Greiningardeild Íslandsbanka segir fyrirhugað frumvarp fjármála- og efnahagsráðherra um losun fjármagnshafta fela í sér öllu myndarlegri heimildir til fjármagnsflutninga en búist hafi verið við. Þetta kemur fram í morgunkorni, eins konar fréttabréfi um efnahagsmál, sem birtist á vef bankans í dag.

„Skrefið er að mati okkar afar jákvætt og löngu tímabært, enda aðstæður til að stíga slíkt skref eins hagfelldar í efnahagslífi og fjármálakerfinu og hægt er að vonast til. Frumvarpið verður lagt fram á Alþingi í dag og ætla má að það taki gildi innan fárra vikna,“ segir í morgunkorninu.

Losun hafta var kynnt í gær

Mynd: Pressphotos.biz

Bendir greiningardeildin á að þrátt fyrir að frumvarpið feli í sér verulega losun fjármagnshafta muni ýmis höft á fjármagnsflutninga sitja eftir. „Má þar nefna meðal annars skilaskyldu á gjaldeyri að hluta, bann við hreinum spákaupmennskuviðskiptum með afleiður og slíkt, og höft á aflandskrónur. Einnig er enn óljóst hverjar heimildir stórra stofnanafjárfesta á borð við verðbréfasjóði verða til erlendra fjárfestinga á komandi misserum. Eftir sem áður hefur Seðlabankinn einnig nánar gætur á gjaldeyrisviðskiptum og -flæði, og fær raunar auknar heimildir til þess arna í hinu nýja frumvarpi.“

Eins og Stundin greindi frá í gær gerir frumvarpið ráð fyrir verulegri losun hafta í tveimur skrefum. Á meðal þess sem breytist strax við gildistöku laganna er að bein erlend fjárfesting innlendra aðila verður ótakmörkuð en háð staðfestingu Seðlabanka Íslands. Þá verður einstaklingum veitt heimild til kaupa á einni fasteign erlendis á almanaksári, óháð tilefni og kaupverði.

Tillögurnar voru kynntar á fréttamannafundi í fjármála- og efnahagsráðuneytinu í gær. Um er að ræða eitt stærsta mál ríkisstjórnar Sigurðar Inga Jóhannssonar og Bjarna Benediktssonar og eina af ástæðum þess að þeir vildu ekki að gengið yrði til þingkosninga fyrr en í haust þrátt fyrir þann óróa sem skapaðist í kjölfar Panama-hneykslisins.

Að mati greiningardeildar Íslandsbanka mun fyrirhuguð losun hafta hafa talsverð áhrif á gjaldeyrismarkað á komandi mánuðum. „Næstu vikur eru þó áhrifin bundin við þá aðila sem þegar hafa heimildir til gjaldeyrisviðskipta, s.s. lífeyrissjóði og inn- og útflytjendur vöru og þjónustu. Þessir aðilar gætu séð sér hag í því að draga tímabundið úr gjaldeyrissölu eða auka við gjaldeyriskaup vegna breyttra væntinga um skammtímaþróun gengis krónu, en við teljum líklegt að áhrif þessa verði ekki veruleg.“

Mynd: Af vef Háskóla Íslands

Stefán Ólafsson, félagsfræðiprófessor við Háskóla Íslands, segir í pistli á Eyjunni að með losun fjármagnshaftanna muni einkum efnamenn njóta aukins frelsis til að flytja fé úr landi. Þetta muni meðal annars auðvelda fólki að færa fjármuni í erlend skattaskjól. „Í því ljósi er vægast sagt skondið að við alla kynningu á málinu og í fjölmiðlaumfjöllun er nú lögð sérstök áhersla á að þessi aflétting fjármagnshafta sé “í þágu almennings”! Hún er hins vegar einkum í þágu þeirra efnuðustu. Það er eina fólkið sem getur flutt fjármagn úr landi, þannig að máli skipti,“ skrifar hann.