Verðhjöðnun í Danmörku - Ólíklegt á Íslandi

Verðlag í Danmörku er 0,1 pró­sent lægra en það var fyrir ári síðan, sam­kvæmt verð­lags­mæl­ingum hag­stofu lands­ins. Þetta er í fyrsta sinn í sex­tíu ár hið minnsta sem verð­hjöðnun mælist í land­inu. Á frétta­síðu Bloomberg er bent á að Danmörk sé þar með gengið í „verð­hjöðn­un­ar­klúbb“ Evrópu. Eins og nýverið var fjallað var um í Kjarn­anum þá er verð­bólga almennt afar lág um þessar mundir í löndum álf­unnar. Á síð­asta ári voru sex lönd sem glímdu við verð­hjöðnun.

Gott fyrir efnahag og almenning

Þótt verð­hjöðnun geti verið merki um hæga­gang í efna­hags­líf­inu, þá telja danskir sér­fræð­ingar að lækkun verð­lags sé jákvæð fyrir efna­hag lands­ins og almenn­ing. Verð­hjöðnun er helst rakin til lækk­ana á olíu­af­urðum og segir Jan Sterup Nielsen, grein­andi hjá Nordea í Kaup­manna­höfn, að svo lengi sem þessi þróun sé vegna lækk­andi olíu­verðs þá muni hún ýta undir kaup­mátt danskra heim­ila.

Verðhjöðnun á Íslandi?

Verð­bólga á Íslandi mælist nú 0,8 pró­sent og hefur ekki verið lægri í 16 ár. Rétt eins og í Danmörku og víða ann­ars staðar hafa olíu­lækk­anir á heims­mörk­uðum haft mikil áhrif til lækk­unar verð­bólg­unnar. Í graf­inu hér að ofan má sjá hvernig verð­bólga hefur þró­ast í Danmörku og á Íslandi frá árs­byrjun 2012.

Ólíklegt þykir þó að verð­lag lækki svo mikið að hér mælist verð­hjöðnun. Pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­banka Íslands segir lækkun olíu­verðs aðeins tíma­bund­inn þátt til lækk­unar verð­bólgu. Nefndin ákvað í síð­ustu viku að halda stýri­vöxtum óbreyttum þrátt fyrir að verð­bólga sé afar lág, en stýri­vöxt­unum er ætlað að ýmist halda verð­bólg­unni í skefjum (ef verð­bólga er of há þá eru vextir hækk­aðir) eða örva efna­hag­inn með til­heyr­andi verð­lags­hækk­unum (ef verð­bólga er of lág þá eru vextir lækk­aðir). Hið síð­ar­nefnda hefur aldrei átt við á Íslandi í þeim mæli að stýri­vextir nálgist núll pró­sent, eins og raunin er víða í Evrópu í dag. Seðla­bank­inn Íslands spáir því að verð­bólga verði áfram lág, eða undir tveimur pró­sentum fram á árið 2016.

Kjarninn og Stofnun um fjár­mála­læsi hafa tekið höndum saman og munu fjalla ítar­lega um heim­il­is­fjár­mál sam­hliða þátt­unum Ferð til fjár, sem sýndir verða á RÚV næstu vikur. Mark­miðið: Að stuðla að betra fjár­mála­læsi hjá lands­mönnum! Næsti þáttur er á dag­skrá fimmtu­dag­inn 12. febr­úar. Fylgstu með á Facebook-síðu Ferðar til fjár.