Árið 2014: Markaðirnir í máli og myndum

Þegar litið er á þróun mark­aða með fast­eignir, hluta­bréf og gjald­eyri á árinu 2014 má sjá merki um auk­inn stöð­ug­leika sam­an­borið við árin á undan. Sveiflur eru mýkri og meira jafn­vægi ríkir en gerði á árunum 2009 til 2013, hvað þá heldur í sam­an­burði við árin 2005-2008. Verð­bólgu hefur verið haldið í skefjum, áhrif meiri­háttar stjórn­valds­að­gerða hafa ekki komið fram svo sýni­legt sé og nátt­úru­ham­farir höfðu ekki telj­andi áhrif nema ef til vill á leit­ar­vél Google.

Hér að neðan má sjá nokkur rit og gröf sem varpa ljósi á inn­lenda mark­aði árið 2014. Var árið sem leið ár stöð­ug­leik­ans, í miðjum storm­inum milli lög­fest­ingar og afnáms gjald­eyr­is­haft­anna?

Hluta­bréf

Breyting á verði hluta­bréfa í Kaup­höll­inni árið 2014 |Create infographics

Í Kaup­höll­inni áttu félögin Össur og HB Grandi góðu gengi að fagna. Mark­aðsvirði þeirra hækk­aði um ríf­lega 50% frá ára­mótum. Bréf Granda tóku mik­inn kipp í kjöl­far birt­ingar á upp­gjöri 3. árs­fjórð­ungs á meðan meiri síg­andi var í hækk­unum á mark­aðsvirði Össurar. Fjar­skipti hf og Nýherji hafa sömu­leiðis séð virði sitt hækka á mark­aði, en fyrr­nefnda félagið stendur nú hærra en það gerði fyrir „leka­mál“ Vodafone árið 2013.

Þróun úrvals­vísi­töl­unnar 2014 |Create infographics

Úrvals­vísi­talan OMXI8 sam­anstendur af átta félögum en þeim var fjölgað um tvö síð­ast­liðið sumar. Trygg­inga­fé­lögin eru inn­an­borðs og hafa áhrif á lækkun vísi­töl­unnar á fyrri hluta árs­ins. Öll önnur félög í vísi­töl­unni hækk­uðu á árinu, þótt breyt­ingar á verði hluta­bréfa í Marel og Högum hafi verið litlar.

Þróun hluta­bréfa­verðs Trygg­inga­fé­lag­anna í Kauphöll |Create infographics

Hér sést verð­þróun trygg­inga­fé­lag­anna þriggja, TM, VÍS og Sjóvá. Lækkunin frá árs­byrjun nemur 12 til 18 pró­sentum, minnst hjá Sjóvá sem fór á markað síð­ast­liðið vor. Þegar mest lét höfðu hluta­bréf í TM og VÍS lækkað um fjórð­ung en sú lækkun hefur að nokkru gengið til baka á síð­ustu mán­uðum árs­ins.

Fast­eigna­mark­aður

[caption id="attachment_15673" align="alignnone" width="300"] Verð­breyt­ingar og velta á fast­eigna­mark­að­inum 2014. Klikkaðu á mynd­ina til þess að stækka hana.[/caption]

Fast­eigna­verð (rauðu súl­urnar) hefur hækkað um rúm 7% frá ára­mótum sem er í takt við þróun yfir lengra tíma­bil. Gráa svæðið á mynd­inni hér að ofan sýnir árið 2014 en það nær aftur til árs­byrjun 2007. Tölurnar eru að nafn­virði og fengnar af vef­síðu Þjóð­skrár. Augljóst er að mark­aður íbúða­hús­næðis er líf­legri en áður, verð fer hækk­andi og veltan eykst (bláa línan), einkum á síð­ari hluta árs­ins. Stærstu efna­hags­að­gerðir árs­ins, þ.e. nið­ur­fell­ing verð­tryggðra fast­eigna­skulda, gætu hæg­lega haft veru­leg áhrif á þennan markað á nýju ári, eins og ýmsir hafa spáð fyrir um.

Gjald­eyr­is­mark­aður

Geng­is­sveiflur krón­unnar 2009 til 2014 |Create infographics

Gengi íslensku krón­unnar hefur flöktað mikið um ára­bil og þannig haft áhrif á þjóð­ar­bú­skap­inn og stöð­ug­leika á mörk­uðum. Frá 2013 hefur seðla­bank­inn leit­ast við að jafna út tíma­bundnar sveiflur með eigin gjald­eyr­is­við­skiptum, eins og Haf­steinn Hauksson hag­fræð­ingur skýrir í

grein um efna­hags­málin 2014

. Það hefur skilað til­ætl­uðum árangri, eins og sjá má á mynd­inni.Þar er gengi í byrjun hvers árs stillt í gildið 1. Svarta línan sýnir hvernig gengið flökti árið 2014, þ.e. mun minna en árin áður þegar gengið hefur á tíðum látið óró­lega þrátt fyrir gjald­eyr­is­höftin.

Stöð­ug­leiki framundan?

Íslands­met í því að halda verð­bólgu í skefjum, stöðugt gengi og hóf­leg hækkun fast­eigna­verðs gefa fyr­ir­heit um kom­andi miss­eri, að öðru óbreyttu. Stöð­ug­leiki íslenska hag­kerf­is­ins innan gjald­eyr­is­hafta er meiri en áður. En gjald­eyr­is­höftin umlykja allt. Hvað verður þegar losnar um þau, er stóra spurn­ingin. Vonandi verður Ísland ekki vin­sælt á leit­ar­vél Google, það virð­ist aðeins ger­ast við nátt­úru- eða efna­hags­ham­farir.

[caption id="attachment_15678" align="alignnone" width="851"] Vin­sældir Íslands á leit­ar­vél Google.[/caption]