Frank-Walter Steinmeier, forseti Þýskalands, varaði við því í dag að uppgangur öfgahægrimanna og vaxandi gyðingahatur væri vaxandi ógn við lýðræðið í Þýskalandi.
„Eitt hundrað og sjö árum eftir 1918, árið sem fyrsta þýska lýðveldið var stofnað, er frjálslynt lýðræði okkar undir þrýstingi,“ sagði hann í Bellevue-höll, embættisbústað sínum í Berlín.
„Popúlistar og öfgamenn hæðast að stofnunum okkar, eitra opinbera umræðu og notfæra sér ótta,“ bætti hann við.
9. nóvember er táknrænn dagur fyrir Þýskaland – á þessum degi árið 1918 var lýðveldið stofnað, árið 1938 brutust út ofsóknir gegn gyðingum og árið 1989 féll Berlínarmúrinn.
Steinmeier vísaði til nýlegs uppgangs öfgahægrimanna í formi flokksins Alternative für Deutschland (AfD), sem fékk 20,5 prósenta fylgi í þingkosningunum í febrúar síðastliðnum og lenti í öðru sæti, sem neyddi Kristilega demókrata (CDU), sem voru í fyrsta sæti, til að mynda samsteypustjórn með Jafnaðarmönnum sem höfðu beðið lægri hlut. AfD mælist nú með mest fylgi allra flokka, litlu ofar Kristilegum demókrötum.
Nýi kanslarinn, Friedrich Merz, hefur hert orðræðu sína um innflytjendamál frá því hann tók við embætti en núverandi skoðanakannanir sýna AfD jafnan flokki hans að fylgi.
Að mati Steinmeiers „má ekkert pólitískt samstarf eiga sér stað við öfgamenn. Hvorki í ríkisstjórn né á þingi.“
„Gyðingahatur er ekki komið aftur, því það hefur alltaf verið til staðar,“ sagði hann og vísaði til þess að metfjöldi, 6.236 gyðingahatursglæpa, var skráður í Þýskalandi á síðasta ári.
„Getur verið að við höfum ekki lært af sögunni?“ sagði hann.
Sumt fólk hefur það betra en annað fólk. Það fólk vill kannski frekar kaupa sér einhvern óþarfa en hjálpa fólki sem býr á ruslahaugum útí heimi. Ríka fólkið óttast að fátæka fólkið komi og taki auðinn og hagi sér eins og það gerði. Með öðrum orðum það óttast sig sjálft. Í þessu felst ótti um misskiptingu en einnig rasísk hugsun um að aðkomufólk megi ekki efnast í sama mæli og heimamenn eða meira en það sjálft. Svo er þekkt að þeir sem aðhyllast hægri stefnu - sem felur yfirleitt í sér misskiptingu, eru yfirleitt andsnúnari innflytjendum. Kannski er það vegna þess að þeir óttast sjálfir mest að verða undir. Auk þess tel ég þjóðrembu, önnur trúarbrögð og "yfirisma" geta stuðlað að andúð á innflytjendum og skortur á kærleika?
Þjóðarleiðtogar eru oft miklir egóistar og eru í stöðugri keppni um að vera fremstir. það er þessi keppni um að vera fremstir sem veldur brjálsemi þeirra - það kemst ekkert annað að. Sumir þeirra vita ekki afhverju þeir vilja vera þjóðarleiðtogar, þeir vita það eitt að þeir vilja vera fremstir.
Þjóðarleiðtogar eiga það til að fangelsa eða ryðja úr vegi stjórnarandstæðingum og þeim sem gætu átt til að gagnrýna þá, dómurum og blaðamönnum og stundum fara þeir í stríð. Ástæðan fyrir þessu gæti verið að þeir eru að verja þá hugmynd um sjálfa sig, um að vera fremstir og til að þessi sjálfsmynd bíði ekki hnekki, gera þeir hvað sem er. Þeir eru í raun hræddir menn að verja hugmyndina um sjálfa sig sem mikilmenni og númer eitt og ryðja þeim úr vegi sem gætu raskað þeirri hugmynd.
Rótin að þessu ástandi gæti verið lífsskoðun eins og sú, að láta engan vaða yfir sig. Í slíku lífsviðhorfi felst átök, jafnvel átakasækni (til að sanna sig) og ákveðin mikilmennskukennd, því ef enginn getur vaðið yfir viðkomandi þá hlýtur hann að vera númer eitt?
Mótefnið við þessu kann að vera "jafnaðarmennska", tilfinningaleg meðvitund, kærleikur, átakafælni og muna að fæstir eru fullkomnir?