Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar, segir ríkisstjórnina sækja að hinum einkarekna hluta heilbrigðiskerfisins og hefur áhyggjur af því að skilvirkni sé ekki nægileg í ríkisrekinni heilbrigðisþjónustu. Þetta sagði hann í umræðu um fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar á fimmtudag.

„Útgjöld eru ekki markmið í sjálfu sér. Útgjaldaaukning er ekki markmið í sjálfu sér, heldur hvað fáum við fyrir fjármagnið og hvernig er skilvirkni ríkisrekstrarins fyrir okkur, og þar hef ég töluverðar áhyggjur af skilvirkni heilbrigðiskerfisins,“ sagði Þorsteinn.

„Þar finnst mér t.d. í stefnu núverandi ríkisstjórnar vera sótt mjög að hinu einkarekna – og mikilvægt að gera þar skýran greinarmun á einkavæddu og einkareknu heilbrigðiskerfi – sem hefur sýnt sig vera mjög skilvirkt á köflum en vissulega á að gera mjög miklar kröfur þar líka. En þar sýnist mér að við séum einmitt að lenda í þessari gildru. Markmiðin séu stórkostleg útgjaldaaukning án þess að við sjáum svo glögglega hvað við fáum fyrir það fjármagn og um leið sé sótt mjög að einkarekna hluta kerfisins án þess að þar sé til grundvallar lagt neitt mat á hvort einhver fjárhagslegur ávinningur sé af því fyrir ríkissjóð, hvort með þessu sé verið að fá bætta þjónustu eða á hagkvæmara verði hjá hinu opinbera heilbrigðiskerfi heldur en hjá hinu einkarekna.“ 

Einkaframtakið verði að leika lykilhlutverk

Óli Björn Kárason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og formaður efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, hefur talað fyrir auknum einkarekstri í heilbrigðisþjónustu um árabil. Hann tók að hluta undir með Þorsteini. 

Óli Björn Kárasonformaður efnahags- og viðskiptanefndar

Mynd: xd.is

„Ég er bara sammála háttvirtum þingmanni Þorsteini Víglundssyni, að það er bara stundum eins og að eina markmið okkar sé að auka ríkisútgjöld og við gleymum því og ég held að það hafi verið það sem ég var að reyna að koma á framfæri hér áðan í ræðu minni að við gleymum því að nota réttu mælikvarðana: Hvað erum við að fá fyrir peninginn? Og ég held að það eigi auðvitað að horfa til þess að setja réttu mælikvarðana inn í fjármálaáætlun og gera ákveðnar kröfur um þá þjónustu sem við erum að fá,“ sagði Óli Björn.

„Þar skiptir einkaframtakið gríðarlega
miklu máli og á að leika lykilhlutverk
samhliða hinu ríkisrekna kerfi“

„Ég vil að það sé gerður skýr greinarmunur á því hver greiðir, þ.e.a.s. við úr sameiginlegum sjóði, og hver veitir. Og það á að vera samkeppni um að veita þjónustuna. Vegna þess að tvennt gerist, þjónustan verður betri og hún verður ódýrari fyrir okkur sameiginlega. Þess vegna er svo mikilvægt að byggja upp heilbrigt kerfi í heilbrigðisþjónustu ef svo má að orði komast og þar skiptir einkaframtakið gríðarlega miklu máli og á að leika lykilhlutverk samhliða hinu ríkisrekna kerfi.“ 

Ríkisstjórnin vegi að atvinnufrelsi lækna

Læknafélag Íslands gaf út harðorða ályktun í vikunni þar sem stjórnvöld eru gagnrýnd og sögð brjóta ákvæði samnings við sérfræðilækna.

„Að fyrirmælum heilbrigðisráðuneytisins hafa skýr ákvæði gildandi samnings LR og SÍ um nýliðun sérfræðilækna ekki verið virt. Afleiðingar þess eru þær að læknum í ýmsum sérgreinum hefur fækkað sem getur leitt til skorts á sérhæfðri þjónustu við langveika sjúklinga, töf á greiningum alvarlegra sjúkdóma, óviðunandi eftirfylgni á meðferð og skorts á meðferðarúrræðum,“ segir í ályktuninni.

„Þetta er skerðing sem bitnar fyrst og fremst á sjúklingum og öryggi þeirra en einnig á atvinnufrelsi lækna. Slíkar aðgerðir hafa ákveðinn fælingarmátt og letja íslenska lækna frá því að koma til Íslands að afloknu löngu sérfræðinámi, sem aftur bíður heim hættu á stöðnun í heilbrigðisþjónustunni. Virk endurnýjun í læknastétt og aðgengi að nægjanlegum fjölda sérfræðilækna hérlendis á öllum sviðum læknisfræðinnar er þjóðaröryggismál.“ 

Viðbragð við framúrkeyslu

Bent er á að Sjúkratryggingar Íslands og heilbrigðisráðuneytið hafi t.a.m. hafnað umsóknum sérfræðilækna á sviði barnageðlækninga, taugalækninga, gigtlækninga, hjartalækninga, húðlækninga, öldrunarlækninga og augnlækninga.

Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur beitt sér gegn einkavæðingu heilbrigðiskerfisins.

Mynd: Alþingi

„Aðgerðum ráðuneytisins má því að öllum líkindum jafna við brot á þessum grundvallar mannréttindum landsmanna, þar sem í mörgum þessara sérgreina læknisfræðinnar er viðurkenndur langvarandi skortur á aðgengi að læknisþjónustu og langir biðlistar eftir greiningu og meðferð hafa myndast. Á sama tíma eru engar skorður settar við samninga annarra heilbrigðisstétta og SÍ. Rök heilbrigðisráðuneytisins eru að mati stjórnar LÍ ekki byggð á faglegum grunni eða vegna offramboðs á ákveðinni þjónustu heldur þau að fjármagn skorti til að uppfylla samninginn og hann hafi farið fram úr áætluðum fjárheimildum. Stjórn LÍ gerir alvarlega athugasemdi við þessa nálgun og þennan málflutning.“