Flækjusagan

Þegar Chavez komst til valda – og síðan Maduro

Ástandið í Venesúela hefur verið slæmt síðustu ár og óstjórn Maduro forseta kennt um. Hvort það muni skána nú þegar honum verið hrint úr sessi er óvíst en hér er fjallað um hvað varð til þess að hann, og þó öllu heldur forveri hans, komst til valda.

10. janúar 2026 · 14:00

Illugi Jökulsson

skrifar

Alkunna er að Spánverjar lögðu undir sig alla Mið- og Suður-Ameríku strax í kjölfar landafunda þeirra um 1500, nema hvað Portúgalir réðu Brasilíu og Bretar, Frakkar, Hollendingar og jafnvel Danir réðu ýmsum eyjum Karíbahafs.

Eitt héraða þeirra var Venesúela sem varð svo einna fyrst þeirra til að lýsa yfir sjálfstæði frá Spánverjum í upphafi 19. aldar og fullt sjálfstæði var fengið um 1830. Hin nýfrjálsu ríki rómönsku Ameríku hugðust koma á frjálslyndum lýðræðisríkjum að hætti nágranna síns í norðri, Bandaríkjanna, en af ýmsum ástæðum náði lýðræði ekki að skjóta þar djúpum rótum.

Venesúela var næstu hálfa aðra öldina leiksoppur valdamikilla herforingja, einræðisherra og auðugra landeigenda. Þeir rökuðu að sér auðæfum, ekki síst eftir að í ljós kom upp úr 1910 að gríðarlegar olíulindir voru í landinu, og sátu yfir hlut alþýðunnar sem mátti sætta sig við mikla fátækt og oft harðneskjuleg mannréttindabrot.

Sádi-Venesúela

Árið 1958 varð breyting á. Þá …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Flækjusagan

Af hverju er öll þessi olía í Venesúela?

Valdarán eða valdaránstilraun Trumps í Venesúela snýst um olíu, það er ljóst. En hvað er öll þessi olía að gera í iðrum landsins?

Flækjusagan

Upphaf gríska geitasöngsins

Fyrri hluti 5. aldar FT var ótrúlegur tími í Aþenu þegar segja má að örfáir menn hafi beinlínis fundið upp það leikhús sem enn er í hávegum haft, til dæmis í jólasýningu Þjóðleikhússins núna.

Flækjusagan

Filippus Arabi: Ný og kristin Róm úti í eyðimörkinni?

Árið 244 varð hinn svonefndi Filippus Arabi keisari Rómar á miklum róstutímum. Hann náði að koma undir sig fótunum en kann líka að hafa átt sér leyndarmál.

Flækjusagan

Dánarorsök: Elding

Ný sería á Netflix beinir athyglinni að lítt þekktum Bandaríkjaforseta. Og hann á kannski skilið meiri athygli.

Flækjusagan

Arabinn sem varð Rómarkeisari

Á þriðju öld var allt bókstaflega í hers höndum í Rómaveldi. Keisarar komu og fóru, valdarán voru tíð, uppreisnir og launmorð á þeim sem tóku sér keisaranafn. Einn óvæntasti maðurinn sem þá náði æðstu völdum var Filippus Arabi.

Flækjusagan

Er hægt að treysta Rússum?

Frammi fyrir þeirri spurningu stóðu Úkraínumenn árið 1994 þegar bæði Bandaríkjamenn og Rússar lögðust á eitt um að fá þá til að afhenda kjarnorkuvopn sín.

Mest lesið

Stjórnmál

Sat í stjórn og þrýsti á borgarstjóra en sver af sér hagsmuni

Pétur Marteinsson, sem gefur kost á sér í oddvitasæti Samfylkingarinnar í Reykjavík, sat í stjórn lóðafélags í Skerjafirði og þrýsti á borgarstjóra að koma uppbyggingu í farveg. Hann sagði sig úr stjórn þegar blaðamaður spurðist fyrir um málið.

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Það sem Íslendingar verða núna að sjá

Að beygja sig undir vald Trumps og sveigja sig inn í söguþráð hans getur kostað okkur allt.

Viðtal

„Við getum treyst á Bandaríkin“

Kristrún Frostadóttir segir innflutta stéttaskiptingu hafa skapað vanda á Íslandi. Þá segir hún framgöngu Flokks fólksins hafa verið klaufalega á köflum, en flokkurinn hafi staðið sig vel í sínum ráðuneytum.

Stjórnmál

Kristrún telur hægt að ná saman við Miðflokkinn í útlendingamálum

Forsætisráðherrann Kristrún Frostadóttir segir að þrátt fyrir gagnrýni á efnahagsstefnu og málflutning Miðflokksins sé mögulegt að finna sameiginlegan grundvöll í útlendingamálum.

Stjórnmál

Ragnar Þór kemur inn sem ráðherra og Inga færir sig um set

Inga Sæland færir sig um ráðuneyti og Ragnar Þór Ingólfsson kemur nýr inn í ríkisstjórn.

ErlentBandaríki Trumps

Gerir eitthvað með Grænland „hvort sem þeim líkar betur eða verr“

Donald Trump Bandaríkjaforseti segist þurfa að taka Grænland hvort sem Grænlendingum líkar betur eða verr.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Innlent

Einn látinn skammt frá Þrastarlundi

Alvarlegt umferðarslys milli Selfoss og Þrastarlunds.

Viðtal

Maður getur ekki tekið neinu sem sjálfsögðum hlut

Linda Þorvaldsdóttir er húsamálari sem málar málverk og steypulistaverk í líki dauðans hafa vakið athygli á lóðinni hennar. Undir niðri kraumar þunglyndi sem hefur fylgt henni alla tíð. Sorgina þekkir hún, eftir að hafa misst systur sína en í fyrra lést barnsfaðir hennar þegar hann féll ofan í sprungu í Grindavík. Eftir kulnun hóf hún störf hjá Kirkjugörðum Reykjavíkur.

ErlentBandaríki Trumps

Drepin af ICE og svo sökuð um hryðjuverk

Heimavarnaráðherra Bandaríkjanna sakar konu um hryðjuverk sem var skotin í höfuðið þegar hún reyndi að keyra burt frá vopnuðum meðlimum ICE-sveitar í Minneapolis.

Greining

Þessir stjórnmálamenn hafa komið oftast í Vikuna

Af þeim stjórnmálamönnum sem hafa komið sem gestir í Vikuna hjá Gísla Marteini hafa flestir komið úr röðum Sjálfstæðisflokksins. Aðeins einn fulltrúi frá Miðflokki, Flokki fólksins og Sósíalistum hefur komið í þáttinn. Katrín Jakobsdóttir og Bjarni Benediktsson komu oftast.

Innlent

Lækka laun jöklaleiðsögumanna um fjórðung vegna reiknivillu

Hópur leiðsögumanna hjá Icelandia fékk bréf um að samningum þeirra yrði sagt upp og þeim boðinn nýr á lægri launum. Framkvæmdastjóri segir þetta hafa verið villu sem þurfti að leiðrétta og að starfsmenn sýni þessu skilning. Fyrirtækið er í samrunaviðræðum og stefnir á skráningu á markað.

Stjórnmál

Sat í stjórn og þrýsti á borgarstjóra en sver af sér hagsmuni

Mest lesið í mánuðinum

Greining

Eru alltaf sömu gestir hjá Gísla Marteini?

Algeng gagnrýni í garð Vikunnar með Gísla Marteini er að sífellt bregði fyrir sama fólkinu. En á það við einhver rök að styðjast? Greining Heimildarinnar sýnir að einn gestur hafi komið langoftast í þáttinn, og það sama á við um algengasta tónlistarflytjandann.

Dómsmál

Sagan öll: Voru á leiðinni út þegar Margrét varð föður sínum að bana

Margrét Halla Hansdóttir Löf beitti foreldra sína grófu heimilisofbeldi sem leiddi til dauða föður hennar. Henni fannst undarlegt að foreldrar sínir hefðu ekki verið handtekin sama dag og faðir hennar fannst þungt haldinn.

Innlent

Einn látinn skammt frá Þrastarlundi

Alvarlegt umferðarslys milli Selfoss og Þrastarlunds.

Viðtal

„Ég var lifandi dauð“

Lína Birgitta Sigurðardóttir hlúir vel að heilsunni. Hún er 34 ára í dag og segist ætla að vera í sínu besta formi fertug, andlega og líkamlega. Á sinni ævi hefur hún þurft að takast á við margvísleg áföll, en faðir hennar sat í fangelsi og hún glímdi meðal annars við ofsahræðslu, þráhyggju og búlemíu. Fyrsta fyrirtækið fór í gjaldþrot en nú horfir hún björtum augum fram á veginn og stefnir á erlendan markað.

Innlent

Margrét Löf fær 16 ár

Margrét Halla Hansdóttir Löf var dæmd í sextán ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjaness nú fyrir skömmu.

Innlent

Flutti frá Noregi til Egilsstaða á sviknu loforði: Sagt upp í miðju fæðingarorlofi

Konu í fæðingarorlofi var sagt upp hjá Austurbrú á Egilsstöðum í nóvember. Konan var á árssamningi eftir að hafa flust búferlum frá Noregi með loforð upp á að samningur hennar yrði framlengdur. Ekki var staðið við það.