Keir Starmer, leiðtogi Bretlands, sagði á föstudag að hann tæki ábyrgð á „mjög erfiðum“ úrslitum sveitarstjórnarkosninga, þar sem róttæki hægriflokkurinn Umbótaflokkurinn vann stórsigur. Starmer hét því þó að halda áfram sem forsætisráðherra.
„Ég ætla ekki að ganga í burtu og steypa landinu í glundroða,“ sagði Starmer eftir að Verkamannaflokkurinn, sem er við völd, missti hundruð bæjarfulltrúa í Englandi.
Verkamannaflokkurinn bjóst einnig við niðurlægjandi úrslitum í kosningum til þjóðþinga Skotlands og Wales sem tilkynnt verður um síðar í dag.
„Úrslitin eru erfið, þau eru mjög erfið og það er engin leið að fegra það,“ sagði Starmer.
„Við höfum misst frábæra fulltrúa Verkamannaflokksins um allt land, þetta er fólk sem lagði svo mikið af mörkum til samfélaga sinna, svo mikið til flokksins okkar.“
„Og það er sárt, og það á að vera sárt, og ég tek ábyrgð,“ bætti hann við.
Kosningarnar eru stærsta prófraun Starmer, sem átt hefur undir högg að sækja, síðan Verkamannaflokkurinn steypti Íhaldsflokknum af stóli eftir 14 ára valdatíð í stórsigri í þingkosningum fyrir tæpum tveimur árum.
Skoðanakannanir spáðu slæmum úrslitum fyrir Verkamannaflokkinn og virtist það vera að koma fram á þeim svæðum sem fyrst tilkynntu um niðurstöður.
Klukkan 7.00 að íslenskum tíma hafði Umbótaflokkurinn, Reform UK, flokkur Nigel Farage sem er andsnúinn innflytjendum, unnið yfir 350 sæti á meðan Verkamannaflokkurinn hafði tapað yfir 240 sætum í 40 af þeim 136 sveitarfélögum í Englandi sem höfðu tilkynnt um úrslit.
Langflest úrslit verða ekki kunn fyrr en síðar í dag.
Mikið tap Verkamannaflokksins gæti magnað upp kröfur um að Starmer, 63 ára, segi af sér eða standi frammi fyrir leiðtogaáskorun innan flokksins sem lengi hefur verið orðrómur um.
Hann fullyrti í dag að „dagar eins og þessir veikja ekki ásetning minn um að koma á þeim breytingum sem ég lofaði“.
Farage, leiðtogi Reform UK, sagði að úrslit sveitarstjórnarkosninganna hefðu sýnt fram á „sannarlega sögulega breytingu í breskum stjórnmálum“ og að flokkurinn væri nú „sá þjóðlegasti allra flokka. Við erum komnir til að vera“.
Áður en kjörstöðum var lokað í gærkvöldi greindi The Times frá því að Ed Miliband, orkumálaráðherra og fyrrverandi leiðtogi Verkamannaflokksins, hefði í einrúmi hvatt Starmer til að setja fram tímaáætlun um að hætta eftir kosningarnar.
En David Lammy, aðstoðarforsætisráðherra, fullyrti snemma á föstudag að leiðtogaskipti væru mistök.
„Þú skiptir ekki um flugstjóra í miðju flugi, þú heldur áfram... Stundum eiga sitjandi ríkisstjórnir erfitt uppdráttar,“ sagði hann við BBC útvarpið.
Hann viðurkenndi að „mikil gremja“ ríkti en „stundum hefur meira heyrst af mistökum okkar en afrekum“.
Mistök
Í kosningunum er kosið um um 5.000 sæti í sveitarstjórnum, af 16.000, víðs vegar um England, en í Wales og Skotlandi kjósa kjósendur ný þjóðþing.
Umbótaflokkurinn og Græningjar, sem eru vinstrisinnaðir og leiddir af Zack Polanski sem lýsir sér sem umhverfispopúlista, hagnast eins og við var að búast á útbreiddri óánægju með ríkisstjórn Starmer.
Gagnrýnendur segja að Starmer hafi gert hver stefnumistökin á fætur öðrum og hann hefur verið flæktur í hneykslismál vegna Peter Mandelson, sem var rekinn sem sendiherra í Washington vegna tengsla sinna við bandaríska kynferðisafbrotamanninn Jeffrey Epstein.
Honum hefur heldur ekki tekist að standa við aðalloforð sitt um að örva hagvöxt og óþolinmóðir Bretar þjást enn af framfærslukreppu, meðal annars vegna hás orkuverðs.
Fyrrverandi lögfræðingurinn er nú einn óvinsælasti forsætisráðherra sögunnar.
Kannanir benda til þess að Verkamannaflokkurinn muni missa stjórn á velsku heimastjórninni í Cardiff í fyrsta sinn síðan Wales fékk eigið þing fyrir 27 árum.
Búist er við að Umbótaflokkurinn eða Plaid Cymru, sem er hlynntur sjálfstæði, verði stærsti flokkurinn.
Verkamannaflokkurinn óttast einnig afhroð í Skotlandi, þar sem búist er við að Skoski þjóðarflokkurinn (SNP) styrki enn 19 ára stjórn sína á heimastjórnarþinginu í Edinborg.
Orðrómur um leiðtogaskipti
Verkamannaflokkurinn stefnir einnig í mikið tap í London þar sem Græningjar höfða til óánægðra vinstrimanna í þéttbýli með skilaboðum sem styðja Gasa.
Sérfræðingur í skoðanakönnunum, John Curtice, gaf í skyn að Verkamannaflokkurinn gæti tapað um 1.500 af þeim sætum sem hann ver.
Hægrisinnaður Íhaldsflokkur Kemi Badenoch bjóst einnig við að missa hefðbundin vígi.
Curtice sagði að niðurstöðurnar staðfestu „molnun breskra stjórnmála“.
Breskir fjölmiðlar eru fullir af sögusögnum um að Angela Rayner, fyrrverandi aðstoðarforsætisráðherra, eða Wes Streeting heilbrigðisráðherra gætu reynt að steypa Starmer af stóli eftir að úrslitin liggja fyrir.
Hvorugt þeirra nýtur þó almennra vinsælda innan Verkamannaflokksins og þyrftu stuðning 20 prósenta þingmanna flokksins til að hefja leiðtogakjör.
Athugasemdir