Fyrstu við­brögð við boðun afnáms gjald­eyr­is­hafta sem tekur gildi á morgun er að íslenska krónan hefur fallið um þrjú til fjögur pró­sent í morgun gagn­vart helstu gjald­miðlum. 

Þannig hefur evran farið úr um það bil 114 krónum upp í um 118 krónur frá því að mark­aðir opn­uðu í morgun. Gengi dollar­ans er nú um 111 krónur.

Haft hefur verið eftir nokkrum hag­fræð­ingum að ólík­legt sé að gengi krón­unnar sveiflist mikið vegna afnáms haft­anna. Á for­síðu Frétta­blaðs­ins í dag er haft eftir Friðriki Má Bald­vins­syni, hag­fræði­pró­fessor við Háskól­ann í Reykja­vík, að engin ástæða sé til að ætla að svipt­ingar verði á gengi krón­unnar á næst­unni.

Ekki gert ráð fyrir falliKrónan hefur fallið í morgun, en til lengri tíma er ekki gert ráð fyrir miklu falli.

Mynd: Frétta­blaðið

Til lengri tíma er óljóst hver áhrifin af aflétt­ingu hafta verða. Með aflétt­ing­unni losna hömlur á líf­eyr­is­sjóði að fjár­festa erlendis, en ótt­ast hefur verið að fjár­fest­ingar líf­eyr­is­sjóða inn­an­lands valdi bólu­á­hrifum í hag­kerf­inu. Benedikt Jóhann­es­son fjár­mála­ráð­herra lýsti því í gær að hann von­að­ist til að afnám hafta stöðv­aði styrk­ingu krón­unnar.

Seðla­banki Íslands hefur greint frá því að gjald­eyr­is­vara­forð­inn hafi auk­ist veru­lega und­an­farna mán­uði, úr tæpum 600 millj­örðum króna í júní 2015 í rúm­lega 800 millj­arða króna í febr­úar síð­ast­liðnum, þrátt fyrir end­ur­greiðslur erlendra lána, hækkun á gengi krón­unnar og gjald­eyr­is­út­boð í júní. Það þýðir að Seðla­bank­inn er í góðri aðstöðu til að grípa inn í sveiflur á gengi krón­unnar.

Síðustu mán­uði hefur gengi krón­unnar styrkst veru­lega. Það hefur orðið til þess að eig­endur fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi og ferða­þjón­ustu hafa lýst áhyggjum af stöð­unni. Sterkara gengi krón­unnar þýðir að hlut­falls­lega verður launa­kostn­aður þeirra hærri og svo fram­kallar það meiri kostnað fyrir við­skipta­vini sjáv­ar­út­vegs­ins og ferða­þjón­ust­unnar, sem getur minnkað eft­ir­spurn og dregið úr hagn­aði félaga sem starfa í útflutn­ings­geirum. Á hinn bóg­inn má gera ráð fyrir að sterkara gengi lækki verð á inn­fluttum vörum og geri almennum borg­urum á Íslandi auð­veld­ara að ferð­ast erlendis, svo eitt­hvað sé nefnt.

Styrking á gengi krón­unnarFram að til­kynn­ingu um afnám fjár­magns­hafta hafði krónan styrkst gagn­vart evru.

Mynd: Lands­bank­inn