Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, varaði við því í dag að bandalagið, sem telur 27 ríki, yrði að bregðast hraðar við til að efla efnahag sinn og varnir í ljósi nýrrar heimsmyndar sem einkennist af „hráu valdi“.
Orð von der Leyen eru í takt við yfirlýsingar fleiri leiðtoga sem lýsa raunsæi gagnvart breyttum heimi vegna ógna Bandaríkjanna og þörfinni á að takast á við hann frekar en að bregðast eingöngu við.
Í ávarpi sínu til Evrópuþingsins sagði von der Leyen að Evrópa yrði að herða sig til að hafa áhrif á umheiminn – um leið og hún varaði Bandaríkin við því að deilur milli „bandamanna“ um Grænland myndu aðeins hvetja andstæðinga Vesturlanda.
„Breytingin á alþjóðaskipan er ekki aðeins gríðarleg, heldur er hún varanleg,“ sagði hún við þingmenn og vísaði til „viðkvæms ástands“ í kringum Grænland, en einnig til linnulausra sprengjuárása Rússa á Úkraínu og spennu frá Mið-Austurlöndum til Indó-Kyrrahafssvæðisins.
„Við verðum að hverfa frá hefðbundinni varkárni Evrópu,“ sagði forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
„Við búum nú í heimi sem einkennist af hráu valdi – hvort sem það er efnahagslegt eða hernaðarlegt, tæknilegt eða landfræðilegt. Og þótt mörgum okkar líki það kannski ekki, verðum við að takast á við heiminn eins og hann er núna.“
Von der Leyen talaði á meðan Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, var á leið á árlegan fund Alþjóðaefnahagsráðsins í svissneska skíðabænum Davos og lýsti hótun hans um að leggja tolla á evrópska bandamenn sem „einfaldlega rangri“.
„Ef við steypum okkur nú í hættulega niðurspíral milli bandamanna, myndi það aðeins hvetja þá andstæðinga sem við erum bæði svo staðráðin í að halda utan við hið hernaðarlega landslag,“ sagði hún.
„Við stöndum á krossgötum,“ sagði von der Leyen við þingmenn, þegar leiðtogar ESB búa sig undir að hittast á morgun í Brussel til að móta sameiginleg viðbrögð við hótunum Trumps.
„Evrópa kýs frekar samræður og lausnir – en við erum fullkomlega reiðubúin að bregðast við, ef nauðsyn krefur, með einingu, árvekni og ákveðni,“ sagði hún.
Trump heldur því fram að Grænland, sem er auðugt af náttúruauðlindum, sé mikilvægt fyrir öryggi Bandaríkjanna og NATO gegn Rússlandi og Kína, þar sem bráðnun Norðurskautsins opnar nýjar leiðir og stórveldin keppast um hernaðarlega yfirburði.
En tilraunir hans til að yfirtaka það hafa reitt evrópska leiðtoga til reiði og samskipti Bandaríkjanna og ESB hafa náð sögulegu lágmarki.
Athugasemdir