Þetta hefur reynst Yazan mjög þungbært. Hann er búinn að vera að glíma við andlega erfiðleika og þetta var ekki það sem hann þurfti,“ segir Albert Björn Lúðvígsson, lögfræðingur hins 11 ára gamla Yazans Tamimis og foreldra, hælisleitenda frá Palestínu sem vísa átti úr landi í nótt.

Yazan, sem er með vöðvarýrnunarsjúkdóminn Duchenne, var nýsofnaður í Rjóðrinu, hjúkrunar- og endurhæfingardeild Landspítalans fyrir langveik og fötluð börn sem þarfnast mikillar hjúkrunar og umönnunar, þegar lögreglumenn mættu þangað til þess að flytja hann burt.

Þetta kom honum í opna skjöldu, enda hafði fjölskyldan ekki fengið að vita af því að brottvísun væri fyrirhuguð þessa nótt. Yazan var ekki útskrifaður af spítalanum, segir Albert, og fékk fjölskyldan hvorki að eiga samskipti við lögfræðinginn sinn í einrúmi, né með aðstoð túlks.

„Ég get ekki lýst því öðruvísi en þannig að hann var frelsissviptur í einangrun uppi á flugvelli í 8 til 9 tíma uppi á flugvelli,“ segir Albert sem dregur þá ályktun að ekki sé um einsdæmi að ræða.

„Að þetta sé þá kannski gert við fleiri börn hér á Íslandi, að þau séu dregin úr rúmunum um miðjar nætur og látin bíða í einhverja klukkutíma  af algjörum óþarfa því það var ekkert sem kallaði á það að þau væru komin á flugvöllinn fyrir miðnætti í nótt.“

Fulltrúi lögreglunnar segir hugað að hagsmunum barnsins

Marín Þórsdóttir, verkefnisstjóra hjá heimferða- og fylgdadeild Ríkislögreglustjóra, sagði við Heimildina fyrr í dag að eðlilegt hefði verið að flytja fjölskylduna svo snemma – raunar mörgum klukkustundum fyrir áætlað flug – út á flugvöllinn. „Það er flug snemma að morgni. Í öllu ferlinu er hugað að hagsmunum barnsins. Það er leiðarljósið,“ sagði Marín. Sú upplifun hennar stangast á við það sem Albert lýsir frá sjónarhóli fjölskyldunnar. 

Vísa átti Yazan og foreldrum hans til Spánar en þar eru þau með vegabréfsáritun, en ekki stöðu flóttamanna. Skyndilega, á níunda tímanum í morgun, var svo hætt við allt saman vegna ákvörðunar dómsmálaráðherra um að stöðva brottvísunina. Sú ákvörðun var tekin eftir að ósk kom innan úr ríkisstjórn um samtal um mál Yazans.

Tími stjórnvalda að renna út

Albert segir að fjölskyldan hafi ekki fengið neinar upplýsingar um það hvað varð til þess að skyndilega átti ekki að vísa þeim úr landi þá og þegar. Þá hafa þau jafnframt ekki fengið upplýsingar um það hvort þeim verði alls ekki brottvísað eða hvort það verði einfaldlega gert seinna. En ef vísa á fólkinu úr landi er tíminn fyrir stjórnvöld til þess að renna út. 

„Íslenska ríkið hefur sex mánuði frá því að úrskurður kærunefndar er kveðinn upp, sem var kveðinn upp 21. mars, til þess að flytja hælisleitanda frá landinu,“ útskýrir Albert. „Ef viðkomandi er ekki fluttur innan þessara sex mánaða, þar eð að segja ef Yazan verður enn á landinu 22. september, þá ber Spánn ekki lengur ábyrgð á umsókninni hans.“

Lítið traust eftir

Þá á Ísland að taka við þeirri ábyrgð. Stríðsástand er í Palestínu, upprunaríki fjölskyldunnar, og hafa íslensk stjórnvöld að undanförnu ekki vísað fólki þangað. 

„Lagalega séð geta þau ekki vísað honum aftur til Spánar en traustið til ríkislögreglustjóra er ekki mikið svo ég veit ekki hverju þeim dettur í hug að taka upp á,“ segir Albert. 

Það traust skaðaðist í nótt. Í fyrsta lagi vegna þess að hann hafði fengið skriflega staðfestingu á því frá stoðdeild ríkislögreglustjóra að Yazan yrði ekki fluttur úr landi fyrr en búið væri að útskrifa hann af spítalanum. Það hafði ekki verið gert. 

„Traustið til ríkislögreglustjóra eftir þessar stórkarlalegu, harkalegu aðgerðir í nótt er býsna lítið. Þetta hefur oft verið unnið harkalega og harðneskjulega en ég man ekki eftir hamförum sem þessum áður,“ segir Albert.