Fjöl­miðla­fólk frá í það minnsta fjórum fjöl­miðlum þáði flug á kostnað James Ratcliffe frá Reykja­vík austur á Vopna­fjörð í gær þar sem hald­inn var blaða­manna­fundur um áætl­anir breska auð­kýf­ings­ins á svæð­inu. Fund­ur­inn var meðal ann­ars hald­inn með það í huga að draga úr nei­kvæðri umfjöllun um fjár­fest­ingar Ratcliffe á Norð­aust­ur­landi.

Þau Aðal­heiður Ámunda­dóttir blaða­maður og Ernir Eyj­ólfs­son ljós­mynd­ari frá Frétta­blað­inu, Hösk­uldur Daði Magn­úss­son blaða­maður og Haraldur Jónasson ljós­mynd­ari frá Morg­un­blað­inu, Vil­mundur Hansen blaða­maður á Bænda­blað­inu og Jóhann K. Jóhanns­son frétta­maður á Stöð 2 þáðu flug­farið austur á Vopna­fjörð. Auk þeirra voru við­staddir frétta­menn Rík­is­út­varps­ins og Aust­ur­fréttar, en hvorir tveggja komu á eigin vegum á fund­inn. Blaða­manna­fund­ur­inn var skipu­lagður af almanna­tengsla­fyr­ir­tæk­inu KOM og sagði Óli Kr. Ármanns­son, almanna­teng­ill þar, að boð á blaða­manna­fund­inn hafi tak­markast af umfangi við­burð­ar­ins. Öllum stærstu fjömiðlum hafi verið boðið. Þegar bent var á að á Bænda­blað­inu starfi þrír blaða­menn auk rit­stjóra, sagði Óli að vegna for­falla hefði blaða­manni Bænda­blaðs­ins boð­ist flugið.

Stundin fékk ekki tilkynningu um blaðamannafundinn

Stund­inni barst ekki til­kynn­ing um blaða­manna­fund­inn og fékk ekki boð um að þiggja flug á Vopna­fjörð á fund­inn. Stundin hefur fjallað ítrekað og ítar­lega um jarða­kaup Ratcliffe og við­skipta­fé­laga hans en eins og þekkt er hefur hann keypt upp tugi jarða á Norð­aust­ur­landi síð­ustu ár, einkum í Vopna­firði og Þistil­firði. Hafa þau kaup vakið áhyggjur og umræðu, en frum­varp mun nú vera í vinnslu þar sem skil­yrði fyrir jarða­kaupum verða þrengd.

Stundin hlaut meðal ann­ars verð­laun Blaða­manna­fé­lags Íslands í fyrra vegna rann­sókn­ar­blaða­mennsku  fyrir umfjöllun um upp­kaup auð­manna á íslenskum jörðum.

Fundurinn til að bregðast við neikvæðri umfjöllun

Umfjöllun Morg­un­blaðs­insFjallað var um áform James Ratcliffe um verndun laxa­stofna.

Umfjöll­un­ar­efni fund­ar­ins var að sögn upp­bygg­ing og verndun á villtum laxi á Íslandi. Ratcliffe sjálfur var ekki við­staddur en stjórn­ar­menn í félögum hans sem eiga umræddar jarðir voru það. Í frétt Rík­is­út­varps­ins er haft eftir Gísla Ásgeirs­syni, fram­kvæmda­stjóra Veið­fé­lags­ins Strengs sem Ratcliffe á 87 pró­senta hlut í, að nei­kvæð umfjöllun hafi dregið úr áhuga Ratcliffe og við­skipta­fé­laga á fjár­fest­ingum. Spurður hvort verið væri að bregð­ast við slíkri nei­kvæðri umfjöllun með fund­inum svar­aði Gísli: „Já, meðal ann­ars.“

„Að ein­hverju leyti staf­aði þessi lin­kind frétta­manna gagn­vart við­skipta­mönnum af því að mynd­ast hafði óþarf­lega mikið „vin­áttu­sam­band við umfjöll­un­ar­efnið““

Í rann­sókn­ar­skýrslu Alþingis um aðdrag­anda og orsakir falls íslensku bank­anna 2008 er fjallað um þátt fjöl­miðla og nið­ur­staða skýrsl­unnar er sú að íslenskir fjöl­miðlar hafi brugð­ist hlut­verki sínu í aðdrag­anda hruns­ins, þeir hafi ekki sýnt það aðhald sem krefj­ast megi af þeim. „Að ein­hverju leyti staf­aði þessi lin­kind frétta­manna gagn­vart við­skipta­mönnum af því að mynd­ast hafði óþarf­lega mikið „vin­áttu­sam­band við umfjöll­un­ar­efnið“. Þessi nánu tengsl sköp­uð­ust sum­part með því að við­skipta­f­rétta­menn tóku þátt í kynn­ing­ar­ferðum þar sem „alls kyns menn úr við­skipta­líf­inu [...] voru með í för og það var hægt að spjalla við þá óform­lega í ein­hverjum kok­teilum“,“ segir meðal ann­ars í skýrsl­unni.

Boðs­ferðir fjöl­miðla­manna hafa lengi tíðkast en þótt geta valdið hags­muna­á­rekstri hjá blaða­mönnum. Þannig þótti Rík­is­út­varpið brjóta siða­reglur Blaða­manna­fé­lags Íslands árið 2001 þegar frétta­maður ferð­að­ist á kostnað ísra­elska rík­is­ins til Ísraels til að fjalla um deilu Ísraels og Palest­ínu. 

Ekki hefur komið fram að fjöl­miðla­fólk hafi þegið neinar gjafir eða fríð­indi umfram frítt flug, ferð um svæðið og frían hádeg­is­verð.

Rósa Björk Brynj­ólfs­dóttir, þing­maður Vinstri grænna og fyrr­ver­andi frétta­maður, undrað­ist á Twitter í gær­kvöldi að frétta­stofur og frétta­menn hefðu þegið flug austur á land á blaða­manna­fund full­trúa Ratcliffe. Taldi hún að þeir frétta­menn sem það hefðu gert yrðu að skýra ástæður sínar fyrir því.