Bogi útskýrir hlutabréfavísitölur

Helga Seljan þótti Bogi Ágústs­son heldur óskýr þegar hann las frétt um hækkun á hluta­bréfa­vísi­tölum Dow Jones, Nasdaq og S&P, í fjórða þætti Ferðar til fjár. Bogi var í miðri setn­ingu, að segja frá hækkun Dow Jones vísi­töl­unnar, þegar Helgi krafð­ist útskýr­inga.

„Vá,“ sagði Helgi. „Hvað var þetta?“

„Þetta eru ann­ars konar vísi­tölur,“ sagði Bogi en í þriðja þætti útskýrði Bogi vísi­tölu neyslu­verðs. „Dow Jones vísi­talan mælir verð á hluta­bréfum í þrjá­tíu stórum banda­rískum fyr­ir­tækjum. Hún er ekk­ert ofboðs­lega mikið notuð. Vísi­talan er mikið notuð í fjöl­miðlum en ekki eins mikið á verð­bréfa­mörk­uðum, aðrar hluta­bréfa­vísi­tölur þykja gagn­legri,“ sagði Bogi við Helga.

„Ókei, próf­aðu núna að útskýra þetta fyrir mér eins og ég sé fimm ára,“ sagði Helgi, og gerði Boga það nokkuð auð­veld­ara fyrir með réttri lík­ams­stell­ingu.

„Vísi­talan mælir verð á hluta­bréfum í 30 stórum fyr­ir­tækjum í amer­íku. Hvort að það fer hækk­andi eða lækk­andi. Ef að hluta­bréfa­verð þess­ara félaga þá hækkar vísi­talan, en lækkar ef hluta­bréfa­verð lækkar,“ útskýrði hann. Félögin sem til­heyra Dow Jones vísi­töl­unni eru öll rót­gróin banda­rísk félög og er vægi þeirra í vísi­töl­unni mis­jafnt eftir stærð þeirra. Meðal fyr­ir­tækj­anna eru Coca-Cola Company, Walt Disney, Exxon, Microsoft og stór fjár­mála­fyr­ir­tæki. http://money.cnn.com/data/dow30/.

Lítil áhrif á almenning

„Hvaða áhrif hefði þetta á Helga eldri,“ spurði Helgi.

„Ekkert mjög mikil, nema það yrðu mjög miklar sveiflur og mikið hrun,“ svar­aði Bogi. „Til dæmis þegar kreppan mikla hófst á 4. ára­tug síð­ustu aldar, þá varð gríð­ar­legt hrun hluta­bréfa á Wall Street. En frá degi til dags, þá hefur þetta litla þýð­ingu fyrir þig, því þú átt engin hluta­bréf.“

Svona er íslenska hlutabréfavísitalan

Á Íslandi er helsta hluta­bréfa­vísi­talan OMX I8. Hún mælir breyt­ingar á hluta­bréfa­verði átta stærstu hluta­fé­lag­anna í Kaup­höll­inni og er vægi þeirra í vísi­töl­unni mis­jafnt eftir stærð þeirra. Félögin átta eru Eimskip, Grandi, Hagar, Icelandair, Marel, N1, TM og VÍS. Með til­komu nýrra félaga hefur vísi­tala Kaup­hall­ar­innar breyst nokkuð. Á síð­asta ári var þróun vísi­töl­unnar með þessum hætti, en hækkun frá árs­byrjun til árs­loka nam tæpum tveimur pró­sentum:

Kjarninn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir verða á RÚV næstu vikur. Mark­miðið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönnum! Næsti þáttur er á dag­skrá fimmtu­dag­inn 19. febr­úar. Fylgstu með á Facebook-síðu Ferðar til fjár.