Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en ári.

Allt hefur merkingu, ekkert hefur þýðingu

Á sýn­ingu sinni bein­ir mynd­list­ar­kon­an Jóna Hlíf at­hygl­inni að áferð orð­anna, þeim hluta tungu­máls­ins og mót­un­ar þess, sem fer fram á óræðu svæði milli skynj­un­ar og hugs­un­ar.

Allt hefur merkingu, ekkert hefur þýðingu

Í Berg Contemporary á Klapparstíg 16 stendur yfir sýning Jónu Hlífar Halldórsdóttur, Líking. Þegar Hillbilly gekk inní galleríið tók á móti henni fjórar fagurbláar myndir sem báru skýr merki listakonunnar, útskornar setningar á bláum fleti. Gulur bjarmi leiddi Hillbilly áfram inní næsta rými þar sem stóð stórum gulum stöfum Allt hefur merkingu, ekkert hefur þýðingu yfir þrjá veggi og svarthvítar ljósmyndir með vínbleikum textum hengdar upp á handahófskenndan máta, eða svo virðist Hillbilly. Í næsta rými eru litlar svartar myndir hinsvegar hengdar afar reglulega upp með litríkri línu þvert á og texti á öllum veggjum sem faðma þrjá áhugaverða skúlptúra.

Hillbilly gefur listfræðingnum Oddu Júlíu Vigfúsdóttur orðið, en hún túlkar sýninguna með næmni og með fylgja myndir eftir Vigfús Birgisson.

Fjólublá: Líking

Einu sinni heyrði ég að fjólublár væri ekki til. Vegna þess að fjólublár hefur enga tíðni, hann verður aðeins til í hugum okkar, í bilinu á milli þess sem hefur þýðanlega tíðni fyrir skynfærin. Mér varð þetta hugleikið þegar ég heimsótti sýninguna Líking sem Jóna Hlíf Halldórsdóttir er með um þessar mundir í BERG Contemporary að Klapparstíg 16. Segja má að í gegnum þá sýningu leiki fjólublár þráður.

Líking er lokahluti þríleiks sýninga sem hófst á Listasafninu á Akureyri árið 2020 með sýningunni Meira en þúsund orð, hélt svo áfram 2021 með sýningunni Fífulogar á Kaffi Mokka og líkur nú hér í BERG Contemporary. Allar höfðu sýningarnar sinn þema lit og er fjólublár veiðeigandi einkenni þeirrar síðustu, þar sem að bil og eyður leika stórt hlutverk sem vettvangur fyrir listina til að kanna, nálgast og tengja nýja möguleika. 

Sýningin er innsetning ljósmynda, texta og skúlptúra þar sem að listamaðurinn veltir fyrir sér mótun og merkingu tungumálsins sem og tilgangi listarinnar.

Á veggjunum hanga ljósmyndir sem á hafa verið rituð íslensk orð í fjólubláum lit. Myndirnar eru kunnuglegar, maður gæti haldið að þær séu teknar á Íslandi og mér finnst ég jafnvel kannast við umhverfið. Raunin er hins vegar sú að myndirnar koma alls ekki frá Íslandi, þetta eru fundnar myndir úr bókum sem listakonan hefur stækkað og tekið úr sínu upprunalega samhengi. Ef til vill voru það fjólubláu orðin sem leiða til mín þennan kunnugleika. Öll eiga þau það sameiginlegt að vera bæði mótuð af og lýsandi fyrir íslenska sögu. Sum eru mér töm en önnur ekki. Flest eru þetta orð yfir það að komast af með naumindum: skrimta, bláskar, nara, lafa, tóra.

Áhugaverð tenging myndast á milli myndanna og þessara orða, þau sýna og minna á hvernig íslenskan er mótuð af náttúrunni og samvist okkar við hana í gegnum tíðina en einnig hvernig við höfum horfið frá henni og tungumálinu á sama tíma. Orðin finnst mér tilheyra bili í hugarbúinu sem er mitt á milli þess sem ég þekki og mig rámar í. Ég þekki tilfinninguna sem fylgir.  

Hvað er óþýðanlegt?

Orðin „ALLT HEFUR MERKINGU, EKKERT HEFUR ÞÝÐINGU“ hafa verið skrifuð stórum gulum stöfum á áberandi stað í sýningunni og veita manni ákveðinn lykil að henni.

Hvað er óþýðanlegt? er spurning sem skýtur samstundis upp kollinum og fær mig til að taka annan hring, líta aftur á verkin.

Ég tek eftir því að orðin sem listamaðurinn notar eru hlaðin tilfinningum og sögu sem ekki væri svo auðið að þýða. En myndirnar, hvernig þýðir maður mynd?

Við getum fjallað um myndir og þær tilfinningar og upplifanir sem þær kunna að kalla á, þó eiga þær sér enga eiginlega hliðstæðu eða þýðingu. Bæði myndir og mál skapa nýjar víddir innan veraldarinnar, fullar af táknum sem vísa út fyrir þær sjálfar. Jóna Hlíf virkjar bilið á milli þessara vídda, hún skeytir þeim saman til þess að opna fyrir nýja veruleika og möguleika sem líkt og fjólublár, brúa bilið á milli tveggja ólíkra upplifana. Með þessu beinir hún athyglinni að áferð orðanna, þeim hluta tungumálsins og mótunar þess, sem fer fram á óræðu svæði milli skynjunar og hugsunar. 

Merkingin og fegurðin

Í öðru rými innan af þessu mætast einnig þessir tveir eiginleikar tungumálsins, merkingin og fegurðin. Í miðjunni hefur þremur skúlptúrum verið stillt upp og á öllum veggjunum í kring, frá öðrum dyrakarminum í hinn, er fullkomin lína. Setning um setningagerð og eiginleika málkerfisins sem einnig er táknað með hinni fullkomnu línu á ferhyrndum bútum regnboga pappírs. Skúlptúrarnir í miðjunni eru stöplar sem á eru kristall, mold, melgresi og steinn. Ef til vill mætti líta á þessi verk sem enn eitt bilið í sýningunni, þar sem að hugsuninni er gefin hvíld og skynjunin fær að njóta. Jafnvel væri hægt að líta á þau sem táknræn fyrir þá óræðu fegurð sem á sér stað í bili og er kjarni tungumálsins. 

Bil leika stórt hlutverk í sýningunni sem vettvangur sköpunar, listar og nýrra möguleika. Sýningin er full af allskonar fróðleik, þekkingu, fegurð og kímni. Hún er eins og setning, gestum er boðið að koma sér fyrir í bilum á mismunandi stöðum innan hennar til þess að uppgötva innihald hennar og uppbyggingu innan frá. Fjólublái liturinn býr til tímabundnar brýr á milli ólíkra táknheima og leyfir manni að staldra við, hugsa, njóta og uppgötva.


Sýning Jónu Hlífar, Líking, í Berg Contemporary stendur til 1. október.
Kjósa
1
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Hús & Hillbilly

Leirinn er harður kennari
ViðtalHús & Hillbilly

Leir­inn er harð­ur kenn­ari

Hulda Katarína Sveins­dótt­ir og Dagný Berg­lind Gísla­dótt­ir halda úti nám­skeið­inu (Hand)leiðsla – hug­leiðsla og kera­mik, í rými Rvk Ritual á Selja­vegi 2, 101 Reykja­vík. Á nám­skeið­inu blanda þær sam­an tveim­ur heim­um, hug­leiðslu og kera­mik, enda ekki svo mik­ill mun­ur á þessu tvennu, segja þær. Báð­ar at­hafn­ir fá iðk­and­ann til að vera í nú­inu, að eiga stund með sjálf­um sér.

Mest lesið

Sema segir engar mútur hafa verið greiddar – Ráðamenn reyni að sverta mannorð sjálfboðaliða
5
FréttirFöst á Gaza

Sema seg­ir eng­ar mút­ur hafa ver­ið greidd­ar – Ráða­menn reyni að sverta mann­orð sjálf­boða­liða

Stofn­andi og for­seti Solar­is, sem hef­ur unn­ið að því að koma dval­ar­leyf­is­höf­um frá Gaza til Ís­lands, seg­ir það „gjör­sam­lega sturl­að“ að fylgj­ast með ráð­herr­um í rík­is­stjórn Ís­lands, stofn­un­um og þing­fólki sem ýji ít­rek­að að því að hún og aðr­ir sjálf­boða­lið­ar séu að brjóta af sér „og jafn­vel fremja lög­brot í við­leitni okk­ar til að koma fólki und­an þjóð­ern­is­hreins­un­um.“
Viðskiptavild helmingurinn af 5,5  milljarða kaupum Kviku af hluthöfum bankans
6
Viðskipti

Við­skipta­vild helm­ing­ur­inn af 5,5 millj­arða kaup­um Kviku af hlut­höf­um bank­ans

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Kvika, sem er með­al ann­ars í eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti meiri­hluta í bresku fast­eigna­veð­lána­fyr­ir­tæki ár­ið 2022. Fyr­ir­tæk­ið var áð­ur í eigu for­stjóra Kviku, Ár­manns Þor­valds­son­ar, sem starf­aði þar í nokk­ur ár. Þeir sem seldu Kviku fyr­ir­tæk­ið voru með­al ann­ars stærsti einka­að­il­inn í hlut­hafa­hópi bank­ans, Stoð­ir. FME hef­ur áð­ur sekt­að Kviku út af við­skipt­um sem tengj­ast Ort­us. Kvika seg­ir ekk­ert at­huga­vert við við­skipt­in og að hlut­laust­ir ut­an­að­kom­andi sér­fræð­ing­ar hafi kom­ið að þeim.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
1
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
2
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Flúði vændi en verður send út í annað sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“
5
FréttirFlóttamenn

Flúði vændi en verð­ur send út í ann­að sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“

Níg­er­ísk­ar kon­ur sem hing­að leita eft­ir dvöl á Ítal­íu hafa í mörg­um til­vik­um ver­ið neydd­ar út í vændi þar og vilja ekki snúa aft­ur, því þær vita hvað bíð­ur þeirra. Ein kvenn­anna kom aft­ur til Ís­lands ör­fá­um dög­um eft­ir að hún fékk end­ur­komu­bann til þriggja ára, því hún sá enga aðra leið út.
Leggjast hart gegn nýrri smágreiðslulausn sem gæti sparað heimilum milljarða
6
Greining

Leggj­ast hart gegn nýrri smá­greiðslu­lausn sem gæti spar­að heim­il­um millj­arða

Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja segja að frum­varp sem mun gera Seðla­bank­an­um kleift að koma á fót inn­lendri smá­greiðslumiðl­un geri „ráð fyr­ir óvenju­legu inn­gripi í rekst­ur fyr­ir­tækja á sam­keppn­ismark­aði“. Heim­ili lands­ins greiddu alls 37 millj­arða króna í bein og óbein þjón­ustu­gjöld vegna notk­un­ar á greiðslu­kort­um á ár­inu 2022.
Þorsteinn Már og Helga eiga rúmlega 71 milljarð og skulda nánast ekki neitt
8
Greining

Þor­steinn Már og Helga eiga rúm­lega 71 millj­arð og skulda nán­ast ekki neitt

Mikl­ar breyt­ing­ar hafa ver­ið gerð­ar á Sam­herja­sam­stæð­unni á síð­ustu ár­um og eign­ar­hald á henni að stóru leyti fært yf­ir til barna stofn­enda fyr­ir­tæk­is­ins. Fé­lag í eigu barna Þor­steins Más Bald­vins­son­ar sem fékk selj­endalán frá for­eldr­um sín­um til að kaupa hlut þeirra í Sam­herja hef­ur ein­ung­is greitt vexti af lán­inu og hagn­ast alls um 16 millj­arða króna á þrem­ur ár­um.

Mest lesið í mánuðinum

Uppsagnir á Sóltúni eftir tveggja milljarða útgreiðslu: „Það er gríðarlega þungbær ákvörðun“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Upp­sagn­ir á Sól­túni eft­ir tveggja millj­arða út­greiðslu: „Það er gríð­ar­lega þung­bær ákvörð­un“

Einka­rekna hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún hef­ur stað­ið fyr­ir upp­sögn­um síð­ustu vik­urn­ar til að laga rekst­ur­inn sem sagð­ur er ganga illa. Sam­hliða hafa eig­end­ur Sól­tún stað­ið í fast­eigna­við­skipt­um í gegn­um rekstr­ar­fé­lag­ið og tek­ið há­ar fjár­hæð­ir út úr því. Fyrr­ver­andi og nú­ver­andi starfs­menn gagn­rýna stjórn­end­ur Sól­túns fyr­ir upp­sagn­irn­ar.
Móðir Marks heitins: „Þetta er í raun og veru léttir“
2
Úttekt

Móð­ir Marks heit­ins: „Þetta er í raun og veru létt­ir“

Mark Gunn­ar Roberts lést á Þor­láks­messu. Nokkr­um dög­um áð­ur hafði hann fund­ist með­vit­und­ar­laus í fanga­klefa sín­um á Hólms­heiði. Mark ólst upp við drykkju og of­beldi föð­ur síns og ára­tug­um sam­an reyndi móð­ir hans að fá hjálp fyr­ir son sinn, sagði hann „hættu­leg­an án lyfja­gjaf­ar“, en án ár­ang­urs. Síð­ustu ár átti Mark ekki í nein hús að venda önn­ur en neyð­ar­skýli fyr­ir heim­il­is­lausa eða fang­elsi.
Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
3
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
5
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
7
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár