Rannsókn á starfsemi meðferðarheimilisins Laugalands ekki í forgangi og langt í niðurstöðu

Rannsókn á því hvort stúlkur sem vistaðar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu Lauglandi, áður Varp­holti, hafi sætt illri með­ferð eða ofbeldi er ekki í for­gangi hjá Gæða- og eft­ir­lits­stofnun félags­þjón­ustu og barn­va­verndar (GEF), sem á að ann­ast verk­efnið. Er rann­sóknin enn á und­ir­bún­ings­stigi, rúmum mán­uði eftir að stofn­un­inni var falið að fram­kvæma hana. Langt er í nið­ur­stöðu sam­kvæmt svörum frá stofn­un­inni.

Átta konur hafa stigið fram í Stund­inni og lýst því hvernig þær voru beittar lík­am­legu og and­legu ofbeldi á meðan þær voru vistaðar á með­ferð­ar­heim­il­inu. Sá sem kon­urnar segja að hafi einkum beitt ofbeld­inu var for­stöðu­maður heim­il­is­ins, Ingj­aldur Arn­þórs­son. Hafa þær lýst því að Ingj­aldur hafi meðal ann­ars sparkað í þær, hent þeim niður stiga, dregið þær á hár­inu og slegið þær. Hann hafi rofið trúnað við þær, öskrað á þær, lít­il­lækkað og kúgað til hlýðni. Fleiri konur hafa lýst því að þær hafi verið beittar ofbeldi á með­ferð­ar­heim­il­inu, á þriðja tug kvenna, þó þær hafi ekki allar stigið fram opin­ber­lega.

Ríkisstjórnin samþykkti rannsókn fyrir mánuði

Ellefu nafn­greindar konur sendu Ásmundi Einari Daðasyni, félags- og barna­mála­ráð­herra, erindi 1. febr­úar síð­ast­lið­inn þar sem þær fóru fram á að skipuð yrði rann­sókn­ar­nefnd til að fara ofan í saumana á starf­semi Lauga­lands á ára­bil­inu 1997 til 2007, undir stjórn Ingjalds. Ásmundur Einar fund­aði í tvígang með full­trúum kvenn­anna í febr­úar og á þeim fundum full­viss­aði hann þær um að starf­semin yrði rann­sökuð til þrautar. 19. febr­úar sam­þykkti rík­is­stjórn Íslands, að til­lögu Ásmundar Einars, að Gæða- og eft­ir­lits­stofnun félags­þjón­ustu og barna­verndar yrði falið að fram­kvæma slíka könnun.

Stofn­un­inni var falið að kanna starf­semi Laug­lands, með bréfi 23. febr­úar síð­ast­lið­inn. Nú, rúmum mán­uði síðar, er sú könnun ekki hafin. Stundin sendi settum fram­kvæmda­stjóra GEF, Guðrúnu Björk Reykdal, tölvu­póst 18. mars síð­ast­lið­inn með eft­ir­far­andi spurn­ingum um gang rann­sókn­ar­innar:

Hvers vegna hefur umrædd rann­sókn ekki farið fyrr af stað?

Hefur stofn­unin kallað eftir gögnum er mál­inu tengj­ast? Ef svo er, hvaða gögnum og hvaðan? 

Hefur stofn­unin fengið gögn í hendur er mál­inu tengj­ast? 

Við hvaða aðila á að taka við­töl?

Hvaða tímara­mma er stofn­unin að vinna með? Hvenær má eiga von á að rann­sókn verði lokið?

Guðrún svar­aði tölvu­póst­inum í gær, 23. mars, eftir ítrek­anir blaða­manns. Í svar­inu er til­tekið að Gæða- og eft­ir­lits­stofnun félags­þjón­ustu og barna­verndar ann­ist ýmis verk­efni og dag­legt eft­ir­lit með félags­þjón­ustu sem veitt er af hinu opin­bera, sveit­ar­fé­lögum og á grund­velli þjón­ustu­samn­inga, auk eft­ir­lits með með­ferð­ar­heim­ilum Barna­vernd­ar­stofu. „Und­ir­bún­ingur könn­unar á starf­semi með­ferð­ar­heim­il­is­ins Varp­holts/Lauga­lands á árunum 1997 til 2007 sem stofn­un­inni var falið að fram­kvæma, með bréfi dags. 23. febr­úar sl., fer fram sam­hliða þessum verk­efnum. Fram­kvæmd könn­un­ar­innar og úrvinnsla mun taka tíma og því ljóst að nið­ur­staðna er ekki að vænta á næst­unni,“ segir í svari Guðrúnar. Þá segir enn­fremur að ekki sé hægt að upp­lýsa fjöl­miðla um ein­staka þætti sem snúi að fram­kvæmd könn­un­ar­innar meðan hún sé í vinnslu.

Stundin óskaði eftir við­tali við Ásmund Einar Daðason, félags- og barna­mála­ráð­herra, vegna máls­ins og hugð­ist inna hann eftir því hvort hann teldi rétt­læt­an­legt að rann­sókn á starf­semi Lauga­lands fengi ekki hrað­ari afgreiðslu en raun bæri vitni. Ekki náð­ist í ráð­herra við vinnslu frétt­ar­innar.