Hlutdeildarlán ríkisins gætu orðið allt að þúsund talsins á hverju ári

Félags- og barna­mála­ráð­herra stefnir á að leggja fram frum­varp um svokölluð hlut­deild­ar­lán á yfir­stand­andi lög­gjaf­ar­þingi. Hlut­deild­ar­lán fel­ast í því að ríkið láni þeim sem þurfa fjár­magn fyrir allt að 20 til 40 pró­sent af kaup­verði fast­eigna. Lánunum er ætlað að brúa bilið á milli lánsfjármögnunar hjá fjármálafyr­ir­tækjum ann­ars vegar og kaup­verðs hins vegar.

Frá þessu er greint í nýrri skýrslu um stöðu og þróun hús­næð­is­mála sem kynnt er á hús­næð­is­þingi í dag.

Lán til að bregðast við bresti á húsnæðismarkaði

[links]Í byrjun árs voru 40 húsnæð­istillögur kynntar af hálfu stjórnvalda sem liður í því að liðka fyrir kjara­samn­ings­við­ræðum. Tillögunum var einkum ætlað að bæta stöðu ungs fólks og tekju- og eignalágra sem standa hvað höllustum fæti á húsnæð­is­mark­aði. Þær fela meðal ann­ars í sér aukin framlög til upp­bygg­ingar almenna íbúðakerf­is­ins, bætta réttar­stöðu leigj­enda og inn­leið­ingu hlut­deild­arlána fyrir ungt fólk og tekjulága.

Hlut­deild­ar­lán (e. equity loan) eru lán að enskri fyr­ir­mynd sem felst í því að ríkið lánar ákveðnum kaup­endahópum fjármagn fyrir hluta af eig­in­fjárþörf þeirra við fast­eigna­kaup. Í skýrsl­unni segir að með hlut­deild­arlánum sé verið að bregð­ast við ákveðnum bresti sem nú ríki á húsnæð­is­mark­aði.[adspot]

Lánið endurgreitt við sölu eða eftir 25 ár

Miðað er við að sett verði á lagg­irnar þrenns konar leiðir sem þjóna kaup­endum sem ætla að kaupa sína fyrstu fast­eign og fólki sem ekki hefur átt fast­eign í fimm ár, tekjulágum og þeim sem búa á svæðum sem glíma við misvægi íbygg­ing­ar­kostn­aði og mark­aðsvirði fast­eigna.

Hlut­deild­arlánin gætu numið allt að 20 til 40 pró­sent af kaup­verði fast­eigna eftir tekjuhópum. Í öllum til­vikum væri miðað við ákveðið hámark fast­eigna­verðs og að umsækj­andi sýni fram á að hann geti ekki keypt fast­eign nema með stuðn­ingi, að því er fram kemur í skýrsl­unni.

Lánið er svo end­ur­greitt við sölu eða að tutt­ugu og fimm árum liðnum en end­ur­greiðslan mið­ast við sama hlut­fall af verð­mæti eign­ar­innar og upp­haf­leg lánveit­ing nam.

Allt að 1.000 lán á hverju ári

Mynd: Stjórn­ar­ráðið

Samkvæmt skýrsl­unni tak­markast umfang hlut­deild­ar­lána fyrst og fremst við afkasta­getu bygg­ing­ar­iðn­að­ar­ins enda muni áhersla vera á nýbyggt og nýlegt húsnæði.

Í skýrsl­unni segir að því megi gera ráð fyrir að árlegur fjöldi slíkra lána gæti verið á bil­inu 350 til 1.000 tals­ins, allt eftir því hversu mikla áherslu bygg­ing­ar­að­ilar leggja á íbúðir sem upp­fylla kröfur um hlut­deild­arlán.

Enn fremur kemur fram í skýrsl­unni að starfshópur sem félags- og barnamálaráðherra skip­aði í byrjun nóvem­ber hafi verið að störfum und­an­farnar vikur til að koma þess­ari nálgun í lagabúning með frum­varpi, en gert er ráð fyrir að það verði lagt fram á yfir­stand­andi löggjaf­ar­þingi.