Greining

Hvar er mamma þín, Einar Áskell?

Brynhildur Björnsdóttir bókmenntafræðingur skrifar um fjarveru mæðra í barnabókmenntum út frá erindi sem hún flutti um sama efni á barnabókaráðstefnu í Gerðubergi í mars síðastliðnum.

Brynhildur Björnsdóttir

9. nóvember 2023 · 08:00

Birtist fyrir 3 árum.

Flestir lesendur barnabóka kannast við Einar Áskel og pabba hans sem áttu saman dásamlega hversdagsleg ævintýri sem hafa heillað fólk um allan heim. Þar kemur mamma Einars aldrei við sögu, utan einu sinni þegar pabbinn hugsar til hennar í bók 25. Þegar Gunilla Bergström, skapari Einars Áskels, var spurð hvar mamma Einars Áskels væri svaraði hún einfaldlega: Ég veit það ekki! Einar Áskell er ekki einn um að eiga ekki mömmu, það er furðualgengt í barnabókum og barnamenningu að mömmur séu fjarverandi.

Samkvæmt rannsókn á stöðu kynjanna í barnabókmenntum er orðið móðir eða mamma algengasta nafnorðið um kvenkyns persónur í barnabókum frá því á 19. öld. En samt eru mömmur furðu lítið sýnilegar í bókum sem eru ætlaðar börnum og þær eru sjaldnast hetjur, hvað þá söguhetjur, í raun eru þær oftast nafnlausar, bera bara heitið mamma. Þær eru ýmist dánar, fjarverandi eða kannski til staðar í blábyrjun en hverfa …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Ásdís Thoroddsen skrifaði
9. nóvember 2023 11:50

Ég bendi á könnun Rósu Þorsteinsdóttur á íslenskum ævintýrum, sem virðast vera þau einu í heimi hér, sem geyma minni um góðar stjúpur. Stundum eru þær hálftröll og eiga til að fórna lífi sínu fyrir söguhetjuna.

1

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Stjórnmál

Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu

Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ.

Stjórnmál

Borgin segir upp leigu í skugga dagsekta

Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hugðist beita borgina dagsektum vegna ófullnægjandi eldvarna. Ákveðið var að segja upp samningum í stað þess að fara í kostnaðarsamt viðhald. Eitt húsanna var gert upp fyrir 150 milljónir fyrir fimm árum síðan.

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

GagnrýniSvikasögur

„Ef ég væri Pamela í Dallas“

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Svikasögur eftir Maríu Reyndal, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.

Innlent

RÚV heimilt að fækka útvarpsstöðvum samkvæmt frumvarpsdrögum

RÚV má fækka útvarpsstöðvum verði ný drög að frumvarpi um RÚV samþykkt. Þá er stefnt á að RÚV dragi úr vægi sínu á auglýsingamarkaði um 10 prósent.

BækurÞegar gervigreindin tekur yfir

Taka metsölubók af tilnefningarlista vegna ásakana um notkun gervigreindar

Kanadísk-haítíski rithöfundurinn Thelyson Orelien neitar að hafa notað gervigreind við gerð fyrstu skáldsögu sinnar. Ásakanir um ritstuld í eldri skrifum hans hafa einnig komið fram og útgefandi hans í Kanada hefur frestað kynningarferð hans.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

Innlent

Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun

Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.

Aðsent

Stefán Ólafsson

Skuggaleg skynsemi hagfræðinga

Stefán Ólafsson skrifar um hagfræði sem hlífir breiðu bökunum en leggur byrðarnar á þau mjórri. „Almenningur ætti að vera á varðbergi þegar spámenn nýfrjálshyggju-hagfræðanna stíga á stokk,“ skrifar hann.

StjórnmálTækniskólamálið

Samskipti Hafnarfjarðarbæjar við lóðarhafa lítil síðustu 3 ár

Einn lóðarhafa í Hafnarfirði þar sem reisa átti Tækniskólann fékk tilboð sem hann féllst ekki á. Síðan voru samskipti lítil. Fyrrverandi bæjarstjóri fer undan í flæmingi.

Pistill

Esther Jónsdóttir

Svanasöngur jöklanna

Bráðnandi jöklar ferðast á ógnarhraða inn í fortíðina.

ViðtalLífið á Grensás

„Þegar þú ert með flókin dæmi vilja kerfin illa tala saman“

Yfirlæknir og deildarstjóri á Grensásdeild segja ungt fólk mæta fjölda áskorana eftir útskrift af deildinni. Dæmi séu um að ungt fólk sé sent á elliheimili eða bíði í lengri tíma eftir þjónustu. Heilaskaðar hjá ungu fólki geta reynt á maka, fjölskyldur og nærsamfélagið en gefandi sé að sjá fólk halda aftur út í lífið eftir vel heppnaða endurhæfingu.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?

Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum.

ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Hátekjulistinn

Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“

Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð.

Hátekjulistinn

Fjárfestir í foreldrahúsum

Markús Máni Skúlason er 24 ára og því yngsti karlmaðurinn á hátekjulistanum í ár. Hann byrjaði að fjárfesta 18 ára og segir að á yngri árunum sé mikilvægt að „vera duglegur að endurfjárfesta“ og ekki eyða því sem maður hefur safnað.

Innlent

Þrjú ungmenni látin eftir slys á Krýsuvíkurvegi

Piltur og tvær stúlkur létust í slysi í nótt.

Stjórnmál

Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu

Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta.