1020. spurningaþraut: Tungumál eru viðfangsefnið í þessari þemaþraut

Hér eru tungu­mál við­fangs­efnið.

Fyrri auka­spurn­ing:

Hér má sjá útlínur land­lukts ríkis sem er nærri tíu sinnum stærra en Ísland. Þar búa ekki nema um 12 millj­ónir manna en þó eru þar 37 opin­ber tungu­mál, fleiri en í nokkru öðru ríki. Hvaða ríki er þetta?

***

Aðal­spurn­ingar:

1.  Í landi einu í Evrópu eru fjögur opin­ber mál, hvorki meira né minna. Eitt þess­ara tungu­mála er þó aðeins talað af rúmu hálfu pró­senti lands­manna og kall­ast rómanska. Hvaða land er þetta?

2.  ¿Í hvaða tungu­máli eru notuð öfug spurn­inga­merki og upp­hrópun­ar­merki í upp­hafi setn­inga (þar sem það á við) en „rétt“ spurn­inga­merki og upp­hrópun­ar­merki í lok setn­inga?

3.  Hvað þykir sér­stak­lega merki­legt við tungu­málið súm­ersku?

4.  Occitanska heitir tungu­mál eitt í Evrópu sem nú er talað af nokkur hund­ruð þús­und manns en var áður nokkuð útbreitt í fáeinum löndum, aðal­lega þó einu. Meg­in­tungan í því landi náði yfir­hönd­inni yfir occitönsku og fór nærri því að útrýma henni þar, en hún skrimtir þó enn. Nokkrar und­ir­deildir þekkj­ast af occitönsku, svo sem limús­ína (já!) og pró­venska. Hvaða tungu­mál var það sem nærri útrýmdi occitönsku? 

5.  Flest tungu­mál í Evrópu telj­ast, eins og við vitum, til indó-evr­ópskra mála. En hver er útbreiddasta tungan í Evrópu sem er EKKI af indó-evr­ópskri rót? Það hjálpar kannski til að nefna að þessi tunga er töluð af um 17 millj­ónum manna.

6.  Úrdú (og mál­lýskur) er móð­ur­mál meira en 70 millj­óna manna og auk þess tala 150-200 millj­ónir málið sem annað tungu­mál. Þetta er indó-evr­ópsk tunga, rétt eins og íslenska, en tungu­málin eiga þó fátt sam­eig­in­legt á yfir­borð­inu. Úrdú er fyrst og fremst talað í tveimur ansi fjöl­mennum nágranna­ríkjum sem eru ... hver? Hér verður að nefna þau bæði.

7.  Aðeins í þremur ríkjum Banda­ríkj­anna eru fleiri en eitt opin­bert mál. Hvaða ríki eru það? Hér dugar að nefna eitt.

8.  Sú var tíð að tungu­málið quechua var að lík­indum eitt af þeim algeng­ustu í heilli heims­álfu. Það var til dæmis meg­in­tunga í einu heil­miklu stór­veldi. Fyrir nokkrum öldum varð quechua hins vegar fyrir miklum hnekki en dó þó ekki út. Það er nú talað af tæp­lega 8 millj­ónum manna, og er meðal opin­berra tungu­mála í þremur ríkjum. Í hvaða heims­álfu er quechua talað?

9.  Hvað er þýska opin­bert tungu­mál í mörgum löndum? Hér má skeika einu til eða frá.

10.  Það kemur lík­lega fáum á óvart að Banda­ríkin eru það land í heim­inum þar sem flestir tala ensku. En í hvaða landi skyldu NÆSTFLESTIR eiga ensku að móð­ur­máli?

***

Seinni auka­spurn­ing:

Hvern af þessum fjórum bók­stöfum má finna í gríska staf­róf­inu?

***

Svör við aðal­spurn­ingum:

1.  Sviss.

2.  Í spænsku.

3.  Það er eftir því sem best er vitað fyrsta rit­málið.

4.  Franska

5.  Ung­verska.

6.  Indland og Pakistan.

7.  Havaí, Alaska og Suður-Dakóta (enska og O'ceti Sakowin). Franska er ekki opin­bert mál í Louisana þótt brúka megi það upp að vissu marki í stjórn­sýslu.

8.  Suður-Ameríku.

9.  Þýska er opin­bert tungu­mál í sex ríkjum (Þýska­landi, Aust­ur­ríki, Belgíu, Sviss, Liechtenstein og Lux­em­búrg) svo rétt telst vera 5-7.

10.  Á Indlandi (um 125 millj­ónir).

***

Svör við auka­spurn­ingum:

Ríkið með öll opin­beru málin er Bólivía.

Gríski bók­staf­ur­inn beta er annar frá hægri. Lengst til hægri er þýski staf­ur­inn Eszett en hinir bók­stafirnir eru úr georgísku (lengst til vinstri) og kyrill­ísku.

Kjósa
11
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Tengdar greinar

Spurningaþrautin

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
6
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár