Ætla að draga úr útgjaldavextinum þegar hagvöxtur minnkar

Rík­is­stjórnin ætlar að draga úr útgjalda­vexti rík­is­ins þegar hag­vöxtur gefur eftir. Þetta telur Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra „óhjá­kvæmi­legt“ vegna þess að vöxtur tekju­stofna verði ekki jafn mik­ill og áður. Á sama tíma, þ.e. á síð­ari hluta tíma­bils­ins sem fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar tekur til, er þó stefnt að því að lækka tekjur rík­is­sjóðs um tæp­lega 25 millj­arða á árs­grund­velli með skatta­lækk­unum, svo sem lækkun tekju­skatts, trygg­inga­gjalds og banka­skatts. 

„Á und­an­förnum árum hafa útgjöld rík­is­sjóðs auk­ist mikið og einnig er gert ráð fyrir að svo verði á fyrsta ári áætl­un­ar­innar. Óhjá­kvæmi­lega verður ekki hægt að við­halda jafn miklum útgjalda­vexti á næstu árum enda rénar hag­vöxtur og þar með vöxtur tekju­stofna,“ segir í umfjöllun um stefnumið og helstu nið­ur­stöður rík­is­fjár­mála­á­ætl­unar í grein­ar­gerð sem fylgir henni.

Að þessu leyti virð­ist sem ekki verði rekin sveiflu­jafn­andi útgjalda­stefna á kjör­tíma­bil­inu heldur þvert á móti; útgjöld verði aukin mest þegar hag­vöxt­ur­inn er mestur en haldið verði aftur af útgjöld­unum þegar hag­vöxt­ur­inn rénar. Hag­fræð­ingar sem Stundin hefur rætt við furða sig á þessu og benda á að almennt sé skyn­sam­legra að beita útgjalda­stefnu hins opin­bera til sveiflu­jöfn­unar, þvert á hag­sveifl­una, til að tryggja efna­hags­legan stöð­ug­leika. Á tekju­hlið fjár­mála­á­ætl­un­ar­innar er þetta gert í rík­ari mæli, en á síð­ari hluta áætl­un­ar­tíma­bils­ins er reiknað með að skatta­lækk­anir nái hámarki. Tekju­ráð­staf­anir til lækk­unar nema 22,4 millj­örðum árið 2022 og 24,5 millj­örðum árið 2023.