Höldum oft að aðrir séu sammála okkur

Haukur Freyr Gylfason fram­kvæmdi rauð­vín­stil­raun í fimmta og næst síð­asta þætti Ferðar til fjár, sem var á dag­skrá á RÚV síð­ast­lið­inn fimmtu­dag. Hann fékk þátt­tak­endur til þess að smakka á nokkrum mis­mun­andi teg­undum af rauð­víni, velja sitt upp­á­halds vín og meta hvort öðrum þátt­tak­endum þætti sama vín það besta.

„Smekkur fólks er mis­mun­andi. En ein­hverra hluta vegna þá er algengt að við teljum aðra velja sama rauð­vín og við, þegar við veljum okkar upp­á­halds vín,“ sagði Haukur en hann er aðjúnkt við Háskól­ann í Reykja­vík og hefur sér­hæft sig í rann­sóknum tengdum fjár­mála­hegðun.

[caption id="attachment_18526" align="alignnone" width="1309"] Haukur Freyr Gylfason, aðjúnkt við HR.[/caption]

Skekkjan sem vín­til­raunin sýnir fram á kall­ast sam­dóms­skekkja. Það er til­hneig­ing fólks til að ofmeta hversu vel álit ann­arra sam­ræmis eigin dómi. Þetta mat okkar má skýra með setn­ingu á við: „Þetta er mín skoð­ung og það hljóta allir að vera sam­mála mér.“ Viðhorf sem þetta má gjarnan heyra í póli­tík, þar sem stjórn­mála­menn halda að allir, eða lang­flestir, séu sömu skoð­unar og þeir sjálfir.

Sam­dóms­skekkjan getur komið fram við fjár­fest­ingar og er þess stundum vald­andi að fólk er reiðu­búið að greiða hærra verð fyrir hlut­ina en ella.

Skál í boðinu

Viti menn, skekkjan kom skýrt fram. Þrír af hverjum fjórum sögðu að aðrir myndu velja það sama og þeir völdu sem sitt upp­á­halds vín.

Hér að neðan má sjá stuttan fyr­ir­lestur Hauks þar sem hann fjallar nánar um sam­dóms­skekkj­una:

Kjarninn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir verða á RÚV næstu vikur. Mark­miðið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönnum! Næsti þáttur er á dag­skrá fimmtu­dag­inn 19. febr­úar. Fylgstu með á Facebook-síðu Ferðar til fjár.