Grein­ing­ar­deild Íslands­banka segir fyr­ir­hugað frum­varp fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra um losun fjár­magns­hafta fela í sér öllu mynd­ar­legri heim­ildir til fjár­magns­flutn­inga en búist hafi verið við. Þetta kemur fram í morg­un­korni, eins konar frétta­bréfi um efna­hags­mál, sem birt­ist á vef bank­ans í dag.

„Skrefið er að mati okkar afar jákvætt og löngu tíma­bært, enda aðstæður til að stíga slíkt skref eins hag­felldar í efna­hags­lífi og fjár­mála­kerf­inu og hægt er að von­ast til. Frum­varpið verður lagt fram á Alþingi í dag og ætla má að það taki gildi innan fárra vikna,“ segir í morg­un­korn­inu.

Losun hafta var kynnt í gær

Mynd: Pressphotos.biz

Bendir grein­ing­ar­deildin á að þrátt fyrir að frum­varpið feli í sér veru­lega losun fjár­magns­hafta muni ýmis höft á fjár­magns­flutn­inga sitja eftir. „Má þar nefna meðal ann­ars skila­skyldu á gjald­eyri að hluta, bann við hreinum spá­kaup­mennsku­við­skiptum með afleiður og slíkt, og höft á aflandskrónur. Einnig er enn óljóst hverjar heim­ildir stórra stofn­ana­fjár­festa á borð við verð­bréfa­sjóði verða til erlendra fjár­fest­inga á kom­andi miss­erum. Eftir sem áður hefur Seðla­bank­inn einnig nánar gætur á gjald­eyr­is­við­skiptum og -flæði, og fær raunar auknar heim­ildir til þess arna í hinu nýja frum­varpi.“

Eins og Stundin greindi frá í gær gerir frum­varpið ráð fyrir veru­legri losun hafta í tveimur skrefum. Á meðal þess sem breyt­ist strax við gild­is­töku lag­anna er að bein erlend fjár­fest­ing inn­lendra aðila verður ótak­mörkuð en háð stað­fest­ingu Seðla­banka Íslands. Þá verður ein­stak­lingum veitt heim­ild til kaupa á einni fast­eign erlendis á alm­an­aks­ári, óháð til­efni og kaup­verði.

Til­lög­urnar voru kynntar á frétta­manna­fundi í fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­inu í gær. Um er að ræða eitt stærsta mál rík­is­stjórnar Sigurðar Inga Jóhanns­sonar og Bjarna Bene­dikts­sonar og eina af ástæðum þess að þeir vildu ekki að gengið yrði til þing­kosn­inga fyrr en í haust þrátt fyrir þann óróa sem skap­að­ist í kjöl­far Panama-hneyksl­is­ins.

Að mati grein­ing­ar­deildar Íslands­banka mun fyr­ir­huguð losun hafta hafa tals­verð áhrif á gjald­eyr­is­markað á kom­andi mán­uðum. „Næstu vikur eru þó áhrifin bundin við þá aðila sem þegar hafa heim­ildir til gjald­eyr­is­við­skipta, s.s. líf­eyr­is­sjóði og inn- og útflytj­endur vöru og þjón­ustu. Þessir aðilar gætu séð sér hag í því að draga tíma­bundið úr gjald­eyr­is­sölu eða auka við gjald­eyr­is­kaup vegna breyttra vænt­inga um skamm­tíma­þróun gengis krónu, en við teljum lík­legt að áhrif þessa verði ekki veru­leg.“

Mynd: Af vef Háskóla Íslands

Stefán Ólafsson, félags­fræði­pró­fessor við Háskóla Íslands, segir í pistli á Eyjunni að með losun fjár­magns­haft­anna muni einkum efna­menn njóta auk­ins frelsis til að flytja fé úr landi. Þetta muni meðal ann­ars auð­velda fólki að færa fjár­muni í erlend skatta­skjól. „Í því ljósi er væg­ast sagt skondið að við alla kynn­ingu á mál­inu og í fjöl­miðlaum­fjöllun er nú lögð sér­stök áhersla á að þessi aflétt­ing fjár­magns­hafta sé “í þágu almenn­ings”! Hún er hins vegar einkum í þágu þeirra efn­uð­ustu. Það er eina fólkið sem getur flutt fjár­magn úr landi, þannig að máli skipti,“ skrifar hann.