Umhverfisráðherra skipti um skoðun: Fannst inngrip í úrskurðarnefndir fráleit hugmynd árið 2016

Rík­is­stjórn­inni er óheim­ilt að hafa áhrif á ákvarð­anir úrskurð­ar­nefndar umhverfis- og auð­linda­mála, enda sé slíkt brot á alþjóða­samn­ingum. Þetta var skoðun Guð­mundar Inga Guð­brands­sonar, umhverfis- og auð­linda­ráð­herra, árið 2016 þegar hann var fram­kvæmda­stjóri Land­verndar.

Alþingi sam­þykkti í gær­kvöldi lög sem gera ráð­herra heim­ilt að veita fyr­ir­tækjum í lax­eldi bráða­birgða­leyfi til allt að tíu mán­aða. Úrskurð­ar­nefnd umhverfis- og auð­linda­mála felldi á fimmtu­dag úr gildi starfs­leyfi tveggja lax­eld­is­fyr­ir­tækja, Arctic Sea Farm og Fjarða­lax. Stjórn Land­verndar hvatti í gær umhverf­is­ráð­herra og sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra til að virða nið­ur­stöðu úrskurð­ar­nefndar.

Í sam­tali við RÚV í sept­em­ber 2016, þegar Guð­mundur var fram­kvæmda­stjóri Land­verndar sagði hann það frá­leita hug­mynd að rík­is­stjórnin skipti sér af sjálf­stæðum úrskurð­ar­nefndum. Slíkt sé brot á Árós­ar­samn­ingnum og öðrum alþjóða­samn­ingum.

Varðaði málið lagn­ingu Lands­nets á Þeista­reykja­línu og Kröflu­línu, en fram­kvæmdir voru stöðv­aðar að kröfu Land­verndar. Þáver­andi for­sæt­is­ráð­herra, Sigurður Ingi Jóhanns­son, sem nú situr í rík­is­stjórn með Guðmundi, vildi þá skoða íhlutun.

„Þetta er nátt­úru­lega að okkar mati, með öllu ólíð­andi í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi.“

„Það sem að for­sæt­is­ráð­herra boð­aði í gær, er í raun­inni að fikta í lög­gjöf­inni eftir á þannig að nið­ur­staða þessa óháða úrskurð­ar­að­ila sé lík­legri til að henta mál­stað rík­is­stjórn­ar­innar. Þetta er nátt­úru­lega að okkar mati, með öllu ólíð­andi í lýð­ræð­is­þjóð­fé­lagi,“ sagði Guð­mundur Ingi.

Fyrrverandi umhverfisráðherra gagnrýnir Vinstri græn

Björt Ólafs­dóttir, fyrr­ver­andi umhverf­is­ráð­herra, skrifar grein í Frétta­blaðið í dag, þar sem hún talar um dug­leysi stjórn­mála­manna „sem tala um vernd líf­ríkis og nátt­úru á tylli­dögum“. Segir hún úrskurð­ar­nefnd­ina hafa bent á að meiri­háttar ann­markar hafi verið á allri máls­með­ferð hvað varðar lax­eldi í sjó af hendi íslenskra stjórn­valda í áraraðir.

„Hvar eru þeir í póli­tík sem eiga enn ein­hvern snefil af sann­fær­ingu og hug­sjón fyrir því meg­in­stefi í nátt­úru­vernd sem og verndun fjöl­breyti­leika líf­ríkis að vernd­unin sjálf í eðli sínu sé það mik­il­væga?“ spyr Björt. „Ekki fyrir pen­inga hvort sem það séu vasar Norð­manna eða veiði­rétt­ar­hafar lax­veiðiáa. Heldur út af því að við sem erum hér í stutta stund höfum ekk­ert leyfi til þess að skemma hana til fram­búðar.“

Björt segir stjórn­mála­menn hafa brugð­ist Vest­firð­ingum með því að styrkja ekki inn­viði sam­fé­lags­ins, en vera til­búna til að fórna líf­ríki og nátt­úru fyrir störf sem verði ekki á svæð­inu til fram­búðar. „Fyrir nokkrum árum þótti stjórn­mála­mönnum Vinstri grænna olíu­leit og kís­il­málm­ver góðar og grænar hug­myndir ekki síst til þess að styðja við byggð í land­inu. Hættum að láta eins og við vitum ekki að opið sjó­kvía­eldi sé meng­andi.“