Hæstiréttur hefur ómerkt dóm Landsréttar í hryðjuverkamáli gegn Sindra Snæ Birgissyni og Ísidóri Nathanssyni. Rétturinn hefur vísað málinu aftur til Landsréttar til meðferðar og nýrrar dómsuppkvaðningar. Þetta kemur fram í nýbirtum dómi Hæstaréttar, sem kveðinn var upp fyrr í dag.
Með dómi Landsréttar höfðu Sindri og Ísidór verið sakfelldir fyrir stórfelld brot gegn vopnalögum en sýknaðir af ákærum um tilraun til hryðjuverka og hlutdeild í slíku broti. Hæstiréttur taldi að svo verulegir annmarkar hefðu verið á meðferð málsins í Landsrétti að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn í heild.
Að mati Hæstaréttar lagði Landsréttur ekki réttan skilning í sönnunarkröfur almennra hegningarlaga um tilraun til brots í hryðjuverkahluta málsins.
Hæstiréttur segir að ekki verði leiddar strangari kröfur til huglægrar afstöðu manns þegar metið er hvort um tilraunabrot sé að ræða en almennt gildi um refsiverðan ásetning, að öðru leyti en því að lægsta stig ásetnings eigi vart við þegar einungis séu komin fram undirbúningsverk. Þar hafi Landsréttur gengið of langt með því að leggja til grundvallar strangara mat á ásetningi en lög standi til.
Sömuleiðis segir Hæstiréttur að dómur Landsréttar beri ekki nægilega með sér að lagt hafi verið heildstætt mat á samhengi milli ummæla mannanna tveggja, netleitar, vistunar gagna, aðdáunar á hryðjuverkamönnum, öflunar upplýsinga um sprengjur, dróna, lögreglubúnað og þeirra alvarlegu vopnalagabrota sem þeir voru sakfelldir fyrir.
Einnig er sérstaklega vísað til þess að ekki hafi verið tekin fullnægjandi afstaða til breytts framburðar Ísidórs og vitnis í málinu, né heldur til sérfræðigagna um geðheilsu ákærðu, hættumats greiningardeildar ríkislögreglustjóra og greinargerða Europol. Að mati Hæstaréttar var þetta allt til þess fallið að hafa þýðingu við mat á því hvort sannað væri að Sindri hefði tekið ákvörðun um að fremja þá tegund hryðjuverks sem lýst var í ákæru.
Hæstiréttur taldi því að rökstuðningur Landsréttar hefði verið ófullnægjandi og að ekki hefði farið fram það raunverulega heildstæða mat sem lög krefjast. Þar sem Hæstiréttur getur ekki endurmetið sönnunargildi munnlegs framburðar ákærðu og vitna taldi rétturinn óhjákvæmilegt að ómerkja dóminn og senda málið aftur til Landsréttar.
Í dóminum er einnig vikið að refsiákvörðun Landsréttar vegna vopnalagabrotanna. Hæstiréttur segir óljóst á hvaða sjónarmiðum refsimildun Landsréttar hafi byggst, meðal annars í ljósi þess að ekki verði ráðið af forsendum dómsins hvort tiltekin atriði hafi haft áhrif til þyngingar eða mildunar refsingar.
Niðurstaðan er því sú að allur dómur Landsréttar fellur úr gildi og málið verður tekið fyrir á ný fyrir því dómstigi.
Athugasemdir