Bandarískir aflandskrónueigendur kaupa í íslenskum fyrirtækjum

Sjóðir í stýr­ingu banda­ríska sjóða­stýr­inga­fyr­ir­tæk­is­ins Eaton Vance Mana­gement, sem er stór­tækur aflandskrónu­eig­andi, hafa á síð­ustu vikum og mán­uðum keypt hluta­bréf í mörgum af þekkt­ustu skráðu fyr­ir­tækjum Íslands. Nú er svo komið að tveir sjóðir á vegum þess - Global Macro Port­folio og Global Macro Absolute Return Advantage - eru sam­an­lagt komnir í hóp tíu stærstu hlut­hafa Eimskipa og Reita fast­eigna­fé­lags. Þá er annar sjóð­ur­inn einnig kom­inn á lista yfir 20 stærstu hlut­hafa Haga, stærsta smá­sölu­fyr­ir­tækis á Íslandi. Þá hafa sjóð­irnir eign­ast 1,7 pró­sent hlut í HB Granda, eina skráða sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki lands­ins. Frá þessu er greint í DV í dag. Þar segir að sam­an­lagt virði eign­ar­hluta sjóð­anna í þessum fjórum fyr­ir­tækjum sé vel á fimmta millj­arð króna.

Eaton Vance er einnig á meðal stærstu eig­enda aflandskrónu­eig­enda á Íslandi. Sam­an­lagt var talið að sjóðir fyr­ir­tækj­anna ættu um 30 pró­sent af aflandskrónu­hengj­unni sem var til staðar í vor.

Seðla­banki Íslands hélt tvö aflandskrón­u­út­boð í júní þar sem eig­endum aflandskróna bauðst að skipta þeim yfir í evrur gegn afslætti. Fjöldi banda­rískra sjóða sem eiga slíkar ákváðu að taka ekki þátt í útboð­unum tveimur, en í því síð­ari bauðst bank­inn til að kaupa krónur þeirra fyrir 190 krónur á hverja evru. Fjár­hæð sam­þykktra til­boða í báðum útboð­unum var 83 millj­arðar króna og hækk­aði ein­ungis um fimm millj­arða króna milli útboða. Alls voru 188 millj­arðar króna boðnir í útboð­inu en heild­ar­um­fang aflandskrónu­vand­ans var fyrir það um 319 millj­arðar króna. Sjóðir Eaton Vance voru á meðal þeirra sem tóku ekki þátt í útboð­unum.

Sjóð­irnir ætla heldur ekki að sætta sig við að eignir þeirra verði settar inn á nær vaxta­lausa reikn­inga í refs­ing­ar­skyni fyrir að taka ekki þátt í útboð­unum á því gengi sem Seðla­bank­inn hefur boðið þeim. Þess í stað hafa sjóð­irnir falið lög­manni sínum að kanna grund­völl fyrir mögu­legri máls­höfðun á hendur íslenska rík­inu auk þess sem þeir hafa kvartað til Eft­ir­lits­stofn­unar EFTA (ESA) vegna laga­setn­ingar sem sam­þykkt voru aðfara­nótt 23. maí síð­ast­lið­ins, og þeir telja að feli í sér eign­ar­upp­töku og brot á jafn­ræð­is­reglu.