Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir, þing­flokks­for­maður Pírata, spurði  Guðrúnu Haf­steins­dóttur dóms­mála­ráð­herra, „hvort standi til af hálfu ráð­herra að setja á fót sjálf­stæða og óháða rann­sókn á til­drögum og aðdrag­anda þessa slyss?“ í óund­ir­búnum fyr­ir­spurnum á Alþingi fyrr í dag. Átti hún við slysið í Grinda­vík sem varð þess vald­andi að Lúðvík Pét­urs­son féll ofan í sprungu. 

Heim­ildin hefur fjallað ítar­lega um málið. Fjöl­skylda Lúðvíks hefur kallað eftir óháðri rann­sókn á til­drögum slyss­ins og þykir óboð­legt að yf­ir­völd rann­saki sig sjálf. Elías Pét­urs­son, bróðir Lúðvíks, greindi frá því í við­tali við Heim­ild­ina að enn hafi eng­inn sem bar ábyrgð á ákvörð­unum í aðdrag­anda slyss­ins sett sig í sam­band við fjöl­skyld­una. Þegar boðað var til fundar með fjöl­skyld­unni var hann afboð­aður án skýr­inga og hefur ekki enn farið fram. Þegar fjöl­skyldan leit­aði svara lenti hún á sím­svara.

Elías frétti það frá systur sinni að Lúðvík hefði fallið í sprungu í Grinda­vík. Hann segir að slysið hafi strax vakið upp sárar og áleitnar spurn­ingar, en því meira sem komi fram um atvikið hafi „ósvör­uð­um spurn­ing­um bara fjölg­að.“

Í fyr­ir­spurn sinni nefndi Þór­hildur Sunna gagn­rýni aðstand­enda um sam­skipta­leysi og and­svara­leysi stjórn­valda í sinn garð í kjöl­far slyss­ins. „Í þessu sam­hengi er vert að benda á að stjórn­völd hafa sér­stökum skyldum að gegna gagn­vart rann­sóknum af dauðs­föllum sem bera að með óeðli­legum hætti. Dómafor­dæmi Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evrópu sýnir að slík rann­sókn skal vera sjálf­stæð og óháð og aðstand­endum skuli haldið sér­stak­lega upp­lýstum um gang mála.“

Rannsókn í gangi hjá Vinnueftirlitinu og lögreglunni

Dóms­mála­ráð­herra sagði í svari sínu að mark­mið Almanna­varna og dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins hafi frá upp­hafi verið að koma í veg fyrir mann­tjón. „Þetta slys sýndi okkur að við þurfum stöðugt að vera á varð­bergi og það í þeim anda hafa almanna­varnir starfað síð­ustu vikur og mán­uði.“

Dóms­mála­ráð­herra sagði að sam­kvæmt hennar upp­lýs­ingum liggi fyrir að rann­sókn sé í gangi hjá Vinnu­eft­ir­lit­inu og lög­regl­unni á til­drögum slyss­ins. 

Þór­hildur Sunna hvatti dóms­mála­ráð­herra til að skoða þann mögu­leika að hefja sjálf­stæða óháða rann­sókn varð­andi til­drög slyss­ins, vegna sér­stakrar skyldu sem stjórn­völd hafa þegar kemur að and­látum sem ber að með óeðli­legum hætti. „Það er mjög skýrt að það á að fara af stað sjálf­stæð og óháð rann­sókn þegar það ber að.“

Nýlega var lögum um almanna­varnir breytt. Stjórn­völd lögðu niður nefnd sem ætlað var að rann­saka hvernig yfir­völd almanna­varna færu að og eft­ir­litið fært yfir til almanna­varna sjálfra. Rannsókn í málum líkt og slys­inu í Grinda­vík fer ekki sjálf­krafa af stað eftir atvik heldur þarf sér­staka ákvörðun um að rann­saka þurfi atburði sem almanna­varnir komi að.

„Síðan vil ég taka fram að nefndin, sam­kvæmt frétta­flutn­ingi, var lögð niður vegna þess að henni hefði aldrei verið gert kleift að sinna störfum sínum með full­nægj­andi hætti vegna van­fjár­mögn­unar og skorti á stuðn­ingi frá dóms­mála­ráðu­neyt­inu,“ sagði Þór­hildur

Hefur ekki tekið ákvörðun hvort að nefndin verði endurvakin

Þór­hildur spurði dóms­mála­ráð­herra hvort að til greina kæmi „að setja á fót starf­hæfa og sjálf­stæða rann­sókn­ar­nefnd almanna­varna að nýju?“

Í við­tali við Helga Seljan í Pressu fyrr í mán­uð­inum sagð­ist dóms­mála­ráð­herra hafa „heim­ild, sam­kvæmt almanna­varna­lögum, til þess að kalla eftir ytri og innri úttekt. Mér finnst mjög eðli­legt að það verði gert, þannig að vita­skuld þegar að svona hörmu­legir atburðir eigi sér stað að þá eigum við að rann­saka þá til hlítar. Hvað gerð­ist? Hefði verið hægt að koma í veg fyrir það eða ekki?“

Í svari dóms­mála­ráð­herra til Þór­hildar fyrr í dag sagð­ist Guðrún ekki þekkja nákvæm­lega hvað olli skorti á aðbún­aði og und­ir­bún­ingi nefnd­ar­innar sem gerði það að verkum að hún hafi ekki getað sinnt sínu hlut­verki. „Allavega var það nið­ur­staðan að nefndin var lögð niður. Ráðherra hefur ekki tekið ákvörðun um það enn sem komið er hvort þessi nefnd verði end­ur­vakin. En ég minni á það að ráð­herra hefur viða­miklar heim­ildir til þess að kalla eftir bæði ytri og innri rýni á þeim almanna­varna­við­brögðum sem beitt hefur verið úti á Reykja­nesi.“