Fjármála- og efna­hags­ráðu­neytið ætlar ekki, eftir að hafa farið yfir umsagnir, að víkja efn­is­lega frá þeim fyr­ir­ætl­unum um fyr­ir­komu­lag á sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka sem kynnt voru í frum­varps­drögum. Það verða þó gerðar við­bætur og leið­rétt­ingar til að bregð­ast við varð­andi fram­kvæmda­at­riði. 

Eitt þeirra atriða sem gerð var athuga­semd við í umsögn var að það væri of mikið gagn­sæi fólgið í því að birta sund­ur­lið­aðar upp­lýs­ingar um alla þá sem munu kaupa hlut í Íslands­banka í kom­andi sölu­ferli. Sá sem gerði þá athuga­semd var Arion banki, einn af störu bök­unum þremur á Íslandi. Hann taldi að slíkt gagn­sæi gæti falið í sér að færri myndu taka þátt í útboð­inu en ella og að það fæli í sér sér­reglu sem víki til hliðar almennri reglu um banka­leynd. 

Í skjali um nið­ur­stöður sam­ráðs­ins, sem dag­sett er 18. mars og hefur verið birt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda, segir að ábend­ing Arion banka sé hár­rétt, og að það geti verið að birt­ing á kaup­enda­list­anum í heild sinni dragi úr áhuga á þátt­töku. „Mögulegt er að þessi fyr­ir­ætlan muni verða til þess að verð eign­ar­hlut­ar­ins verði lægra en ella og er það sá fórn­ar­kostn­aður sem við­bót­ar­skil­yrði um gagn­sæi getur haft í för með sér. Ef aukin áhersla væri á meg­in­regl­una um hag­kvæmni þá kæmi þetta skil­yrði mun síður til greina.“

Ráðu­neytið ætlar þó að taka til­lit til ábend­inga um að skylda til birta lista yfir alla kaup­endur feli í sér sér­reglu gagn­vart banka­leynd. Það þurfi skýr­lega að mæla fyrir því í frum­varp­inu þegar það verði lagt fram. „Þetta sé mik­il­vægt með vísan til þess að hver og einn sölu­að­ili þarf að halda áskrift­ar­bók fyrir eigin við­skipta­vini og leggja fram til­boð í eigin nafni til selj­anda“.

Geti skapað orðsporsáhættu

Arion banki gerði líka athuga­semdir við þá fram­kvæmd sem er boðuð, en sam­kvæmt fyr­ir­liggj­andi frum­varpi verður farið í opið útboð þar sem öllum, nema Íslands­banka sjálfum, sem hafa heim­ild sam­kvæmt lögum til að sjá um almenn útboð stendur til boða að fara með sölu­um­boð á eign­ar­hlutum rík­is­ins. 

Bankanum sýnd­ist, sam­kvæmt frum­varps­drögum, að ekki væri gert ráð fyrir sér­stöku sam­ræm­ing­ar­hlut­verki við fram­kvæmd söl­unnar, það er að einn aðili sé gerður að sér­stökum umsjón­ar­að­ila útboðs­ins. Þess í stað virð­ist ein­ungis ráð­gert að ráð­inn verði sér­stakur umsjón­ar­að­ili til­boðs­bóka. „Fram­an­greint fyr­ir­komu­lag fer gegn við­teknum venjum á fjár­mála­mark­aði og getur að óbreyttu leitt til þess að lægra verð fáist fyrir hlut rík­is­ins en ella.“

Fjármála- og efna­hags­ráðu­neytið svarar því til í nið­ur­stöðum sínum að gert sé ráð fyrir að ráðu­neytið njóti fjár­mála­ráð­gjafar umfram það sem kveðið er á um í frum­varps­drög­unum sem birt voru. „Í þágu fyr­ir­sjá­an­leika hefur verið bætt við drögin sér­stakri heim­ild til að fela einum aðila eða fleirum að ann­ast skipu­lagn­ingu og yfir­um­sjón útboðs­ins.“

Gefa lítið fyrir gagnrýni á söluþóknun

Í frum­varps­drög­unum kom fram að sölu­þóknun vegna sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka ætti að vera undir einu pró­senti af heild­ar­sölu­verði. Ríkið metur að það geti fengið tæp­lega 97 millj­arða króna fyrir eft­ir­stand­andi 42,5 pró­sent hlut sinn í bank­anum. Samkvæmt frum­varps­drög­unum stóð því til að greiða í mesta lagi tæp­lega millj­arð króna í sölu­þóknun til þeirra sem sjá um söl­una. 

Þetta fannst Arion banka allt of lítið og vís­aði í tölur frá Hollandi sem sýndu að þókn­anir sem greiddar voru fjár­fest­ing­ar­bönkum í tengslum við einka­væð­ingu evr­ópskra fyr­ir­tækja með almennu útboði, hvers stærð var yfir 100 milljón evrum, frá árinu 2006 hafði verið að með­al­tali 1,7 pró­sent af sölu­virði. „Af því má leiða að þær þókn­anir sem birt­ast í frum­varps­drög­unum séu undir Evrópsku með­al­tali. Í þessu sam­hengi vill Arion banki hf. einnig benda á sam­spil við fjölda sölu­að­ila í fyr­ir­hug­uðu útboði, en ljóst er að mögu­leg þóknun hvers og eins fjár­mála­fyr­ir­tækis lækkar eftir því sem fjöldi sölu­að­ila eykst. Eftir því sem sölu­að­ilum fjölgar aukast jafn­framt líkur á því að fram­kvæmd útboðs­ins verði óskipu­lögð sem eykur líkur á því að þau fjár­mála­fyr­ir­tæki sem taka þátt í útboð­inu verði fyrir orð­spors- og álits­hnekki. Slíkt, í sam­spili við lægri þókn­anir, gæti leitt af sér að fjár­mála­fyr­ir­tæki, inn­lend sem erlend, sem mesta reynslu hafa af fram­kvæmd útboða sjái sér ekki í hag í því að taka þátt í útboðs­ferl­inu.“

Í nið­ur­stöðum sam­ráðs­ins segir ráðu­neytið að Arion banki, sem geri að því skóna að þókn­anir sem frum­varps­drögin gefi til kynna séu undir evr­ópsku með­al­tali, og að fjöldi sölu­að­ila kunni að leiða til þess að fjár­mála­fyr­ir­tækis sem mesta reynslu hafa af fram­kvæmd útboða sjái sér ekki í hag í því að taka þátt í útboðs­ferl­inu, sé ekki á réttum slóðum í gagn­rýni sinni. „Bankinn bendir til sam­an­burðar á með­al­töl sem liggja fyrir hjá Nether­lands Financial Invest­ment („NLFI“), Um þetta er það að segja að með­al­töl NLFI eru vegna fyrstu sölu við skrán­ingu, en hér er um sölu á þegar skráðum bréfum að ræða.“

Þá sé gert ráð fyrir að ráð­herra geti falið aðila, einum eða fleiri, til að sjá um yfir­um­sjón með útboð­inu og yrði þá samið um það sér­stak­lega.