Launaskrið lítið miðað við spennuna á vinnumarkaði

Launa­skrið er lítið á Íslandi miðað við þá spennu sem ríkir á vinnu­mark­aði. Skýr­ingin er lík­lega sú að atvinnu­rek­endur flytja inn starfs­fólk frekar en að keppa sín á milli um það vinnu­afl sem fyrir er með yfir­boðum í launum.

Þetta kemur fram í Pen­inga­málum, árs­fjórð­ungs­riti Seðla­bank­ans, sem birt var í dag. Launa­hækk­anir sem kveðið er á um í kjara­samn­ingum og tóku gildi í maí og júní hafa komið fram í launa­vísi­tölu Hag­stof­unnar í sam­ræmi við það sem gert var ráð fyrir í maí­spá bank­ans. Launa­vísi­talan hækk­aði um 3,1% milli fjórð­unga og um 6,7% frá fyrra ári en kaup­máttur launa jókst um 4,8%. Auk þess eru verð­bólgu­horfur áþekkar því sem spáð var í maí og talið að verð­bólga verði komin í 2% á seinni hluta árs­ins.

Fram kemur að fyr­ir­huguð lækkun virð­is­auka­skatts, sem áætlað er að taki gildi í byrjun árs­ins 2019, ætti að draga tals­vert úr verð­bólgu, en án áhrifa þeirrar lækk­unar næði verð­bólga hámarki í 3,4% um mitt ár 2019. 

Bent er á að verð­bólgu­horfur eru háðar ótal óvissu­þáttum. Þannig geti áfram­hald­andi lækkun krón­unnar valdið meiri inn­fluttum verð­bólgu­þrýst­ingi en gert er ráð fyrir í spám bank­ans, en jan­framt geti spenna á vinnu­mark­aði og aukn­ing einka­neyslu heim­ila verið van­metin. 

„Hækkun hús­næð­isliðar verð­bólg­unnar gæti einnig verið van­metin ef núver­andi ójafn­vægi á hús­næð­is­mark­aði áger­ist enn frekar. Einnig gæti svig­rúm fyr­ir­tækja til að taka á sig frek­ari kostn­að­ar­hækk­anir verið komið að þol­mörkum. Eft­ir­spurn­ar­þrýst­ingur gæti auk þess verið van­met­inn ef slökun á aðhalds­stigi opin­berra fjár­mála reyn­ist enn meiri en grunn­spáin gerir ráð fyrir,“ segir í Pen­inga­málum.

Pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­banka Íslands ákvað í dag að halda vöxtum bank­ans óbreyttum. Meg­in­vextir bank­ans, vextir á sjö daga bundnum inn­lánum, verða því áfram 4,5%. „Útlit er fyrir að hag­vöxtur í ár verði hraður eins og á síð­asta ári en nokkru hæg­ari en spáð var í maí­hefti Pen­inga­mála. Hag­vöxt­ur­inn er einkum drif­inn af vexti ferða­þjón­ustu og einka­neyslu auk þess sem útlit er fyrir slökun í aðhaldi opin­berra fjár­mála í ár,“ segir í yfir­lýs­ingu pen­inga­stefnu­nefndar sem birt var í morgun. Bent er á að spenna í þjóð­ar­bú­skapnum kalli á pen­inga­legt aðhald. Aðhalds­stigið ráð­ist af fram­vindu efna­hags­mála og annarri hag­stjórn.