Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, lagði í dag fram áætlun um að binda enda á stríðið á Gaza og Benjamin Net­anyahu, for­sæt­is­ráð­herra Ísraels, sagð­ist styðja til­lög­una.

Banda­lags­ríkin tvö kröfð­ust sam­þykkis Hamas-sam­tak­anna, en árás þeirra 7. októ­ber 2023 leiddi til marg­falt mann­skæð­ari og lang­vinn­ari árása Ísraela. Net­anyahu var­aði við því að hann myndi „klára verkið“ ef Hamas-sam­tökin segðu nei, en áður hafa bæði Trump og ísra­elskir ráð­herrar boðað brott­flutn­ing íbúa Gaza.

Íbúar á Gaza-svæð­inu lýstu í dag yfir efa­semdum um nýj­ustu frið­ar­á­ætl­un­ina sem Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, afhjúpaði fyrr um dag­inn og vís­uðu henni á bug sem farsa sem ekki bindur enda á stríðið.

„Það er ljóst að þessi áætlun er óraun­hæf,“ sagði hinn 39 ára gamli Ibrahim Joudeh við AFP frá neyð­ar­skýli sínu á svoköll­uðu mann­úð­ar­svæði Al-Mawasi á suð­ur­hluta Gaza.

„Hún er samin með skil­yrðum sem Banda­ríkin og Ísrael vita að Hamas-sam­tökin munu aldrei sam­þykkja. Fyrir okkur þýðir það að stríðið og þján­ing­arnar munu halda áfram“, sagði tölvu­for­rit­ar­inn, sem er upp­runa­lega frá borg­inni Rafah í suð­ur­hlut­anum, en borgin hefur verið lögð í rúst í hern­að­ar­að­gerðum sem hófust í maí.

Íbúarnir tjáðu sig skömmu eftir að Trump kynnti 20 punkta áætlun sína sem miðar að því að binda enda á stríðið og sem Benjamin Net­anyahu, for­sæt­is­ráð­herra Ísraels, lýsti yfir stuðn­ingi við eftir að þeir tveir áttu við­ræður í Hvíta hús­inu.

Áætlunin gerir ráð fyrir vopna­hléi, lausn gísla af hálfu Hamas, afvopnun Hamas og að Ísraelar dragi sig smám saman frá Gaza.

Aðrir lyk­il­þættir eru meðal ann­ars upp­setn­ing á „tíma­bundnu alþjóð­legu stöð­ug­leikaliði“ og stofnun bráða­birgða­stjórnar undir for­ystu Trumps sjálfs og með þátt­töku ann­arra erlendra leið­toga.

Í áætl­un­inni er einnig kveðið á um að Hamas og aðrir her­skáir hópar myndu ekki hafa neitt hlut­verk í stjórn Gaza, hvorki beint, óbeint né í nokk­urri annarri mynd.

Abu Mazen Nassar, 52 ára, var jafn svart­sýnn og ótt­að­ist að áætl­unin mið­aði að því að blekkja palest­ínskar fylk­ingar til að sleppa gíslum sem haldið er á Gaza án þess að fá frið í stað­inn.

„Þetta er allt saman blekk­ing. Hvað þýðir það að afhenda alla fang­ana án opin­berra trygg­inga fyrir því að stríð­inu ljúki?“ sagði Nassar, sem hefur flúið heim­ili sitt í norð­ur­hluta Gaza til Deir el-Balah í mið­hluta Gaza.

„Við sem þjóð munum ekki sætta okkur við þennan skrípa­leik,“ sagði hann og bætti við: „Hvað sem Hamas ákveður nú um sam­komu­lagið, þá er það of seint.“

„Hamas hefur glatað okkur og drekkt okkur í flóð­inu sem þeir sköp­uðu,“ bætir hann við.

Dofnandi von og glötuð trú

Sumir, eins og Anas Sorour, 31 árs götu­sali frá borg­inni Khan Yunis í suð­ur­hluta Gaza, sem einnig hefur flúið til Al-Mawasi, þorðu að vona.

„Þrátt fyrir allt sem við höfum gengið í gegnum og misst í þessu stríði ... þá hef ég enn von,“ sagði Sorour við AFP.

„Ekkert stríð varir að eilífu. Að þessu sinni er ég mjög bjart­sýnn og ef Guð lofar verður þetta gleði­stund sem fær okkur til að gleyma sárs­auka okkar og ang­ist,“ bætti hann við.

En aðrir, eins og hin 29 ára gamla heima­vinn­andi hús­móðir Najwa Muslim, gátu ekki lengur ímyndað sér að neitt myndi breyt­ast.

„Ég hef ekki aðeins misst trúna á sam­komu­lag­inu, ég hef misst trúna á líf­inu,“ sagði Muslim við AFP frá mið­hluta Gaza, þar sem hún leit­aði skjóls eftir að hafa flúið frá Gaza-borg, sem nú er undir gríð­ar­legri hern­að­ar­árás Ísraela.

„Ef það væri raun­veru­legur ásetn­ingur um að stöðva stríðið hefðu þeir ekki beðið svona lengi. Þess vegna trúi ég engu af því sem þeir segja.“

Á mánu­dag lét­ust að minnsta kosti 30 manns víðs vegar um Gaza í árásum Ísraela, að sögn almanna­varna á Gaza, sem starfa undir stjórn Hamas.

Eftir næstum tveggja ára stríð og ótelj­andi til­raunir til vopna­hléssamn­inga fyrir Gaza er hverri nýrri til­kynn­ingu mætt með tor­tryggni, jafn­vel þegar Trump kynnti sam­komu­lag opin­ber­lega á mánu­dag ásamt var­kárum Net­anyahu í for­dæma­lausri aðgerð.

Mohammed al-Beltaji, 47 ára frá Gaza-borg, tók saman skoðun sína á samn­inga­við­ræð­unum fyrir AFP.

„Eins og alltaf sam­þykkir Ísrael og svo neitar Hamas – eða öfugt. Þetta er allt saman leikur og við, fólkið, erum þau sem borgum verðið.“

Fyrr um dag­inn steig stór, svört reykj­ar­súla upp yfir hund­ruð tjalda sem mynd­uðu búðir fyrir flótta­fólk í Khan Yunis.

Ísraelar hikandi

Ísraelar sem frétta­menn AFP ræddu við lýstu yfir var­fær­inni von um að átökin, sem staðið hafa yfir í tæp tvö ár, gætu loks verið að taka enda.

Í strand­borg­inni Tel Aviv héldu mót­mæl­endur á banda­rískum og ísra­elskum fánum ásamt skiltum með myndum af þeim gíslum sem enn eru í haldi víga­manna á palest­ínsku land­svæði.

„Ég er bjart­sýnni þótt ég sé enn svo­lítið hrædd við að vera svona bjart­sýn,“ sagði Hannah Cohen, frænka Inbar Hayman, gísls sem var drep­inn.

„Ég er hrædd við að verða fyrir von­brigðum aftur, virki­lega hrædd því við höfum þjáðst svo mikið vegna samn­inga sem að lokum sprungu framan í okkur.“

Stríðið á Gaza hefur geisað frá árás Hamas á Ísrael þann 7. októ­ber 2023 og nokkrar lotur óbeinna samn­inga­við­ræðna hafa hingað til ekki leitt til var­an­legs vopna­hlés.

Gal Goren lýsti einnig yfir var­kárri von, en báðir for­eldrar hans voru drepnir í árásinni sem Hamas stóð fyrir á sínum tíma.

„Við reynum að vera bjart­sýn í dag,“ sagði hann.

„Við vorum mjög ánægð að heyra hvað Trump sagði. Við vorum ánægð að heyra að Trump sá okkur, að hann heyrði okkur kalla eftir því að binda enda á þetta stríð og koma öllum gísl­unum ... heim,“ bætti hann við.

For­dæma­laus árás Hamas leiddi til dauða 1.219 manns, aðal­lega almennra borg­ara, sam­kvæmt sam­an­tekt AFP úr opin­berum ísra­elskum tölum.

Af þeim 251 gíslum sem palest­ínskir víga­menn tóku í árásinni eru 47 enn á Gaza, þar af 25 sem ísra­elski her­inn segir að séu látnir.

Gagnárás Ísraels hefur kostað að minnsta kosti 66.055 Palest­ínu­menn lífið, einnig aðal­lega almenna borg­ara, sam­kvæmt heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu á svæð­inu sem Hamas stjórnar og Sam­ein­uðu þjóð­irnar telja áreið­an­legt.

20 liða frið­ar­á­ætlun Trumps kallar á vopna­hlé, lausn gísla, afvopnun Hamas og stig­vax­andi brott­flutn­ing Ísra­els­hers frá Gaza.

En Hamas sagð­ist ekki enn hafa fengið áætl­un­ina og Net­anyahu var­aði við því að hann væri enn til­bú­inn að „klára verkið“ gegn palest­ínsku ísla­mista­hreyf­ing­unni.

Tzipi Haitov­sky, íbúi í Tel Aviv, sagð­ist hafa trú á áætlun Trumps, sem hún lýsti sem „mjög, mjög góðum fréttum.“

Trump „er algjör­lega stað­ráð­inn í að koma á friði og vel­megun á þessu svæði, og það getur aðeins byrjað með því að binda enda á stríðið á Gaza og koma öllu fólk­inu okkar heim,“ sagði hún við AFP.

Aviv, 28 ára lög­fræð­ingur frá Tel Aviv, sagð­ist von­ast til að sjá alla gísl­ana snúa heim, afvopnun Hamas og brott­flutn­ing Ísra­els­manna frá Gaza.

„Ég tel að ef Hamas sam­þykkir ekki þennan samn­ing, þá þurfi að gera þennan samn­ing án (þeirra),“ sagði hann og bætti við að hann vildi sjá alþjóð­lega stjórnað svæði á palest­ínsku land­svæði án fram­tíðar fyrir víga­hóp­inn.