Gaf í skyn að mistök Alþingis yrðu látin bitna á eldri borgurum

Nichole Leigh Mosty, þing­kona Bjartrar fram­tíðar og for­maður vel­ferð­ar­nefndar Alþingis, sagði í umræðum um breyt­ingar á almanna­trygg­inga­lögum fyrr í vik­unni að ef mis­tök síð­asta þings yrðu ekki leið­rétt gæti það orðið til þess að ekki yrði fjár­hags­legt svig­rúm til að bæta kjör eldri borg­ara á næst­unni, svo sem með því að halda áfram að draga úr tekju­skerð­ingum vegna atvinnu­tekna. Þannig gaf hún í skyn að ef ekki næð­ist sam­staða um að breyta almanna­trygg­inga­lögum með aft­ur­virkum hætti yrðu mis­tök lög­gjafans látin bitna sér­stak­lega á lífs­kjörum líf­eyr­is­þega á næstu árum. 

Eins og Stundin hefur áður fjallað um sam­þykkti Alþingi aft­ur­virkar breyt­ingar á almanna­trygg­inga­lögum á mánu­dag sem fela í sér skerð­ingu á fimm millj­arða rétt­indum sem elli­líf­eyr­is­þegar öðl­uð­ust í jan­úar og febr­úar vegna mis­taka sem urðu við laga­setn­ingu síð­asta haust. Hefur for­maður vel­ferð­ar­nefndar við­ur­kennt að mis­tökin hafi skapað líf­eyr­is­þegum rétt­indi, en mis­tökin ollu því að sam­kvæmt laga­bók­stafnum hefðu tekjur úr líf­eyr­is­sjóðum ekki átt að gilda til skerð­ingar á elli­líf­eyri þegar ætl­unin var að þetta ætti ein­vörð­un­ugu við um útreikn­ing örorku­líf­eyris. Í jan­úar og febr­úar fór Trygg­inga­stofnun eftir vilja lög­gjafans en ekki laga­bók­stafnum, en rétt fram­kvæmd lag­anna hefði kostað hið opin­bera um 5 millj­arða króna á tíma­bil­inu. 

Mynd: Pressphotos

Þegar rætt var um málið í fyrstu og annarri umræðu vöktu Píratar athygli á því að laga­breyt­ingin gengi gegn grunn­reglu íslensks rétt­ar­fars um bann við aft­ur­virkni laga. Ekki væri hægt að ætl­ast til þess að fólk rýndi í lög­skýr­ing­ar­gögn til að þekkja raun­veru­leg rétt­indi sín. Því væri eðli­leg­ast að ákvæði um aft­ur­virkni lag­anna yrðu fjar­lægð. Þingmenn Bjartrar fram­tíðar, Við­reisnar, Sjálf­stæð­is­flokks­ins og Fram­sókn­ar­flokks­ins voru ann­arrar skoð­unar og sam­þykktu frum­varp meiri­hluta vel­ferð­ar­nefndar óbreytt.

Í umræðum um málið á mánu­dag­inn hvatti Nichole Leigh Mosty, þing­maður Bjartrar fram­tíðar og for­maður vel­ferð­ar­nefndar, til þess að lögin yrðu sam­þykkt og látin gilda aft­ur­virkt. Hún lagði áherslu á að enn sem komið er hefði eng­inn orðið fyrir tjóni vegna mis­tak­anna sem urðu við breyt­ing­arnar á almanna­trygg­inga­lögum. Hins vegar gæti orðið tjón ef frum­varp meiri­hluta vel­ferð­ar­nefndar yrði ekki sam­þykkt.

„Hér hefur ekki orðið tjón. Tjónið gæti hins vegar mynd­ast þegar mis­tök sem gerð voru við breyt­ingar á lög­unum verða ekki leið­rétt og ég er hrædd um að þá verði ekki fjár­hags­legt svig­rúm til að halda áfram að vinna í því að hækka líf­eyr­is­aldur í áföngum og hækka frí­tekju­mark vegna atvinnu­tekna þannig að eldra fólk geti nýtt starfs­getu sína og reynslu sam­fé­lag­inu til heilla,“ sagði Nichole. „Áhættan sem við sitjum uppi með og sú ábyrgð sem hvílir á okkar öxlum vegna þess­arar aft­ur­virkni eru 5 millj­arðar, 5 millj­arðar króna sem duga fyrir alls konar verk­efnum sem við þurfum að sinna í vel­ferð­ar­kerf­inu og í ráðu­neyt­inu.“