Land­spít­al­inn hefur sent frá sér yfir­lýs­ingu um að Þor­steinn Víglunds­son félags­mála­ráð­herra hafi farið með rangt mál í við­tali við Morg­un­blaðið undir fyr­ir­sögn­inni „Raun­út­gjöld til Land­spít­al­ans hafi verið stór­aukin“. Í við­tal­inu segir Þor­steinn meðal ann­ars að stjórn­endur spít­al­ans geti ekki talað um að hann hafi verið sveltur og segir að þeir þurfi að hag­ræða í rekstri. 

Stjórn­endur Land­spít­al­ans segja í yfir­lýs­ingu á vef spít­al­ans að fjár­fram­lög til hans séu núna svipuð og um ald­ar­mótin síð­ustu, þrátt fyrir stór­aukin verk­efni, en ráð­herr­ann full­yrðir að stór­aukin fram­lög hafi runnið til spít­al­ans.

Kannast ekki við tölur ráðherrans

Frétt Morg­un­blaðs­insFélags­mála­ráð­herra færði fram full­yrð­ingar um fjár­fram­lög til Land­spít­al­ans í við­tali við Morg­un­blaðið, sem stjórn­endur spít­al­ans segja að séu rangar.

Mynd: Morg­un­blaðið

Land­spít­al­inn kann­ast ekki við tölur sem Þor­steinn not­að­ist við þegar hann full­yrti í grein Agnesar Braga­dóttur blaða­manns að aug­ljóst væri að raun­út­gjöld Land­spít­al­ans væru aukin í rík­is­fjár­mála­á­ætlun næstu fimm ára og raunar árin á undan. Í yfir­lýs­ingu frá Land­spít­al­anum er því lýst að yfir­lýs­ing ráð­herr­ans sé röng, og graf birt því til sönn­unar. 8,5 millj­arða króna munur er á fram­setn­ingu félags­mála­ráð­herra og yfir­lýs­ingu Land­spít­al­ans þegar kemur að rík­is­fram­lagi til Land­spít­al­ans.

„Land­spít­ali kann­ast ekki við þær tölur sem lagðar eru til grund­vallar grein­ingu ráð­herra fyrir árin 2016 og 2017. Hin meinta hækkun rík­is­fram­lags til Land­spít­ala frá árinu 2015 hefur ekki átt sér stað. Rík­is­fram­lag til LSH, sam­kvæmt end­ur­skoð­uðum árs­reikn­ingi 2016 var 52,6 millj­arðar sem á verð­lagi 2017 er nálægt 56 millj­örðum. Í grein­ingu ráð­herra er rík­is­fram­lagið til Land­spít­ala sagt 62 millj­arðar á árinu 2016 að með­töldum kostn­aði við nýbygg­ingar NLSH (1,8 millj­arðar). Hér skeikar því 4-6 millj­örðum. Rík­is­fram­lag til LSH sam­kvæmt fjár­lögum 2017 er 56,9 millj­arðar. Í grein­ingu ráð­herra er þessi tala birt sem 67 millj­arðar. Fjár­veit­ing til bygg­ingar sjúkra­húss á lóð Land­spít­ala árið 2017 er 1,5 millj­arðar sam­kvæmt fjár­lögum. Hér skeikar því um 8,5 millj­arða,“ segir í yfir­lýs­ingu spít­al­ans.

Munur á fram­setn­ingu talnaTölur stjórn­enda Land­spít­al­ans eru allt aðrar en þær sem félags­mála­ráð­herra miðar við í gagn­rýni sinni á stjórn­endur spít­al­ans.

Mynd: Land­spít­al­inn

Munar 15 prósent fjárframlaga

Fjár­fram­lög til Land­spít­al­ans, á föstu verð­lagi, eru svipuð og um síð­ustu ald­ar­mót, þrátt fyrir aukin verk­efni.

„Í grein­ingu ráð­herra félags- og jafn­rétt­is­mála [eru] sýnd „raun­út­gjöld 2006 upp­færð m.v. lýð­fræði­lega þróun “og ályktað „að búið er að end­ur­reisa fjár­mögnun spít­al­ans úr þeirri miklu lægð sem varð hér eftir efna­hags­hrun“. Hækkunin virð­ist nema allt að 2% á ári sem er í ágætum takti við raun­þróun eft­ir­spurnar á Land­spít­ala. Vandinn er að Land­spít­ali hefur ekki fengið allt þetta fjár­magn sem ráð­herra gerir í sinni grein­ingu ráð fyrir að hafi verið veitt til spít­al­ans á árunum 2016 og 2017 (sbr. hér að ofan). Þessi full­yrð­ing ráð­herra, sem má segja að sé meg­in­skila­boð hans í við­tal­inu, byggir því á gögnum sem eru ekki rétt og skeikar þar allt að 8,5 millj­örðum (sem nemur um 15% af raun­fram­lagi ríkis til spít­al­ans árið 2017). Val á tíma­bili til skoð­unar hefur einnig áhrif. Land­spít­ali, sem ein stofnun, hefur verið í rekstri frá árinu 2000 og eðli­legt er að skoða þróun fjár­veit­inga frá þeim tíma. Ráðherra velur að hefja sína grein­ingu árið 2006. Fjár­fram­lög til heil­brigð­is­þjón­ustu, þar á meðal Land­spít­ala, náðu hápunkti árið 2008, lækk­uðu svo hratt næstu ár en við­snún­ingur hófst hvað Land­spít­ala varðar, árin 2011-2013 eftir því á hvaða þætti fjár­fram­laga er litið. Fjár­fram­lög til Land­spít­ala eru nú, árið 2017, sam­bæri­leg við það sem var í upp­hafi ald­ar­innar (á föstu verð­lagi) þrátt fyrir fjölda við­bót­ar­verk­efna svo og aukn­ingu eft­ir­spurnar. Ályktun um endu­reisn fjár­mögn­unar spít­al­ans þarf að skoða í þessu ljósi.“ 

Helmingi lægri kostnaður en í Svíþjóð

Þor­steinn sagði í við­tali við Morg­un­blaðið að ekki sé hægt að halda því fram að verið sé að „svelta Land­spít­al­ann, eins og stjórn­endur spít­al­ans hafa haldið fram“. „Með sama hætti og eðli­legt er að gera kröf­ur til stjórn­mála­manna, þá verður auð­vitað líka að gera kröf­ur til Land­spít­al­ans og stjórn­enda hans, að sýna ráð­deild í rekstri og leita alltaf leiða til auk­ins hag­ræðis.“

Stjórn­endur spít­al­ans svara fyrir sig í yfir­lýs­ing­unni og benda á að kostn­aður sé mun lægri á Land­spít­al­anum en sam­bæri­legum sjúkra­húsum í Svíþjóð. „Loks tekur Land­spít­ali undir með ráð­herra að stjórn­endur spít­al­ans verða að sýna ráð­deild í rekstri. Sú ráð­deild hefur þegar skilað þeim árangri að kostn­aður við veitta þjón­ustu á Land­spít­ala er um það bil helm­ingi lægri en á sam­bæri­legum sjúkra­húsum í Svíþjóð sam­kvæmt úttekt fjár­laga­nefndar og vel­ferð­ar­ráðu­neytis sem unnin var af McKinsey & Company.“