Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, óttast að fyrirsjáanleiki í sjávarútvegi verði fyrir borð borinn ef aflaheimildir eru boðnar upp á frjálsum markaði. Þetta kom fram í sérstakri umræðu um uppboðsleiðina sem fram fór á Alþingi í gær að frumkvæði Oddnýjar Harðardóttur, formanns Samfylkingarinnar. 

Formaður Sjálfstæðisflokksins var sá þingmaður sem talaði harðast gegn því að farin yrði markaðsleið við úthlutun aflaheimilda. 

„En er það ekki einmitt svo að ef allt fer á uppboð þá er enginn fyrirsjáanleiki, þá er engin vissa? Þá fyrst verður háttvirtur þingmaður að fara til Þorlákshafnar og segja: Ja, það er nú bara þannig, kæru íbúar hér, að það var markaðurinn sem réði? Hver er þá fyrirsjáanleikinn fyrir íbúa hinna dreifðu byggða? Hann er enginn,“ sagði Bjarni í fyrri ræðu sinni. 

Í ræðu sem hann hélt undir lokin sagði hann meðal annars: „Við höfum hingað til byggt upp kerfi sem byggir á veiðigjöldum. Það er ekki gallalaus leið en hér koma menn og segja: Markaðsleiðin er miklu, miklu betri og fullkomnari. Þegar ég kem upp og segi að það sé ekki gallalaus leið koma menn nánast og segja: Víst er það gallalaus leið, alla hnökra á þeirri leið er hægt að leysa.“ 

Þá benti hann á að frá því að frjálst framsal aflaheimilda var heimilað upp úr 1990 hefðu aflaheimildir gengið kaupum og sölum. Þessu lýsti hann sem frjálsum og opnum markaði. Hins vegar telur hann að uppboð aflaheimilda myndi „að sjálfsögðu kasta algerlega fyrir róða möguleikum stjórnvalda á að tryggja þó þann stöðugleika í byggðaþróun sem hingað til hefur tekist“. 

Mynd: Pressphotos

Guðmundur Steingrímsson, þingmaður Bjartrar framtíðar, gagnrýndi málflutning Bjarna Benediktssonar harðlega. „Það er svolítið merkilegt að formaður Sjálfstæðisflokksins, hæstvirtur fjármála- og efnahagsráðherra, skuli ekki hafa meiri trú á mjög þekktu gömlu fyrirkomulagi til að ákveða verð, sem er frjáls markaður. Treystir hann ekki útgerðarmönnum til þess að fara inn á frjálsan markað og standa að verðmyndun þar á markaðstorgi? Er hæstv. fjármála- og efnahagsráðherra virkilega þeirrar skoðunar að það sé betra að ríkisvaldið ákveði þetta verð? Er hann orðinn þvílíkur talsmaður ríkisafskipta? Mér finnst þetta mjög merkilegt,“ sagði hann. 

Mynd: Pressphotos

Birgitta Jónsdóttir, þingkona Pírata, tók í sama streng: „Nú liggur fyrir að Færeyingar hafa gert tilraun með uppboð afhaheimilda og er skemmst frá því að segja að þeir uppskáru auðlindarentu til ríkissjóðs Færeyinga sem var um 2.400 prósentum hærra en Íslendingar bera úr býtum í auðlindagjöld. Það er beinlínis hlægilegt að þeir flokkar sem vilja telja sig frjálslynda og markaðssinnaða skuli tala gegn því að auðlindagjöld séu ákveðin á frjálsum markaði. Það er deginum ljósara að þeir flokkar sem tala fyrir geðþóttaákvörðunum um skiptingu auðlindarentunnar milli útgerðar og þjóðar hafa engan áhuga á því að afla ríkissjóði tekna til þess að hreinsa út sveppagróður á spítala landsmanna. Þeir flokkar kjósa heldur að afhenda flokksgæðingum afrakstur sameiginlegra verðmæta þjóðar sinnar svo að örfáar fjölskyldur geti notið aðhlynningar á hátæknieinkasjúkrahúsum erlendis án myglusveppa.“