Þegar innrauði stjörnusjónaukinn James Webb hóf að senda nýjar myndir til Jarðar um mitt síðasta ár bjuggust vísindamenn við miklu. Og þeir áttu alveg von á að ýmislegt af því sem James ræki augun í kæmi þeim á óvart.

En þó þeir hefðu sest niður fyrirfram og skrifað upp langan lista af allskonar furðum sem sjónaukinn myndi gera þeim kleift að sjá, þá má þó fullyrða að þeim hefði aldrei getað dottið í það sem sést á myndum sem James Webb tók nýverið af Óríon-stjörnuþokunni, sem svo er kölluð.

Óríón er mikið geimský af gas og allskonar efnum sem er í 1.344 ljósára fjarlægð — það má sjá hana á næturhimninum undir Fjósakonunum svokölluðu sem við nefnum svo.

Þar hefur lengi verið vitað að nýjar sólstjörnur væru að mynast í gríð og erg og líklega heilmikið fjör í þeim sólkerfum sem þegar eru orðin til.

Enda fundust ýmis merki um það. Lítið á myndina hér neðst.

En hið óvænta, já, hið alveg ótrúlega er að fundist hafa um það bil 80 plánetur á stærð við gasrisann okkar Júpíter, plánetur sem ekki eiga sér neina sól, heldur spana um myrkan geiminn án nokkurrar sólarbirtu.

Í sjálfu sér er það ekki stórmerkilegt. Vísindamenn hefur lengi grunað til séu plánetur sem eigra svona einar um. Sólarlausar. Og þeir höfðu fundið merki um nokkrar. Kenningin er sú að einhverjar hamfarir í nýju sólkerfi hafi verið svo ofboðslegar að sumar plánetur hafi kastast út úr því og séu upp frá því dæmdar til einmanalegrar tilveru án þess sól rísi þar nokkurn tíma.

En svo ég komi mér nú loks að efninu:

Það sem reyndist merkilegt við sólarlausu Júpíterana í gasþoku Óríons er að þeir eru tveir og tveir saman.

Þessir áttatíu Júpíterar sveima ljóslausir um geiminn í 40 tvíeykjum og jafnvel hinir færustu vísindamenn geta ekki látið sér detta í hug neina skýringu á svo „snyrtilegri“ uppröðun.

Jú — þeir gætu hafa kastast út úr sólkerfi fyrir löngu, eins og ég sagði.

Jafnvel tveir í stöku tilfellum.

Júpíter og Satúrnus í okkar sólkerfi. Það er vitanlega ekki svo stutt á milli þeirra í raun og veru og heldur ekki svo stutt á Júmbóanna.

En ekki 40 pör svo snyrtilega uppröðuð!

Engin lögmál sem vísindamenn þekkja nú gætu búið til svo mörg og „snyrtileg“ pör.

Sumir sitja nú við og reikna hvort vera kunni að þessir Júpíterar hafi orðið til í efnisþoku sem varð aldrei nógu þung til að mynda sól.

En við því má færa sömu mótbárurnar.

Jújú, hugsanlega gæti það gerst (reyndar skilja menn bara alls ekki hvernig það gæti gerst en látum svo vera).

En varla tveir úr sömu efnisþokunni.

Nei, það gengur ekki.

Og ekki 40 saman í næsta nágrenni!

Þarna er eitthvað á seyði sem við skiljum alls ekki. En James Webb mun fylgjast grannt með Júpíterapörunum á næstunni.

Eða öllu heldur Jumbós.

 Jupiter Mass Binary Objects eins og umsjónarmenn James Webb eru farnir að kalla þessi plánetupör.

Og athugið eitt.

Það er mjög ólíklegt að líf þrífist á plánetu sem á sér öngva sól. En það er samt ekki útilokað. Hiti í iðrum gasrisa gæti mögulega kveikt einhvers konar líf, þótt vart yrði það svipað því sem við þekkjum.

Nýjar stjörnur sem eru að verða til í Óríon-þokunni.Myndin er frá NASA.