skipt­ing í Evr­ópu­sam­band­inu sé meiri en nokk­urs staðar í heim­inum vísar hann til stöðu íbúa í fátæk­ustu löndum ESB gagn­vart rík­ustu lönd­unum, og horfir þannig á Evr­ópu­sam­bandið sem eitt ríki en ekki mörg. „Við getum nærri því heim­fært þetta yfir á Ísland, að Suð­ur­eyri og Súðavík finnst Reykja­vík taka allt of mikið til sín.“

Ójöfn­uður milli ríkja sé þannig meiri í Evr­ópu­sam­band­inu en á milli ríkja í Banda­ríkj­unum.

Misjöfn þjóð­ar­fram­leiðsla Þjóð­ar­fram­leiðsla ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins er afar mis­jöfn, þar sem ný aðild­ar­lönd í austri búa við lægri þjóð­ar­fram­leiðslu.

Mynd: Eupedia

Ekki hvergi meiri - heldur aukinn

Heimild Jóns er fyr­ir­lestur háskóla­pró­fess­ors­ins James Gal­braith, við Háskól­ann í Texas, á hádeg­is­fundi á vegum hag­fræði­deildar Háskóla Íslands og Samtaka spari­fjár­eig­enda 14. júní síð­ast­lið­inn. Lesa má um fyr­ir­lest­ur­inn hér.

„Hann fjall­aði um þennan mikla ójöfnuð. Hann er að tala um þennan ójöfnuð á milli ríkj­anna. Þetta kom nú illa við ESB-sinn­ana hérna og ég held að þeir hafi séð eftir því að hafa boðið honum heim,“ útskýrir Jón.

Jón dregur hins vegar í land með full­yrð­ingu sína um að í ESB sé mestur ójöfn­uður. Hann segir að fimm mín­útna við­tal Rúv við hann hafi verið klippt niður í 30 sek­úndur og því skorti sam­hengið. „Ég man ekki hvort ég hafi sagt að það væri hvergi meiri, ég man það nú ekki, heldur bara að hann hafi vaxið mjög mikið.“