Byggðir í gjörgæslu

Dæmi eru um yfir 55% fækkun íbúa á 15 árum í sjö byggða­kjörnum sem eru hluti af verk­efn­inu „Brot­hættar byggðir“ hjá Byggða­stofnun. Verk­efnið miðar að því að sporna gegn fólks­fækkun og efla atvinnu­lífið. Þrír þeirra bætt­ust við í ár en alls sóttu þá tólf byggða­kjarnar um að til­heyra verk­efn­inu og ljóst að vand­inn eykst með ári hverju víða í smærri byggðum.

Byggðir í gjörgæslu
Hrísey Íbúum í Hrísey hefur fækkað úr 270 í 172 á tutt­ugu ára tíma­bili. Mynd: Hansueli Krapf

Okkar hugsun var að koma á verk­lagi til að bregð­ast við alvar­legu ástandi í byggð­ar­lagi, hvort sem það er vegna fólks­fækk­unar, skekktrar ald­urs­dreif­ingar eða erf­ið­leika í atvinnu­líf­inu,“ segir Sigríður Þor­gríms­dóttir, sér­fræð­ingur hjá Byggða­stofnun sem hefur umsjón með verk­efn­inu „Brot­hættar byggðir“. Byggða­stofnun hafði frum­kvæði að verk­efn­inu árið 2012 þegar gripið var til sér­stakra aðgerða á Rauf­ar­höfn en þar höfðu mörg áföll dunið yfir í atvinnu­líf­inu og íbúum fækkað um 55% á 15 árum. Sjö byggða­kjarnar heyra nú undir verk­efnið og komust færri að en vildu. Reynsla er komin á verk­efnið í fjórum þess­ara byggð­ar­kjarna og hefur fólks­fækkun þar svo til stöðvast eða þró­unin jafn­vel snú­ist við, hvort sem það er bein­línis vegna verk­efn­is­ins eða ann­arra þátta. Helstu ástæður þess að byggða­kjarnar sækja um aðild að verk­efn­inu er nei­kvæð íbúa­þróun, ein­hæfni atvinnu­lífs, inn­viðir á borð við sam­göngur, fjar­skipti og hús­næði er af skornum skammti, auk þess sem íbúar telja svæðin hafa burði til að vaxa á sviðum ferða­þjón­ustu, nýsköp­unar og rann­sókna. 

Spyrja íbúana sjálfa

Ráðist var í verk­efnið þegar ljóst var að hefð­bundin verk­færi dugðu ekki til að stöðva fólks­fækkun í verst settu byggð­unum, verk­færi á borð við 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
1
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
Búa við nýtt vindorkuver: „Við náttúrlega venjumst öllu“
5
Vettvangur

Búa við nýtt vind­orku­ver: „Við nátt­úr­lega venj­umst öllu“

„Ef ég teldi þetta vera slæmt þá væri ég ekki sitj­andi hérna svona rólegur yfir þessu,“ segir Aron Viðar Krist­jáns­son, bóndi á bænum Garpsdal í Reyk­hóla­hreppi. Fyr­ir­hugað er að reisa vind­orku­garð ofan á Garps­dals­fjalli sem er fyrsti vind­orku­kost­ur­inn sem er færður úr bið­flokki yfir í orku­nýt­ing­ar­flokk af ráð­herra. Heim­ildin fór á vett­vang.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
1
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
Ástleysið er sárt
2
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
3
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkr­un­ar­fræði eftir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­ilar héldu að Björn Ólafur Har­alds­son væri útúr­dóp­aður þegar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­unum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterk­ari til baka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár