Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 6 árum.

Leggja til verulegar takmarkanir á jarðakaupum

Starfs­hóp­ur ráð­herra legg­ur til að kaup­end­ur að bújörð­um hafi lög­heim­ili á land­inu, eig­end­ur búi sjálf­ir á jörð­un­um eða haldi þeim í nýt­ingu og tak­mark­an­ir á stærð slíks lands.

Leggja til verulegar takmarkanir á jarðakaupum
Kristján Þór Júl´ Mynd: Pressphotos

Starfshópur um eignarhald á bújörðum telur koma til grein að festa í lög kvaðir um að eigendur jarða búi sjálfir á jörðunum, þeim sé haldið í notkun eða að takmarka stærð lands í eigu aðila. Erlendir eigendur þurfi að hafa lögheimili á jörðunum, bændur fái víðtækari forkaupsrétt á jörðum og hið opinbera þurfi að samþykkja aðilaskipti. Þetta kemur fram í skýrslu hópsins sem birt var í dag.

Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra skipaði hinn 16. júní 2017 fimm manna starfshóp um endurskoðun eignarhalds á bújörðum. Tilefnið var umræða um eignarhald auðmanna á stórum hluta jarða á Íslandi, bæði innlendra aðila og erlendra. Litið var til erlendrar löggjafar við vinnuna.

Í skýrslu hópsins segir að komi til álita að lögfesta ábúðarskyldu og/eða skilyrði um nýtingu lands í landbúnaðarnotum. Þá komi til álita að lögfesta „takmarkanir á borð við búsetuskilyrði til að öðlast eignarrétt eða afnotarétt yfir landi í landbúnaðarnotum, takmarkanir á stærð slíks lands og/eða fjölda fasteigna, áskilnað um fyrirfram samþykki hins opinbera fyrir aðilaskiptum að landi í landbúnaðarnotum, víðtækari forkaupsrétt ábúenda og/eða bænda en fyrir er í lögum, verðstýringarheimild, reglur um sameignarland til að treysta fyrirsvar og liðka fyrir ákvarðanatöku, svo og að gera breytingar á reglum til að einfalda og efla stjórnsýslu við landskipti og lausn lands úr landbúnaðarnotum ásamt því að skilgreina hlutlæg viðmið í þágu slíkrar ákvarðanatöku.“

Starfshópurinn leggur áherslu á að við val á takmörkunum og nánari útfærslu þeirra verði að gæta að sjónarmiðum um eignarréttarvernd og skuldbindingum íslenska ríkisins samkvæmt EES-rétti, svo og að takmarkanir taki til einstaklinga, lögaðila og raunverulegra eigenda þeirra. Starfshópurinn leggur einnig áherslu á að við útfærslu einstakra takmarkana þurfi að huga að því að tengja þær raunhæfum og virkum réttarúrræðum og eftirlitsheimildum.

Tillögur starfshópsins til ráðherra

Að lögfesta í ábúðarlög nr. 80/2004 búsetuskilyrði, þ.e. skilyrði um byggingu lands í landbúnaðarnotum á þann veg að landeigandi eða ábúandi skuli hafa þar lögheimili (fasta búsetu), og/eða að lögfesta þar skilyrði um nýtingu lands í landbúnaðarnotum;

Að lögfesta í jarðalög nr. 81/2004 búsetuskilyrði, þ.e. skilyrði um að einstaklingar sem öðlast eignarrétt eða afnotarétt yfir landi í landbúnaðarnotum skuli hafa lögheimili hér á landi eða hafa áður haft hér lögheimili um tilgreindan tíma, t.d. fimm ár;

Að lögfesta í jarðalög nr. 81/2004 takmarkanir á stærð lands og/eða fjölda fasteigna (lands í landsbúnaðarnotum);

Að lögfesta í jarðalög nr. 81/2004 áskilnað um fyrirfram samþykki hins opinbera fyrir aðilaskiptum að landi í landbúnaðarnotum;

Að lögfesta í jarðalög nr. 81/2004 víðtækari forkaupsrétt ábúenda og/eða bænda;

Að lögfesta í jarðalög nr. 81/2004 verðstýringarheimild;

Að lögfesta í jarðalög nr. 81/2004 reglur um sameignarland til að treysta fyrirsvar og liðka fyrir ákvarðanatöku;

Að gera breytingar á reglum jarðalaga nr. 81/2004 um stjórnsýslu við landskipti og lausn lands úr landbúnaðarnotum og skilgreina í lögum eða stjórnvaldsfyrirmælum hlutlæg viðmið í þágu slíkrar ákvarðanatöku

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Auðmenn

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Ég er mjög stolt af því að hafa tekið þennan slag“
1
Fréttir

„Ég er mjög stolt af því að hafa tek­ið þenn­an slag“

Mann­rétt­inda­dóm­stóll Evr­ópu komst í dag að þeirri nið­ur­stöðu að ís­lenska rík­ið hefði ekki brot­ið á Bryn­dísi Ásmunds­dótt­ur. Hún seg­ir skrít­ið að tala um tap þeg­ar Mann­rétt­inda­dóm­stóll Evr­ópu veitti henni áheyrn. Nú geti hún loks náð and­an­um. Mark­mið­um um að vekja máls á brota­löm­um í ís­lensku rétt­ar­kerfi hafi náðst, ekki síst þeg­ar sig­ur vannst í öðru mál­inu.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár