Bjarni Bene­dikts­son, sitj­andi inn­an­rík­is­ráð­herra í fjar­veru Ólafar Nordal, rauf þögn­ina um Eyjólf, fimm ára íslenskan dreng sem flytja á nauð­ugan til Noregs, í útvarps­þætt­inum Harma­geddon á X-inu 977 í hádeg­inu í dag. Stundin hefur ítar­lega fjallað um málið og greindi fyrst frá því þann 28. júlí þegar amma drengs­ins, Helena Brynj­ólfs­dóttir, steig fram og sagð­ist hafa rænt barna­barn­inu sínu til þess að bjarga því.

Bjarni sagði þetta mál sem „snertir okkur öll“ og að kerfið okkar hér á landi væri ekki eins og „ískalt vél­menni“ sem hugsi ekk­ert og fram­kvæmi smakvæmt ein­hverjum rúðu­strik­uðum reglum.

Bíða niðurstöðu Hæstaréttar Íslands

„Já, þetta er mál sem snertir okkur, þegar í hlut eiga Íslend­ingar, íslenskur drengur sem kerfið ein­hvern veg­inn er að hrifsa til sín. Það sem er að ger­ast núna í þess­ari form­legu afgreiðslu er það að það er verið að láta reyna á alþjóð­legan sátt­mála sem Ísland á aðild að. Þetta fellur undir skil­grein­ing­una að vera brott­náms­mál og það er verið að láta reyna á það hvort nið­ur­staðan sem fékkst í Noregi haldi gagn­vart Íslandi. Það eru sam­kvæmt þessum sátt­mála und­an­þágur frá því hvenær stjórn­völd í einu landi eða dóm­stólar eiga að virða þá meg­in­reglu að erlenda ríkið ráði. Við verðum auð­vitað fyrst að fá nið­ur­stöðu í dóm­stóla­með­ferð­ina en síðan hefur líka verið sam­band á milli barna­vernd­ar­yf­ir­valda – þetta er ekki þannig að kerfið okkar sé eins og ískalt stál­vél­menni sem að hugsi ekk­ert og bara fram­kvæmi sam­kvæmt ein­hverjum rúðu­strik­uðum reglum. Þetta er ekki þannig og auð­vitað erum við hér bæði inn­an­rík­is­ráðu­neytið, barna­vernd­ar­yf­ir­völd og síðan úti í Noregi, það eru allir að horfa á það að það eru sálir sem eiga allt undir í þessu ferli,“ sagði Bjarni.

Fluttur fram og tilbaka á milli landa?

Líkt og Stundin greindi frá í gær þá hefur Bragi Guð­brands­son, for­stjóri Barna­vernd­ar­stofu, haft sam­band við norsku barna­vernd­ina í Krist­i­ans­and, sömu stofnun og krefst fram­sals drengs­ins. Þetta stað­festi Bragi í sam­tali við Stundina en sagði þó að norska barna­verndin hafi viljað fá nið­ur­stöðu úr áfrýj­un­inni til Hæsta­réttar áður en við­ræðum yrði haldið áfram. Það þýðir ein­fald­lega að svo gæti farið að dreng­ur­inn yrði fluttur til Noregs eftir 35 daga og í kjöl­farið myndu ein­hvers konar samn­inga­við­ræður fara fram um fram­sal drengs­ins aftur til Íslands. Frosti Logason, einn af stjórn­endum Harma­geddon, spurði Bjarna um einmitt þetta.

Þið viljið leyfa forms­at­rið­unum að klár­ast í Hæsta­rétti og sjá síðan til eftir það? Á að senda dreng­inn út og vinna síðan í þessu þá?

„Það sem er ekki hægt fyrir inn­an­rík­is­ráðu­neytið að gera er að grípa inn í fram­kvæmd dóms­máls. Það bara er ekki hægt. Menn verða bara að trúa því og treysta á það að það er verið að fylgj­ast nákvæm­lega með þessu máli, málið er í réttum far­vegi, barna­vernd­ar­yf­ir­völd eru að fylgj­ast með því og ég hef augun á því líka og við munum gera allt sem við getum sem stjórn­völd fyrir íslenska rík­is­borg­ara og vegna þess að bæði þessi Haag-sátt­máli sem þú vísar til og íslensk lög og norsk, þau eru öll smíðuð með það fyrir augum að gæta hags­muna barns­ins. Til þess er þetta allt saman. Þetta er ekki smíðað til að verja hags­muni fóst­ur­heim­ila,“ svar­aði Bjarni.

En manni finnst samt eins og þetta kerfi sé að fara gegn sjálfum sér eða því sem því var ætlað?

„Ég held að við séum bara öll á sama stað með það að þegar við hugsum um þetta mál þá ótt­umst við verstu mögu­legu nið­ur­stöðu. Við skulum ekki gefa okkur hana fyr­ir­fram.“

Eyjólfur á 35 daga eftir á Íslandi

Líkt og Stundin hefur áður greint frá þá dæmdi Hér­aðs­dómur Reykja­víkur norsku barna­vernd­inni í hag í byrjun októ­ber. Dómurinn var byggður á Haag-samn­ingnum þar sem segir meðal ann­ars að taka verði mál brott­num­ins barns fyrir í því landi sem það hafði fasta búsetu í áður en það var brottnumið. Lög­fróðir menn hafa þó bent á að Haag-samn­ingnum hafi verið ætlað að vernda for­eldra en ekki stofn­anir á borð við norsku barna­vernd­ina.

Í dóms­orði kom fram að fjöl­skylda Eyjólfs hefur 60 daga til þess að koma honum í hendur íslenskra stjórn­valda sem síðan munu fylgja honum til Noregs. Helena, amma Eyjólfs, neitar að afhenda norskum stjórn­völdum dreng­inn og því ljóst að hann verður fjar­lægður með lög­reglu­valdi af heim­ili sínu í Reykja­vík og fluttur nauð­ugur af landi brott. Í dag eru 35 dagar þar til lög­reglan knýr til dyra á heim­ili hins fimm ára Eyjólfs.

Hér er hægt að hlusta á við­talið við Bjarna Bene­dikts­son frá því í dag.