Skjálfta­virkni um þremur kíló­metrum norður af Grinda­vík teng­ist því nú að kviku­gangur er að ryðja sér leið til yfir­borðs­ins, sam­kvæmt mæl­ingum Veð­ur­stofu Íslands og yfir­lýs­ingum almanna­varna. Varðskip er á leið­inni til Grinda­víkur að beiðni almanna­varna og fjölda­hjálpa­stöðvar hafa verið opn­aðar.

„Mjög skýr merki koma nú fram á mælum Veð­ur­stofu um myndun kviku­gangs til yfir­borðs. Áfram eru mestar líkur á að kvika komi upp norðan vatna­skila við Sund­hnúka og því mun hraun ekki renna til Grinda­víkur í sam­ræmi við hraun­flæði­líkan sem keyrt var fyrr í kvöld,“ sagði í yfir­lýs­ingu almanna­varna klukkan níu í kvöld.

Þar kom fram að hraun myndi að lík­indum renna til suð­aust­urs eða vest­urs.

Ármann Hösk­ulds­son eld­fjalla­fræð­ingur, sem hefur und­an­farið gagn­rýnt skort á for­varn­ar­að­gerðum vegna lík­legs eld­goss, segir nú að hann búist við eld­gosi eftir fjórar til sex klukku­stundir, eða nótt, í síð­asta lagi um hádegi á morgun. 

Hann er ósam­mála mati almanna­varna á því hvar gosið muni koma upp á yfir­borðið. Það muni að lík­indum ekki koma upp við Sund­hnúka­gíga, sem standa við Grinda­vík­ur­veg, heldur vestar, við Illa­hrauns­gíga, nálægt Bláa lón­inu, eða enn vestar við Eldvörp, sem væri betri stað­setn­ing. 

Grinda­vík­ur­vegur rof­innSkjálfta­virknin leiddi til sprungu á veg­inum norður úr Grinda­vík, sem nú er lok­aður. Enn er fært til vest­urs og aust­urs úr bænum.

Mynd: ÁB

Harðir skjálftar hafa riðið yfir Reykja­nesið seinni part­inn í dag og í kvöld. Hrunið hefur úr hillum í verslun Nettó í Grinda­vík og voru við­skipta­vinir beðnir að yfir­gefa hana. Grinda­vík­ur­vegur, leiðin frá bænum til norð­urs, rofn­aði vegna sprungu skammt frá bænum. Margir hafa kosið að yfir­gefa bæinn en almanna­varnir segja ekki ástæðu til að fara enn. 

„Þetta gæti verið upp­hafið að því ferli sem við höfum verið að bíða eftir, að kvika brjóti sér leið til yfir­borðs en það eru samt engar vís­bend­ingar um að það sé að ger­ast enn. Þannig að það er ekk­ert eld­gos að byrja, alla veg­ana ekki á næst­unni og engar rým­ingar eða neitt slíkt,“ sagði Víðir Reyn­is­son, yfir­lög­reglu­þjónn almanna­varna, í fréttum Stöðvar 2 í kvöld. Magnús Tumi Guð­munds­son jarð­eðl­is­fræð­ingur segir að gosið gæti innan nokk­urra klukku­stunda, en lík­legra að það ger­ist eftir ein­hverja daga. 

Þrátt fyrir orð Víðis Reyn­is­sonar hafa margir íbúar yfir­gefið bæinn í dag og kalla sumir eftir því að almanna­varnir boði til rým­ingar í skila­boðum til lög­regl­unnar á Suð­ur­nesjum.

Upptök skjálft­anna eru aðeins um þremur kíló­metrum norð­austur af Grinda­vík, nærri Sund­hnjúka­gígum, aðeins um tveimur kíló­metrum austan við Bláa lónið. Samkvæmt mati Veð­ur­stof­unnar myndi hraun, sem kæmu upp úr sprungu á þessum stað, ekki renna til Grinda­víkur, heldur til vest­urs og suð­aust­urs. 

Samkvæmt yfir­lýs­ingu Veð­ur­stof­unnar eru skjálft­arnir að mæl­ast grynnst á 3 til 3,5 kíló­metra dýpri, en þyrftu að mæl­ast enn nær yfir­borð­inu til þess að lík­legt væri að gos kæmi upp.

„Þau merki sem sjást núna við Sund­hnjúka­gíga eru sam­bæri­leg þeim sem sáust í aðdrag­anda fyrsta goss­ins við Fagra­dals­fjall 2021 og svipar mjög til skjálfta­virkn­innar sem mæld­ist um mán­uði fyrir gos. Ef sú atburð­ar­rás er skoðuð sem end­aði í eld­gos­inu sem hófst 19. mars og á meðan að skjálft­virknin grynnkar ekki veru­lega úr því sem komið er þá erum við lík­lega að horfa til nokkura daga áður frekar en klukku­stunda áður en kvika nær til yfir­borðs. Ef sprunga kæmi upp þar sem skjálfta­virknin er hvað mest núna, myndi hraun renna til suð­aust­urs og til vest­urs en ekki í átt til Grinda­víkur,“ segir á vef Veð­ur­stof­unnar klukkan 19 í kvöld. 

Skjálftar dags­insKlukkan 19 í dag beið Veð­ur­stofan þess að skjálfta­virkni myndi grynnka enn meira, áður en metið yrði sem svo að eld­gos væri strax yfir­vof­andi.

Mynd: Almanna­varnir

Íbúar á Suð­ur­nesjum hafa rætt saman á Facebook og sett ummæli undir færslu á síðu frétta­vefs­ins Vík­ur­frétta. 

„Loksins,“ sagði íbúi í Grinda­vík, þegar almanna­varnir lýstu hættu­stigi skömmu fyrir kvöld­mat.

Íbúar í Grinda­vík, Njarðvík og Keflavík lýsa allir óþæg­indum.

„Þetta er hrein skelf­ing,“ segir Guð­brandur Ein­ars­son þing­maður, búsettur í Keflavík. Guðný Bene­dikts­dóttir í Innri Njarðvík segir: „Hræðsla lýsir til­finn­ing­unum núna hvað best.“ Ryan Oliver Mikulcik: „Þetta er byrjað að vera frekar ógn­vekj­andi. Er í Innri Njarðvík. Húsið allt á iði.“

Ragn­hildur Ingi­björg Ólafs­dottir í Innri Njarðvík segir: „Er að reyna vera róleg fyrir börnin en við­ur­kenni þetta hræðir mig.“

„Er í Njarðvík, líður ömur­lega,“ segir önnur. 

Í færslu Eld­fjalla- og nátt­úru­vá­r­hóps Suð­ur­lands kemur fram að lík­leg­ast sé um að ræða öfl­ug­ustu skjálfta­hrin­una á Reykja­nesi á und­an­förnum árum. „Enn fær­ist í aukanna og ljóst að miklar ham­farir eru í gangi,“ segir á Facebook-síðu hóps­ins. „Er þetta að lík­indum öfl­ug­asta og þéttasta hrinan sem gengið hefur yfir á Reykja­nesskaga á síð­ustu árum.“

Bláa lóniðUm tveimur kíló­metrum austur af Bláa lón­inu er helsta skjálfta­virkni dags­ins. Úr mögu­legri gossprungu rynni til vest­urs og suð­aust­urs, en ekki að Grinda­vík. Í bak­grunni er fjallið Þorbjörn við Grinda­vík.

Rým­ing­ar­á­ætlun fyrir Grinda­víkEf til rým­ingar kemur í Grinda­vík verður þess­ari áætlun fylgt. Rým­ing­ar­leiðin til norð­urs er þó lokuð núna vegna stórrar sprungu á Grinda­vík­ur­vegi.

Mynd: Almanna­varnir

Skömmu fyrir klukkan átta í kvöld til­kynnti almanna­varna­deild Rík­is­lög­reglu­stjóra að fjölda­hjálpa­stöðvar yrðu opn­aðar og að varð­skipið Þór myndi sigla til Grinda­víkur, vænt­an­legt í nótt. „Fjölda­hjálp­ar­stöðvar verða opn­aðar á næsta klukku­tím­anum (þetta er skrifað 19:50) í Íþrótta­hús­inu í Grinda­vík, Vall­ar­skóla á Selfossi, Íþrótta­hús­inu við Sunnu­braut í Reykja­nesbæ og í Kórnum í Kópavogi. Í Grinda­vík er stöðin aðeins til söfn­unar og upp­lýs­inga og ef fólk þarf aðstoð við að fara annað,“ segir í til­kynn­ing­unni.