Svona gerir fólk ekki!

Um dag­inn lauk stuttu þingi. Þó þingið hafi staðið stutt yfir, voru ákvarð­anir teknar um stór mál, m.a. um fjár­mála­stefnu, fjár­auka­lög og rík­is­á­byrgð á láni til Icelandair. Með nokkrum lögum voru teknar ákvarð­anir um há fjár­fram­lög og styrki til margra aðila sem glíma við for­dæma­lausar aðstæður vegna COVID-19. Sumt sem sam­þykkt var á þingi var nauð­syn­legt til að aðstoða fólk og fyr­ir­tæki á þessum erf­iðum tímum.

Eitt mik­il­vægt mál ekki náði þó ekki fram að ganga. Það var til­laga um að greiða for­eldrum lang­veikra barna laun meðan börnin þurfa að dvelj­ast heima við í sótt­kví. For­eldr­arnir eru heima við að sinna umönnun barna sinna launa­laust, þar sem barnið kemst ekki í skóla, frí­stund og dægradvöl vegna COVID-19. Far­ald­ur­inn hefur gjör­breytt til­veru þess­ara barna og þau þurfa að dvelj­ast heima við vegna sótt­varna­ráð­staf­ana.

Í stuttu máli var til­laga um að greiða þessum for­eldrum laun á meðan þau þurfa að vera frá vinnu til að sinna lang­veiku barni, sem er í sótt­kví vegna aðstæðna, felld af þing­mönnum Vinstri Grænna, Fram­sókn­ar­flokks og Sjálf­stæð­is­flokks. Þetta er óskilj­an­leg afstaða í ljósi þess að lang­veik börn og for­eldrar þeirra er ekki fjöl­mennur hópur, en mjög við­kvæmur í því ástandi sem nú ríkir. For­eldr­arnir hafa ekk­ert val, því til­vera þeirra stjórn­ast af veik­indum barna þeirra og annað þeirra, jafn­vel bæði, þurfa að vera heima við og hugsa um og sinna lang­veiku barni launa­laust. Á meðan getur for­eldrið ekki sinnt vinnu, sem kallar, m.a. á fjár­hags­á­hyggjur sem þau hafa á engan hátt skapað sér sjálf.

[adspot]Ég hélt að þetta væri sjálf­sagt mál að við, sam­fé­lagið, tækjum utan um fólk í slíkri stöðu og myndum gera eins mikið og við gætum til aðstoðar, m.a. að tryggja þeim laun á meðan þetta ástand varir. Ég hélt að almanna­trygg­inga­kerfið væri til að verja fólk í þess­ari stöðu eins og kostur er en eftir því sem mér skilst, þá nær kerfið ekki utan um svona aðstæður. Ég hélt satt að segja að rík­is­stjórnin myndi gera við­eig­andi breyt­ingu á lögum um almanna­trygg­ingar til að verja fólk í þess­ari stöðu.. Nei, það var ekki gert. Þá var þing­mönnum rík­is­stjórn­ar­flokk­anna gef­inn kostur á að styðja til­lögu stjórn­ar­and­stöð­unnar um stuðn­ing til þess­ara for­eldra, en þau felldu þá til­lögu. Málið verður enn und­ar­legra í ljósi þess að ekki er um fjöl­mennan hóp að ræða né um háa fjár­hæð að ræða. Eftir því sem ég kemst næst voru þær upp­hæðir sem voru nefndar um 200 millj­ónir sem gert var ráð fyrir að yrði tíma­bund­inn stuðn­ingur á meðan þessi far­aldur varir.

Afgreiðsla þessa máls veldur miklum von­brigðum og er stjórn­ar­flokk­unum til skammar að hafa ekki komið þessum for­eldrum til aðstoðar. Þessi upp­hæð er dropi í hafið m.v. margar aðgerðir sem gripið hefur verið til. Þetta mál er klárt vel­ferð­ar­mál sem við sem sam­fé­lag eigum að styðja.
Svona gera flokkar ekki sem vilja kenna sig við vel­ferð og þá ekki síst Vinstri­hreyf­ingin – grænt fram­boð sem telur sig rót­tækan vinstri­flokk sem leggi höf­uð­á­herslu á jöfnuð og sjálf­bærni eða Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn sem á góð­viðr­is­dögum kennir sig við félags­hyggju og á heima­síðu sinni seg­ist vilja standa vörð um hags­muni barna!

Höfundur er heilsu­hag­fræð­ingur.