Ör vöxtur kaupmáttar - Hefur aldrei verið meiri

Kaup­máttur launa­fólks á Íslandi er að jafn­aði 5,5 pró­sentum meiri í dag en hann var fyrir ári síðan, sam­kvæmt mæl­ingum Hag­stof­unnar á launa­þróun og kaup­mætti. Kaup­máttur launa hefur auk­ist hratt und­an­farna mán­uði. Það má helst skýra með lágri verð­bólgu auk þess sem Hag­stofan tekur fram að það gætir áhrifa bæði nýrra og eldri kjara­samn­inga ríkis og sveit­ar­fé­laga við nokkur stétt­ar­fé­lög.

Vísitala kaup­máttar launa stendur í 121,9 stigum í jan­úar og hefur aldrei verið hærri. Vísi­talan braut 120 stiga múrin í nóv­em­ber síð­ast­liðnum, og var það í fyrsta sinn síðan í júní 2007 sem hún gerði það. Hér að neðan má sjá þróun vísi­töl­unnar frá árs­byrjun 2005.

Á sama tíma og verð­bólga mælist aðeins tæp­lega 1 pró­sent þá hafa laun hækkað um 6,3 pró­sent, sam­kvæmt mæl­ingum Hag­stof­unnar. Það hefur skilað sér í auknum kaup­mætti, þar sem laun hafa hækkað umfram verð­lags­hækk­anir. Hér að neðan má sjá hvernig kaup­máttur launa síð­ustu tólf mán­uði hefur breyst frá árinu 2005. Kaup­máttur launa lækk­aði mikið árið 2008 en hefur farið vax­andi allt frá miðju ári 2010.

Kaup­máttur launa sýnir hversu mikið af vöru og þjón­ustu hægt er að kaupa fyrir launin. Óbreyttur kaup­máttur frá fyrra ári þýðir að hægt er að kaupa sam­bæri­lega vöru­körfu og þá. Þegar litið er til kaup­máttar er þannig tekið til­lit til verð­bólg­unnar, þ.e. almennra verð­lags­breyt­inga, ólíkt því þegar ein­göngu er litið til þró­unar launa. Launa­maður ætti í dag að geta keypt ríf­lega 5% meira af vörum og þjón­ustu fyrir laun sín en fyrir tólf mán­uðum síðan.

Kjarninn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir voru á RÚV síð­ustu vikur. Mark­miðið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönnum! Fylgstu með á Facebook-síðu Ferðar til fjár.